in memorium

...terwijl mijn ziel in eindeloosheid vergaat...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Angela Steylaerts overleed reeds op 14 juli in Zonneweelde in Rijmenam, maar het nieuws bereikte me pas vandaag.  In december 2018 ging haar geliefde echtgenoot - één van de bekendste en meest getalenteerde Mechelse kunstenaars van zijn generatie - Frans Walravens - haar voor.  Niet lang voordien was het echtpaar naar Rijmenam verhuisd omdat de lasten van de voortschrijdende leeftijd meer en meer zorgen vereisten.  Enkele jaren geleden had ik met Frans en Angela een mooi en diep gesprek in hun prachtige woning in de Jodenstraat.  Het huis ademde kunst.  Niet moeilijk ook.  Maar waar Frans zijn artistieke gave botvierde in steen of in hout, deed Angela het met woorden.  Ze was dan ook een getalenteerde dichteres.  Niet zelden vond ze de inspiratie in de beelden van haar echtgenoot.  Een unieke symbiose tussen twee artistieke geesten.  Angela en Frans waren mekaars klankboord.  Het bekendste voorbeeld van dit geslaagde huwelijk tussen woord en beeld is heel zeker het gedicht van Angela dat op een bordje staat bij het beeld 'Staren naar de maan' van Frans aan de Haverwerf.  Het beeld dat door de Mechelse gidsenbond aan de stad werd geschonken in 2010 ter gelegenheid van haar 50ste verjaardag, zal voor altijd Maneblusser én toevallige passant herinneren aan een Mechels koppel dat deze stad nog mooier heeft gemaakt.

Geen Angela zonder Frans.  Geen Frans zonder Angela.  Met enige weemoed kijk ik terug op één van de meest beklijvende gesprekken die ik ooit had voor Mechelenblogt...

Nini Tremerie had een groot hart voor het Mechels verenigingsleven

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Onze stad verloor deze ochtend weerom een erg markant figuur: Nini Tremerie - een vrouw uit één stuk.  Nooit kon ze 'nee' zeggen.  Ze was enorm actief in tal van verenigingen.  Nini was een vrouw om graag te zien: een warm iemand, sociaal bewogen en met een groot hart voor het Mechels verenigingsleven.  Deze morgen overleed ze in het ziekenhuis.  Volgende week zou ze 75 jaar geworden zijn.  Nini, die sinds 2001 weduwe was geworden laat een zoon en dochter en drie kleinkinderen achter.

Nini Tremerie was de gewezen secretaresse en opperdekenin van het Koninklijk Verbond van de Mechelse Geburenkringen.  In 2017 werd dit iconische verbond nog in de bloemetjes gezet in ons stadhuis.  Jammer genoeg betekende het ook het orgelpunt van dit in 1936 opgericht verbond.  Niks blijft duren... Er is een tijd van komen en gaan.  Nini stond er met de tranen in de ogen...

Maar Nini was in méér verenigingen actief.  Zo was ze een leidend figuur binnen het Mechels carnaval, binnen Woonpunt Otterbeek en zette ze zich met veel overtuiging in bij de jaarlijkse kinderkankerdag (opgericht door Karel Verbiest). 

Over Nini had ik daarnet een babbel met Jean Aerts, die haar erg goed heeft gekend binnen het verenigingsleven...

 

Hij noemde zich de rollende brigade van Malinwa...

  (foto's: J.Smets)

Er zijn zo van die Mechelaars die zonder dat ze grote titels voeren of spectaculaire dingen realiseren, toch door velen zijn gekend of graag gezien worden.  Tot die categorie behoort 'Speedy' of Francis Van Baelen (69 jaar)  Maar deze stad dient afscheid van hem te nemen, want nu overleed de man voor wie 'zijn' club alles was in het leven.  Lachend noemde hij zichzelf wel eens de 'rollende brigade van Malinwa'.  In 2003 was Francis trouwens één van de vier oprichters van de supportersclub 'yellow red army on wheels' - die de spreekbuis werd tussen personen met een beperking en KV-Mechelen.  In de schoot van deze club ontstond later de G-ploeg van Malinwa, die nu de grootste is van ons land.  En voor het ijveren voor de toegankelijkheid tot een voetbalclub voor supporters en spelers met een beperking, mag men beslist een pluim op de hoed steken 'achter de kazerne'.  Super-supporter Francis zal men voortaan moeten missen bij de club van Geel en Rood.  En hij zal gemist worden.  Zoveel is zeker...

 

Julia Vivijs-Lauwens was een sterke, empatische vrouw...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Ze was een vrouw die bakens wist te verzetten: een sterke maar evenzeer erg empatische vrouw, sociaal bewogen...  In een tijd dat nog maar weinig dames wisten door te stoten in de politiek verdiende zij als gemeenteraadslid in Mechelen haar sporen. 

Gisteren overleed Julia Vivijs-Lauwens.  Op 8 april was ze 91 jaar geworden, maar dat verjaardagsfeestje werd uitgesteld omdat corona roet in het eten strooide.  Jammer genoeg zal dit nu niet meer kunnen... Onverwacht werd Julia opgenomen in het ziekenhuis.  Gisteren stierf ze.  Julia zal in haar uitgebreide familie een grote leegte nalaten.  Haar kinderen-klein-en achterkleinkinderen zullen deze moeder met een groot hart hard missen...

 

Marie-Louise Grouwet: een kunstzinnige dame met klasse

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Dat ze een dame met klasse was dat wist iedereen die haar ooit heeft ontmoet.  Steeds was ze om door een ringetje te halen.  Een paar jaar geleden interviewde ik haar nog naar aanleiding van een tentoonstelling rond Rik Wouters en zijn tijdgenoten, in haar Kunst & antiek- galerij cg in de Sint-Janstraat.  Het was een bloedhete dag en ze droeg een keurig mouwloos zomerpulletje.  Ik vroeg haar of ze even wou poseren voor een foto ter stoffering van mijn artikel.  Ze schrikte op.  Nee: zou zou ze niet in beeld willen komen.  Dat kon hélemaal niet.  Snel trok ze een vestje aan.  Daar stond ze op.  Alleen zo wou ze zich vertonen voor mijn lens!

Enkele weken geleden overleed Marie-Louise Grouwet, geboren Vervliet, in woonzorgcentrum De Lisdodde in de Frans Broersstraat.  De ooit zo intelligente en kunstminnende grote lady was daar nog maar sinds februari opgenomen.  Lang heeft ze dus niet gewoond in wat haar nieuwe thuis werd sinds de ziekte van alzheimer jammer genoeg haar slopende werk begon te doen.  Toen kreeg ook dat vreselijke virus haar in zijn macht.  In haar 82ste levensjaar stierf Marie-Louise, een op en top Mechelse met een onstuitbare liefde voor haar stad.

Omdat ik hier toen niet de nodige aandacht aan kon besteden doe ik het nu...  Want het is moeilijk, zo niet onvergeefbaar om voorbij te gaan aan het afscheid van deze bekende vrouw die méér dan haar sporen verdiende in onze stad.

 

Oud-burgemeester Jos Vanroy overleden

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Amper zeven dagen na zijn geliefde echtgenote Carla Scantamburlo overleed gisterenavond oud-burgemeester Jos Vanroy.  De uitvaart van Carla zou maandag plaatsvinden,maar die is nu uitgesteld.  Het overlijden van Jos Vanroy kwam voor de familie niet onverwacht, daar hij op de palliatieve eenheid verbleef van het ziekenhuis.

Politiek heeft me altijd geboeid. Spijt dat ik die richting ben ingeslagen heb ik zeker niet. De problemen bleven nooit lang hangen, en ik haalde er veel voldoening uit. Ik probeerde ook altijd rechtuit te zijn en te zeggen wat ik te zeggen had. Als ik iets beloofde kwam ik die belofte ook na...

Jos Vanroy was in twee legislaturen 'onze' burgervader.  De eerste keer trad hij aan in 1977.  In 1982 werd hij opgevolgd door burgemeester Jef Ramaekers.  In 1988 was Vanroy opnieuw aan zet.

Jos Vanroy werd 84 jaar...

 

Malinwa-icoon Swa Tuyaerts overleden

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Net in deze periode dat KV-Mechelen hoge ogen gooit, overlijdt één van de iconen van de Mechelse voetbalclub.  Frans - Swa - Tuyaerts stierf op de leeftijd van 82 jaar. (°19 maart 1937).  De uitvaart van Swa gaat vrijdag 15 november door om 10 uur in de aula van onze Stedelijke begraafplaats.  Swa Tuyaerts woonde jarenlang met zijn echtgenote Mariëtte Verniers in de Plataanstraat in de Hanswijkenhoek.  Niet minder dan 306 wedstrijden speelde Swa voor geel en rood, en als kapitein was hij er bij toen de club de allereerste bekerfinale speelde in 1967 (tegen Standard Luik.  KV-Mechelen verloor deze match wel met 3-1).  Swa was een begenadigd voetballer - en daarnaast viel hij natuurlijk ook wel op omdat hij één arm miste.  Het belette hem niet om virtuoos met de bal om te gaan. Ondanks zijn beperking had de topaanvaller die hij was, een enorme inworp. Maar hij was ook geliefd vanwege zijn sportiviteit en innemende persoonlijkheid.

 

Mijmerend over Kris...

met categorie:  

  (foto: Jan Smets)

Vanochtend overleed op 74-jarige leeftijd Kris Deckers in zijn woning in de Electriciteitstraat.  Het nieuws kwam niet geheel onverwacht.  Kris was al langer ziek ten gevolge van een hersentumor.  Toch heeft hij sereen en berustend dit lot aanvaard.  Kris is thuis mogen sterven, en dat kon alleen door de toegewijde zorgen van zijn partner Annie Vandersypt die alles heeft gedaan wat mogelijk was om deze wens van hem te kunnen waarmaken.

Kris Deckers was stadsgids sinds hij op pensioen was.  En de in Moissac (Frankrijk) geboren Antwerpenaar deed dit met passie in onze stad waar hij thuisgekomen was.  Hij schreef een aantal mooie artikels voor Mechelenblogt en maandelijks stelde hij een digitale nieuwsbrief samen met Mechelse onderwerpen onder de titel 'mijmeringen': boeiende wetenswaardigheden door hem verzameld, die hij gratis verstuurde naar de hierin belangstellende Maneblussers.

Maar de sociaalbewogen Kris was ook erg begaan met de vluchtelingenproblematiek.  Zo was hij een gedreven kracht binnen Welcome in Mechelen.  Een tijdlang verzorgde hij de nieuwsbrieven.  De manier waarop Annie en Kris een gevlucht Syrisch gezin onder de vleugels nam is zowel ontroerend als bewonderingswaardig te noemen.  Ik heb Kris de laatste jaren beter en beter leren kennen en kon eerlijke gesprekken met hem voeren over zijn ziekte... Vandaag verlies ik een dierbare vriend.  Mechelen verliest met hem een warme, aimabele persoonlijkheid...  Wellicht kent het 'grote publiek' hem niet.  Geloof ik graag.  Maar vandaag zet ik hem bij deze voor het voetlicht.  Hij verdient dit...

 

Dirk Gooris, bezieler Kunstvestdagen, is niet meer...

(foto's: Jan Smets)

Artikstiek bloed stroomde in zijn aders... Hoe kan het ook anders met Mechelse kunstenaars Jan De Smedt en Theo Blickx als ooms?   Zelf was hij vooral fotograaf, maar hij durfde wel de gangbare paden te verlaten om foto-grafisch uitdrukking te geven aan zijn meest creatieve gedachten.  In de jaren zestig was hij een voorloper van de zogenaamde 'gomdruk' en één van de eersten om te experimenteren met kleurfotografie in de doka en fotografisch te etsen.

De vader van Dirk beeldhouwde en zijn oudere broer Gunther was in onze stad ook een grote naam, en behoorde tot de generatie die men de laatste jaren wel eens rekent tot de 'erfgenamen van de artistieke kroeg Herten Aas'. 

Echtgenote Marijke Van Kenhove moet als kunstenares ook niet meer worden voorgesteld natuurlijk...

Kortom: het kunstenaarswereldje was de natuurlijke biotoop van Dirk Gooris.  Niet zo verwonderlijk om te begrijpen dat het inrichten van de Kunstvestdagen op de Keldermansvest, waar het echtpaar een wonderlijke, feeërieke en artistieke herenhuis bewoont helemaal iets was voor Dirk.  Voor dit prachtige tweejaarlijkse initiatief ontving hij trouwens in 2007 de prijs Culturele Verdienste van de stad.

De op 28 januari 1950 geboren Dirk Gooris overleed vandaag in Edegem.  Aanstaande woensdag 31 juli gaat om 10 uur zijn uitvaart door in de parochiekerk van Sint-Petrus en Paulus

 

Clément Rochette was 'nen echte Mècheleir'...

(foto: Jan Smets)

Een authentieke Maneblusser was hij, met een groot hart voor zijn geboortestad en haar dialect.  Voor onze spreektaal had hij een zwak.  Méér zelfs: hij was er één van de grootste voorvechters van.  Niet dat hij het belang van de standaardtaal onderschatte.  Integendeel: hij vond het nodig dat je deze goed beheerste.  Maar hij vond dat het dialect een véél rijkere woordenschat had en je kon er ook meer nuances in kwijt. 

Clément Rochette is niet meer.  De op 1 juni 1935 geboren Mechelaar overleed eergisteren, op onze Nationale Feestdag.  Zaterdag 27 juli gaat de uitvaart van deze grote en sociaal bewogen stadsgenoot door in 'zijn' Sint-Jan Berchmanskerk aan de Brusselsesteenweg.  Om 11u30 wordt hij van daaruit ten grave gedragen. 

Clément was een man om graag te zien - Mechelen zal hem missen, om wie hij was en wat hij deed. Allemaal uit liefde voor deze stad en haar bewoners...

 

dood van een kardinaal...

  (foto's: Jan Smets)

Xativa.  Historisch stadje op zo'n 60 km van Valencia.  Hier, op deze plek in Aragon woonde de familie Borja - landadel.  Ze leverde de Kerk 2 pausen.  Hun naam lieten ze later Italiaanser klinken: Borgia.  De geschiedenis zouden ze ingaan als corrupte, decadente kerkvorsten.  Dat pausdom was de ultieme bekroning van hun machtshonger... In het imposante kasteel op de bergtop boven de stad wordt het verhaal  van deze Borgia's verteld.  Nét op dat moment krijg ik een sms'je.  'Kardinaal Danneels overleden'...   Stilte  Ik wist dat de man al langer verzwakt was.  Toen ik hem een paar maand geleden zag, was dit duidelijk aan hem merkbaar.  Hij zat in een rolstoel en zijn blik leek naar binnen gekeerd. Toch schrik ik.  Aan de muren in het kasteel hangen portretten van de Borgia-pausen.  Paus worden was voor hen een doel op zich. Fel in contrast met Godfried Danneels die lang getipt werd als mogelijk pauskandidaat.  Naar verluidt had de in Kanegem geboren aartsbisschop - in 1980 'geadopteerd' door onze stad toen hij kardinaal Suenens opvolgde -  hier echt geen zin in.  Deze beker wou hij aan zich laten voorbijgaan.  Of hij ooit écht in aanmerking kwam als kanshebber, zal voor altijd een geheim blijven, besloten binnen de muren van de Sixtijnse kapel.

Op 85-jarige leeftijd overleed de in de Stassartstraat wonende kardinaal - in het voormalige Hotel Douglas dit Scott, op amper een paar tientallen meters van z'n vorige woon-en werkplek, het aartsbisschoppelijk paleis, waar nu opvolger kardinaal Jozef De Kesel huist.

Xativa.  Ik besef nu ook dat een interview met Godfried Danneels er nooit meer zal komen.  Dat had ik altijd gewild.  Het was moeilijk realiseerbaar.  Eenvoudiger verliep de afspraak met huidig aartsbisschop De Kesel.

In het aartsbisschoppelijk paleis ligt de overleden kerkleider opgebaard.  Vrijdag gaat z'n uitvaart door om 11 uur in onze kathedraal, en zal hij worden bijgezet in de eenvoudige crypte onder het hoofdaltaar, waar de meeste van zijn voorgangers begraven liggen.

Mechels kunstenaar Prosper de Troyer schilderde ooit de dode kardinaal Mercier op zijn sterfbed, betiteld als 'dood van een kardinaal'. (foto boven).  Als groot kunstminaar met 'n mooie en heel verscheiden persoonlijke collectie zou de kardinaal dit werk zeker kunnen appreciëren.  Zoveel jaar later na de dood van Mercier komen mensen een laatste groet brengen aan kardinaal Danneels.  De tijd zal oordelen over z'n lange kerkelijke loopbaan.  Ik ga er zelf niet dieper op in maar wil alleen herinneringen ophalen aan de laatste jaren van Godfried Danneels - van de eindfase van zijn aartsbisschoppelijke taak tot een paar maand geleden.  Ik had de kans om hem vaak van dichtbij fotografisch te kunnen volgen.  Daarom deze 'collage'...

 

Jan hoeft niet alléén de scène af...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Hij had net nog vergaderd met het Mechels Toneelverbond waarin hij al vele jaren actief was als secretaris... In de Hanswijkstraat is hij gevallen.  Achterover. Vermoedelijk hartproblemen .  Mijn zus Lieve heeft hem nog geholpen.  Jan werd naar het Imeldaziekenhuis gebracht.  Hij zou een nieuwe hartklep moeten krijgen, en overbruggingen.  De operatie was eigenlijk goed gelukt.  Maar er traden hartritmestoornissen op.  Hartmassage was nodig.  Het liep faliekant af.  Woensdag overleed hij.  Voor de operatie had hij nog het verslag van de vergadering van het Toneelverbond gemaakt en doorgestuurd.  Het werd zijn laatste wapenfeit.  Jan werd 80 jaar.  Hij verjaarde pas... op 19 februari...

Aan het woord is Lieve Du Bin.  Jan Van den Wyngaert was één van de beste vrienden van haar vader Jef.  Deze laatste overleed anderhalf jaar geleden.  Met Jan verliest de Muizense toneelvereniging Ik Dien haar tweede steunpilaar.   Jef Du Bin en Jan Van den Weyngaert waren jarenlang een tandem.  In het 90ste jaar van haar bestaan neemt Ik Dien afscheid van een monument.  Maar...hij hoeft niet alléén de scène af.  Ik Dien zorgt voor een passend en waardig afscheid.  Daar Jan weinig familie had, nemen de Muizense toneelvrienden dit ter harte...

 

Koster Jan Van Asch leefde voor zijn kerk...

(foto's: Jan Smets)

De laatste tijd ging het snel bergaf met zijn gezondheid.  Geheel onverwacht komt dit afscheid dus niet.  Hoewel.  We kregen de illusie dat deze zo vitale en energieke man de eeuwigheid had.  Gepassioneerd bezig was hij steeds.  Koster Jan Van Asch was de grootste kenner en pleitbezorger van 'zijn' begijnhofkerk. In de schaduw van deze prachtige barokkerk woonde hij vele jaren.  Samen met zijn Theresa.  In maart zou Jan 93 jaar worden.  Het heeft niet mogen zijn.  Donderdagochtend overleed hij in het ziekenhuis, en donderdag 14 februari gaat zijn uitvaart door in de Katelijnekerk.  Om 10 uur.  Deze kerk was pas een paar weken geleden nog in het nieuws omdat het feit werd gevierd dat 30 jaar geleden de Vlaamse begijnhoven werden uitgeroepen tot werelderfgoed van Unesco. Daar was Jan nog bij. Deze viering kon niet doorgaan in de Begijnhofkerk omdat daar nog steeds de restauratiewerken aan het interieur doorgaan.  De buitenkant van de kerk oogt al bijzonder fraai.  Nu is het wachten op het voltooien van de binnenkant;  Jan zal het jammer genoeg niet meer meemaken.  Ook zijn begrafenis kan er niet doorgaan...  Spijtig voor iemand die zo'n groot stuk van zijn leven zich als geen ander heeft ingezet voor dit schitterende monument.  In oktober interviewde ik Jan nog.  Toen was er nog geen vuiltje aan de lucht en leek er niks op te wijzen dat hij enkele maanden later het tijdige voor het eeuwige zou moeten ruilen.  Hij praatte toen honderduit over zijn leven en zijn kerk.  Hij kreeg voor deze verdiensten ooit het Sint-Rumolduskruis, maar dat feit wuifde hij bescheiden weg:

Da's goed voor op je doodsbrief.  Verder maakt het niets uit. Alles wat ik deed beschouw ik gewoon als een voorrecht. Ik ben blij dat ik dit alles mocht doen en daar ben ik dankbaar voor...

Mooier kon hij het niet uitdrukken...

 

Als de woorden verstommen...

(foto: Jan Smets)

Eén van de mooiste vertelstemmen van ons land zwijgt nu voorgoed...  Gisteren -23 december - met Kerstmis voor de deur, overleed in Den Olm in Bonheiden, de Mechelse voordrachtkunstenaar Francis Verdoodt.  Op de laatste dag van dit jaar zou Francis 77 jaar worden...

De woorden verstommen... De minzame taalvirtuoos Francis Verdoodt is niet meer.    Maar zijn warme poëtische stem blijft in onze oren klinken....  De verteller waar we ademloos naar konden luisteren zullen we niet licht vergeten..

 

"De ziel mag in eindloosheid vergaan: de morgen zal heerlijk warm zijn."

(foto's: Jan Smets)

Nog wel die beelden in je hoofd hebben...  Nog wel die scheppingsdrang bezitten..., maar het niet meer kunnen omzetten in tekeningen of sculpturen...  Het potlood dat de lijn niet meer trekt zoals je het zou willen...  De beitel die niet meer te hanteren is...  Ik voelde de pijn van de ouder wordende kunstenaar bij Jan De Winter, bij Frans Van den Brande... grote Mechelse artiesten.  Maar misschien voelde ik nergens zo de frustratie en het stille verdriet zo scherp hierom als bij Frans Walravens en zijn echtgenote Angela Steylaerts. 

In zijn 90ste levensjaar overleed in Zonneweelde in Rijmenam, beeldhouwer Frans Walravens.  Nog niet zo lang geleden was hij hier naartoe verhuisd omdat het zelfstandig wonen te moeilijk geworden was.  Angela en Frans verlieten hun prachtige, inspirerende woning en beeldentuin in de Jodenstraat... Nu vertrekt deze begaafde en minzame man ons en Mechelen voorgoed.  Maar zijn beelden in onze straten en op onze pleinen zullen blijven spreken tot ons. Zoals op de Haverwerf: 'Kijken naar de maan' .  Angela, zijn steeds zo nabije vrouw, schreef er het volgende gedicht bij.  En vandaag ontroeren ze me meer dan ooit...

De maan staat laag vandaag... Mijn ogen drinken het licht terwijl mijn ziel in eindloosheid vergaat.  De maan staat laag vandaag... Mijn handen voelen de kille aarde die morgen weerom heerlijk warm zal zijn

Twee jaar geleden vroeg ik hem hoe hij ooit wilde herinnerd worden?  Hij bleef het antwoord schuldig.  Hij wist het niet.  Het afscheid mocht in alle stilte verlopen.  Zo zei hij het mij.  Toch zullen zijn beelden ons altijd aan hem herinneren. Schoonheid is immers eeuwig.

 

Inhoud syndiceren