De vergeten juweeltjes van Hanswijk...

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets.  Boven: Wim Hüsken van de dienst Musea, schepen Frank Nobels en federatiepastoor Jan Arnalsteen)

Vanaf donderdag tot en met 2 juni gaat de 'schatkamer'  van de OLV-van Hanswijkbasiliek open!  In de crypte van de kerk worden voorwerpen en schilderijen getoond die zelden of nooit tentoongesteld worden voor het publiek.  Tussen al wat geëxposeerd wordt zijn schitterende, zeldzame en merkwaardige dingen te ontdekken.  Deze tentoonstelling is dan ook hét hoogtepunt in een drieluik van expo's naar de Cavalcade toe.  Schenkingen, kroonjuwelen, votiefschilderijen: het is er allemaal te bewonderen.  Voor de realisatie van deze tentoonstelling hebben Kerkfabriek van Hanswijk en de Stedelijke Musea samengewerkt.  Ze kregen hierbij de medewerking van Zilvermuseum Sterckshof.  Voordat morgen met een receptie de expo wordt geopend, en voordat donderdag de deuren openen voor het grote publiek, had ik vanmorgen de kans om al eens een blik te werpen op de collectie...

 

Voorzitter van de Kerkfabriek - Fernand Verreth is een tevreden man.  De tentoonstelling oogt fraai.  Alles komt op kruissnelheid in dit Cavalcadejaar.  Er is ook al enorm hard gewerkt om het tot een succes te laten uitgroeien.  Toch blijft er nog veel werk aan de winkel.  Er is immers niet alleen de Cavalcade die zal uitgaan in augustus en september, maar er zijn ook heel wat randactiviteiten in de aanloop naar het bijzondere gebeuren.  Deze expo is zo één van die activiteiten in de marge.  Maar wat voor één...!   Hopelijk vinden vele Mechelaars de weg naar de crypte voor deze unieke tentoonstelling.

 

Dat hoopt ook Frank Nobels, onze schepen van Cultuur.

 

  (Fernand Verreth en Frank Nobels)

 

De voorbereidingen voor de Cavalcade en Ommegang zijn volop aan de gang.  We verwachten dat Mechelen zo'n 100 000 bezoekers zal kunnen ontvangen bij deze editie van de maar om de 25 jaar uitgaande optocht.  De ticketjes voor de tribunes vliegen nu al de deur uit!  Heel dit jubeljaar zijn er tal van nevenactiviteiten.  Het startschot werd gegeven met een oratorium, en op 5 mei gaat de Jubelprocessie uit.  Hier in de crypte wordt nu het derde luik van een reeks van tentoonstellingen geopend.  Met juwelen en geschenken voor Maria die in de schatkamer van de kerk worden bewaard is deze expo opgezet.  Het is zowat traditie om tentoonstellingen op te zetten in de laatste rechte lijn naar de Cavalcade.  In 2011 liep de expo 'nOSTalgie' met prenten van voornamelijk Alfred Ost, met betrekking tot processie en Cavalcade.  Vorig jaar werden in een tweede tentoonstelling de vele gedaanten van Maria belicht.  Nu zijn we dus toe aan het sluitstuk.  In de afgelopen eeuwen zijn er ontelbare giften van gelovigen verzameld in deze kerk. Helaas is er ook veel hiervan verdwenen.  De kroonjuwelen die hier getoond worden, krijg je zelden of nooit te zien.  Als mensen onze kerken bezoeken, kijken ze met bewondering naar de architectuur van het gebouw, de schilderijen, het prachtige beeldhouwwerk.  Jammer genoeg kan je zelden zien wat er nog allemaal aan schatten bewaard wordt in de kerken, zoals monstransen, kronen, kelken, en veel meer.  Ze verdienen om bekeken te worden.  Naast dit alles zijn er hier ook veertien votiefschilderijen te bewonderen...

 

De veertien votiefschilderijen in de crypte verbazen me.  Ze werden knap gerestaureerd, en ogen weer fris en kleurrijk.  Wim Hüsken van de Mechelse Musea weet dit te beamen.

 

                

 

 

De veertien hier getoonde werken  zijn onderdeel van  de grootste verzameling votiefschilderijen in ons land.  De hele reeks telt tweëenveertig stuks (!).  Ze werden niet alleen vervaardigd als blijk van dank aan Maria, maar ook als een soort van oproep ter besc herming van het kind.  Nu zestien van hen recentelijk  werden gerestaureerd in opdracht van de Kerkfabriek, met steun van de provincie Antwerpen, ogen ze mooi en helder.  Voor de restauratie zorgde de Artesis Hogeschool.  De schilderijen dateren voornamelijk  uit de achttiende en negentiende eeuw.

 

 

 

(kronen van Maria en Jezus die dateren uit 1876 in verguld en verzilverd messing, met diamanten, edel-en halfedelstenen, email en parels...  In de kerk kan je terwijl je hier nu toch bent, nog eens het schilderij bekijken van de kroning van het beeld...)

 

(van een heel andere stijl en tijdsperiode zijn deze voorwerpen die vervaardigd werden ter gelegenheid van de Cavalcade van 1938.  Hier laat zich de invloed van de art-déco gelden.  Let eens op de kroonband bezet me ivoren blokjes met geëmailleerde plaatjes, zoals het zeilbootje van Hanswijk...)

 

Er is hard gewerkt aan deze tentoonstelling.  Dat merk je.  Fernand Verreth en schepen Frank Nobels spreken hun dank uit aan een aantal mensen.   Schepen Nobels geeft een pluim voor het enthousiasme van de leden van de Kerkfabriek van Hanswijk.  De steun van de erfgoedverantwoordelijken van de provincie werd sterk gewaardeerd, en Fernand legt de nadruk op de hulp van de mensen van Museum Sterckshof, die het zilverwerk wisten te duiden en ook vrijwilligers de juiste tips gaven voor het reinigen en oppoetsen van al die schatten.  De erfgoedvrijwilligers worden met graagte ook vernoemd.  Zij zorgden voor de inventarisatie van de kerkschatten.

 

 

 

Gelukkig is er, ondanks het feit dat goederen ontvreemd of vernietigd zijn geraakt (in de Franse tijd werd bijvoorbeeld veel goud gesmolten voor andere doeleinden...) nog veel bewaard geworden.  Tussen de voorwerpen zie je ook de door Paus Johannes-Paulus II, geschonken paternoster bij zijn bezoek aan Mechelen in 1985. Al deze sieraden, liturgische gewaden en gebruiksvoorwerpen getuigen van een diep geloof.  Op de tentoonselling is er ook een knap gedocumenteeerd Museumblad te koop aan de prijs van 6,50 euro.  Het werd samengesteld door Lisa Holsbeek, en is een uitstekende catalogus.  Hij is pas van de persen gerold en ruikt nog naar de drukinkt...

 

(dit fraaie amper 13 cm hoge en 8 cm brede zilveren voorwerp ('pyxis' genaamd) is één van de pronkstukken van de expo en het siert de affiche.  Het dateert uit het midden van de zestiende eeuw...)

('Chrismatorium' uit 1604 in zilver)

  

  

 

(zilveren kelken uit 18de en 19de eeuw, en ampullen in verguld zilver uit midden de 18de eeuw...)

 

 

Ik maak nog een praatje met Fernand.  Hij wijst me er op dat ik zeker moet vermelden dat er op de tentoonstelling doorlopend een videoprojectie is.  Ook wil hij graag wat publiciteit maken voor een  CD die nu werd uitgebracht.  Hierop staan een reeks Marialiederen waarvan er tien speciaal werden gedicht en getoonzet voor de OLV-van Hanswijk.  Vijf hiervan waren nog nooit op geluidsdrager of CD uitgebracht.  Aan de CD werken tal van Mechelaars mee, waaronder Connie Neefs, het Vocaal Ensemble Viermaliks, het Hanswijkkoor, het Sint-Janskoor, het Kathedraalkoor, het Angelakoor en de Zingende Engelen, Cantus Amici, organist Peter Pieters en beiaardier Tom Van Peer....  De CD is verkrijgbaar vanaf zondag in het onthaalpunt in de kerk, aan de prijs van 15 euro.

 

('Mariaschoot' in verguld messing, verzilverd messing en ijzer uit 1838, 'gedrapeerd' rond houten beeld...)

 

 

De tentoonstelling 'Vergeten juweeltjes' is gratis te bekijken van 25 april tot en met 2 juni.  Dagelijks (behalve woensdag) van 13 uur tot 17 uur en op zondagen van 12 uur tot 17 uur in de crypte van de basiliek.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

|