van ouwe boten, houten gevels en Hoge Huyzen...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

 

Met een beetje vertraging komt dit verslag van de voorbije Open-Monumentendag er dan toch...  Een anderhalve week ben ik door een 'kink in de kabel' verstoken geweest van het internet - en nu mag dit dan (ik geef het ootmoedig toe...) lichtelijk frustrerend zijn -  Ik heb dan maar gebruik gemaakt van de vrijgekomen tijd om eindelijk de boeken eens te lezen die al veel te lang stof zaten te vreten op mijn boekenplank.  Met Marcel Kocken las ik over heksenvervolgingen in onze stede, in zijn 'Gruwelgids voor Mechelen'; met Jan Leyers volgde ik in de schaduw van het kruis, zijn motortocht naar Jeruzalem, en met wellustige overgave heb ik me gestort op Eleonora van Aquitinanië - een volumineuze madam...  Mijn honger naar geschiedenis werd hiermee gestild...  Maar toch was ik gisteren ontzettend blij dat ik weer verbonden werd met het wereldwijde web, en ik me opnieuw met overgave op het klavier kon werpen van Mechelenblogt...

Eergisteren was er weer de jaarlijkse Hoogmis voor alle liefhebbers van monumentenzorg in Vlaanderen.  En dat wil ik ook voor geen geld van de wereld missen.  Daarom had ik al voordien met fluostift op mijn programmaatje aangeduid wat ik zéker wou bezoeken.  Jammer dat we in onze regio niet zoals in Brussel een héél weekend op verkenning kunnen, want door het ruime aanbod diende ik hier en daar wat te schrappen.

Gelukkig niet té veel, maar Walem heb ik noodgedwongen links moeten laten liggen.  Kasteel Emmaüs zal ik later eens moeten bezoeken...

Ik vertrok op verkenningstocht op de Zoutwerf, waar de majestueuze Groote Zalm zijn deuren wagenwijk open had gezet.  Ik was hier voordien al een paar maal (zélfs toen het lang geleden nog museum was...).  De binnenruimte is indrukwekkend ruim, maar spijtig genoeg heb je wel wat verbeelding nodig om de grandeur van destijds voor te stellen.  De zolderruimte is heel imposant, en het was bijzonder leuk om eens een kijkje te nemen door de vensters van zo hoog, op een wel heel bekende omgeving.

Bij het buitenkomen wierp ik nog een aandachtige blik op deze prachtgevel van het misschien wel mooiste Mechelse huis.  Hopelijk vlot de restauratie van deze vroeg-renaissance-gevel, want het is broodnodig!

  

Van de Zoutwerf is het maar een kleine wandeling naar de Drabstraat, waar het de laatste maanden gonst van bedrijvigheid.  Wat daar staat te gebeuren is veelbelovend.  Deze verkommerde plek tussen Begijnenstraat en Drabstraat is binnenkort niet meer te herkennen.  Zondag stond het Hooghuys open voor het publiek.   En ook dit is een huis met een lange en boeiende geschiedenis.  Ik vond het alvast één van dé hoogtepunten van de Open-Monumentendag.  Mogelijk heeft deze woning zelfs een 13de eeuwse kern.  Het huidige gebouw kwam alleszins tot stand in de 16de eeuw.  In de daaropvolgende eeuwen is er constant verbouwd aan het huis.  En zo veranderde ook het binnenaanzicht.  Het Hooghuys dat lange tijd een onderdeel was van de school van de Loretten, had voordien een empire-aankleding gekregen.  En dat merken we nog aan schoorstenen en stucplafonds.  Maar het indrukwekkendste is wel de grandioze zolder: een bewaarplaats van 16de eeuwse makelij.

 

Op deze zolder was héél wat stapelruimte.  Dankzij het houten laadrad in de daknok - dat uitzonderlijk bewaard bleef - konden de goederen via een hijsbalk in de geveltop naar boven worden getakeld...   Boeiend!

Na dit bezoek, sprong ik mijn fiets op, om me te begeven naar het Groot-Begijnhof, waar in de Nonnenstraat, twee authentieke begijnhofwoningingen worden gerenoveerd: het aan de straatzijde liggende 'Sint-Liborius' en het naar  door een gang in de voorgevel van dit huis, leidende 'Sint-Job'.  Twee typische, piepkleine 17de eeuwse begijnhofwoningen...  Ik ben benieuwd hoe deze oude woningen er binnenkort, na restauratie zullen uitzien...

 

Daarna zette ik koers naar een ander deel van de stad: naar de wijk 'den Ham', waar in de Lange Ridderstraat het 'Gouden Leerhuys' staat.  De naam van dit grote pand slaat natuurlijk op de Mechelse kunstambacht van weleer.  Niet toevallig vond deze nijverheid hier plaats, in dit ooit zo waterrijke deel van Mechelen.  Immers: voor het looien van leer was flink wat water nodig.  Het bewerken van leer tot 'goudleer' gebeurde dus ooit, lang geleden hier...  Alhoewel: men twijfelt er aan of het 'Gouden Leerhuys' wel degelijk hier stond.  Want de vroegere naam van het huis is wel  'De Livrouw'.  Wat er ook van is: dit tot onlangs tot de scholengemeenschap van den Ham behorende gebouw, heeft ook een geschiedenis om 'U' tegen te zeggen.  Veel van het  oorspronkelijke interieur is ook niet meer aanwezig - maar mooi zijn wel een paar 18de eeuwse schouwen, neogotische balken, gebrandschilderd glas...

  

enne...heel fotogeniek is ook de elegante en sierlijke trap....

Nu wacht 'het Gouden Leerhuys' op een nieuwe bestemming...

  

Mechelen heeft best nog wel wat houten gevels.  Daar mogen we trots op zijn.  In de eeuwenoude kelder van 'Het houten geveltje' kon je er meer over lezen en bekijken.  'Het houten geveltje' in de Hanswijkstraat is een charmant en uniek woonhuisje.  Het werd in de periode 1480-1550 opgetrokken als vakwerkbouw.  Ook dit huis kende een bewogen geschiedenis.  In 2004 liet mevrouw Van Sebroeck het pand opknappen en transformeren tot kunstgalerij.  Het is bijzonder geslaagd te noemen!

Een paar stappen verder, en ik stond in de Hanswijkkerk.  De bouwgeschiedenis van de koepelkerk verliep niet van een leien dakje, en tussen de Dalscholieren en architect Fayd'herbe was het soms koude oorlog...  Maar goed: de kerk kwam er.  De basiliek schreeuwt om restauratie!   De ooit zo mooie kerk ligt er niet al te fris bij.  Maar dit gaat veranderen!  Het restauratiedossier is ingediend, en in de kerk kon (en kan) je via pancartes ook heel wat vernemen over deze renovatie (oa van de glasramen).  Zondag stond ook de sacristie open, en kon je je vergapen aan pracht en praal, van Mariakronen, tot Gulden Boeken, fraaie kazuivels, én...het onlangs nog in de actualiteit gebrachte urrwerk van Michiels...

Ook de crypte kon je bezoeken, en de kloosterrestanten...  In de tuin wierp ik een blik op het mooi gerestaureerde Molenhuis aan de overkant van de Dijle.  Dit merkwaardige gebouw was een topper!  Dit moest ik zien!

     

Over Molenhuis en Volmolen kan je uren praten.  Maar dat zou ons hier té ver leiden.  Wie er graag méér over leest moet zich maar eens de overzichtelijke en knap gedocumenteerde brochure aanschaffen die ter gelegenheid van de Open-Monumentendag werd uitgegeven (3 euro - verkrijgbaar bij de dienst van Toerisme).  Wie binnenkort dit vroegere industriële complex kan uitbaten, doet dit in een uniek stukje Mechelen.  Afwachten maar wie de nieuwe eigenaar wordt van dit schilderachtig gelegen pand.  Alleen al om de mooie uitzichten op de Hanswijkkerk en Dijle is het een ommetje waard...

    

'Michiels' is een naam die in Mechelen klinkt als een klok.  Al generaties lang is deze familie bedrijvig in de branche van klokkengieten en uurwerkmakerij.  De 'jongste telg' van deze familie is de sympathieke Luc Michiels, die in de werkplaats achter huis De Clippel op de Korenmarkt, en te bereiken via een poort in de Adegemstraat, met veel enthousiasme weet te vertellen over zijn werk...  Of is het passie?

   

Bij Michiels kom je 'wijzer' buiten...

     

Nog één ding wou ik gezien hebben voordat ik me ging vergapen aan het 'klokkenwerpen':  de historische vaartuigen die voor anker lagen aan de Auwegemvaart.  Dit is een heel ander stukje erfgoed.  Maar het was zéker een publiekstreffer.   En terwijl ik toch in de buurt was, kon ik natuurlijk niet anders dan het clubhuis van de CCM nauwkeuriger dan anders te bekijken.  Dit is een recenter stukje erfgoed.  De Mechelse architect Jos. Chabot bouwde het in 1936, in zijn typische stijl.

                                              

Open-Monumentendag was voor mij dit jaar een geslaagde editie.  Na een natte start werd het gelukkig droger, en nam het bezoekersaantal toe.  Ik blik tevreden terug...

U ook?

Heel blij met je verslag Jan - en ja ook wij blikken tevreden terug - we hadden bijna 1000 bezoekers/nieuwsgierigen/enthousiastelingen/fotografen .... !!!

Een prachtig en uitgebreid verslagje, Jan - (by the way: welcome back in the digital world!). Weerom knap geschreven en gestoffeerd met leuke foto's.. zo kunnen zij die er niét bij konden zijn, zoals ondergetekende, toch een beetje meegenieten!!

Bedankt!

Dag Jan, hartelijk dank voor je bondig verslag. Op die manier even meegegaan naar wat ik zelf niet kon wegens tijdsgebrek. Ben pas in de namiddag gestart en trappendoen na die van de Zalm zat er in het Hooghuys niet meer in. Eén ding vond ik spijtig: Lode Tooten en zi'n ploeg musici zaten benepen op het gelijkvloers en op zolder was er ruimte zat in een echt Jazzkader'.

Groetjes, Eddy

Van de zalm vond ik naast de trapinplanting ook de achteruitkijk de moeite.

(Foto Peter Meuris)

Of het zicht van de voorkant:

(Foto Peter Meuris)

...dit was inderdaad het neusje van de zalm...   ;-)

(toch wel indrukwekkend hoog voor een woonhuis uit die tijd...  Een 'flatgebouw' avant la lettre...)

 @ jans

Jan, waarom zou ik mij de volgende jaren suf piekeren hoe ik tot boven in al die plaatsen zal komen waarvan jij met je lichtdrukmaaltoestel die mooie beelden in mijn schootpeeceetje deponeert. 'k Zal mezelf daar wat gaan forceren om die renaissance- en baroktrappen te gaan opklefferen om er dan - om mijn opgelapte heup en knieën te sparen - achterwaarts te moeten afdalen, tot meewarig jolijt van de opgehouden jeugdiger bezoekers van die prachtige panden.

Jouw foto's en verklarende tekst laten mij deze jaarlijkse manifestatie duidelijk meebeleven zonder mijn aftakelend landingsgestel nodeloos te belasten. Er was een tijd dat die zolders mij niet hoog genoeg boven de stad  uit konden steken. Het vakwerk van de Bremsen uit die tijd vond ik steeds het meest opmerkelijke aan die gebouwen die toch al die eeuwen hebben getrotseerd.

Jan, als je ooit (en ik mag hopen van niet) zelf de trappen niet meer opgeraakt, leidt dan wel tijdig een even goeie opvolger op om je taak over te nemen. Tien jaar geleden dacht ik ook dat mij dat niet kon overkomen. Nu volg ik de Open Monumentendag knarsetandend van op één of ander drenkplaatsterras. Maar ook dat kan zijn charmes hebben.

Met dank voor al je prachtige blogs en zinnige, goed gedocumenteerde verslagen.   JEF

Jef, hopelijk gaat Jan nu niet blozen ... :-)

;-)

Ik bedank je voor die waarderende woorden Jef.  Dat doet deugd!  Enne...ik hoop dat je ondanks het knarsetanden toch nog genoten hebt op je 'drenkplaatsterras'!   ;-)

Schitterend verslag Jan, opgeluisterd met veel mooie foto's.