Mechelse link met Jan van Eyck (4)

In deze vierde en laatste blog rond de Mechelse link met (de tentoonstelling van) Jan van Eyck komt Michiel Coxcie aan bod. Coxcie had de opdracht gekregen eind jaren 1550 van Filips II om het Lam Gods van Jan en Hubert van Eyck te kopiëren.

In 2013 was de copie in zijn volledigheid nog te zien in Museum M te Leuven op de overzichtstentoonstelling 'Michiel Coxcie, de Vlaamse Rafaël'.

Mechelse link met Jan van Eyck (3)

In Gent loopt/liep (tegenwoordig is niets zeker meer) de tentoonstelling 'Van Eyck. Een optische revolutie', een tentoonstelling waar ook heel wat Mechels moois te zien valt. Zo hangen er twee interieurgezichten van de Sint-Baafskathedraal, gemaakt door Pieter-Frans De Noter, meteen een derde link tussen Jan van Eyck en Mechelen.

 

"Wat schoon is blijft..."

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

"Wat schoon is blijft..."  Zo zei hij dat.  Haast prevelend.  Zijn geaderde magere hand klemde het stijve laken vast...zijn vingers rusteloos.  De andere arm lag slap boven de sprei.  In de geborduurde rand las ik C.O.O. - Commisie van Openbare Onderstand.  Die arm: verlamd.  Uit zijn ooghoek welde een traan op die heel traag langs zijn benig geworden neus een nat spoor trok en zich kanaliseerde in een huidrimpel. Hij had een karakterkop die gebeeldhouwd leek.  Grof gebeiteld.  Expressionistisch. Hij moet een sterk man geweest zijn.  Beeldhouwen had hij ook altijd gedaan.  Hij leerde de knepen van het vak in het achterhuis van zijn vader, waarin die een atelier had waar hij meubelonderdelen sculpteerde.  De handen die nu werkloos in de lakens lagen hadden de vormen gestreeld - met liefde - en later, in de academie had hij de zin voor vorm en schoonheid tot verdere ontplooiing laten komen....

In de ziekenzaal slaakte iemand een kreet: "God!".  Het klonk scherp als een vloek.  Bijna wanhopig. 

"Wat schoon is blijft..." Het klonk zo vreemd en contradictorisch in deze steriele omgeving waar de geur van ontsmettingsproducten en zeep zich vermengden met de weëe reuk van doorligwonden...

Iets meer dan veertig jaar geleden: Zaal A - één van de twee parallelle zalen van het oud OLV-gasthuis in de Keizerstraat.  Evenwijdig naast de gasthuiskapel.  Nu afgebroken.  Geriatrie. Het was mijn allereerste stage als verpleegkundige...

 

Mechelen voor beginners : iedereen Mechelaar

(foto: Jan Smets)

Onlangs kwam ik na 22 jaar terug in Mechelen wonen.  Om alvast terug wat in te burgeren ga ik op zoek naar antwoorden op een aantal bedenkingen.

Als er zoiets als een supermechelaar zou bestaan, is Jan Smets er zeker ééntje. Hij is hier geboren, woont er al zijn hele leven en kan een indrukwekkende Mechelse stamboom voorleggen.  Hij schreef 2 boeken over de stad en over bekende en minder bekende Mechelaars. Wij kennen Jan hier vooral van zijn (bijna) dagelijkse publicaties over ‘zijn’ stad.

 

Mechelse link met Jan van Eyck (2)

 

Op de tentoonstelling rond Jan van Eyck in het Museum voor Schone Kunsten te Gent staat deze buste. Ooit maakte - ze samen met een buste van Albrecht Dürer - deel uit van huis 'Pictura Cagie' aan de Lange Nieuwstraat in Antwerpen.

En de buste is gemaakt door een Mechelaar, weerom een link met onze stad en Jan van Eyck.

De bustes zijn gemaakt door Willem van den Broeck (of Guillelmus Paludanus), geboren in 1530 in Mechelen als zoon van Hendrick van den Broeck. Hij genoot zijn artistieke opleiding in Italië en in Antwerpen waar hij in 1557 als meester-beeldhouwer in het Sint-Lucasgilde geregistreerd werd. Hij stond bekend om zijn kleinschalige werken in albast, naast grote beelden voor onder meer het stadhuis en de kathedraal van Antwerpen. Er is relatief weinig werk van van den Broeck bewaard gebleven.
 

Mechelse link met Jan van Eyck (1)

met categorie:  

Helaas is het nu niet mogelijk om in Gent de tentoonstelling 'Van Eyck, een optische revolutie' te bezoeken, maar met MechelenBlogt willen we toch enkele linken tussen Mechelen en Jan van Eyck belichten.

In deze eerste blok kijken we naar het Doria-Pamphiljdiptiek.

 

Het Doria-Pamphiljdiptiek (40,2x22 cm), toegeschreven aan Jan Gossa(e)rt (ca. 1478-1532) is gemaakt in opdracht van Antonio Siciliano.

Het linkerluik is een haast perfecte copie van 'Madonna in de kerk' van Jan Van Eyck, op het rechterluik staan Antonio Siciliano en zijn patroon Sint-Antonius.
Al in de 16de eeuw werd dit werkje geprezen als een perfecte olieverfschilderij - opera a oglio perfettissima.

  

Transport XX. Bestemming Auschwitz

Niet zo erg lang geleden had ik een erg fijn gesprek met hem.  Hij was toen ook aanwezig op de boekvoorstelling van Pieter Serrien in Salvator in de Befferstraat.  Pieter vertelde toen over het aangrijpende verhaal van Eva Fastag, de 'typiste van Dossin'., dat hij kon optekenen na een ontmoeting met deze meer dan honderd jaar oude dame in Israël waar ze nu woont.

Mark De Geest zei me toen dat hij ook in blije verwachting was van een boek van zijn hand dat dra verschijnen zou.  Het maakte me benieuwd.  De historische roman die hij schreef zou eind maart aan de pers worden voorgesteld in Museum Kazerne Dossin.  Zélf zou ik niet aanwezig kunnen zijn wegens een weekendje weg, maar we maakten de afspraak om enkele dagen voordien mekaar te ontmoeten voor een interview...

Zo hadden we afgesproken.  Maar het coronavirus dat ons nu al een tijdje aan huis gekluisterd houdt in deze haast surrealistische tijden stak er een stokje voor.  Dat weekendje viel weg voor mij.  Niet leuk natuurlijk; maar er zijn erger dingen. Jammer voor Mark werd ook de boekvoorstelling geannuleerd.  Het interview is er wél gekomen.  Niet in levende lijve troffen we mekaar, maar via whatsapp.  Je moet nu eenmaal creatief zijn in deze periode. 

Mark is niet zomaar de eerste de beste.  Als filmregisseur verdiende hij al méér dan zijn sporen.  Zo was hij bij VRT betrokken bij tal van overbekende producties.  Geboeid als Mark is door geschiedenis werd hij geïntrigeerd door het onwaarschijnlijke verhaal van een unieke overval op een Jodentransporttrein die van de Dossinkazerne op weg was naar Auschwitz.  Hij hoopte hierover een film te kunnen maken.  Dit idee is niet van de tafel geschoven...Wie weet komt deze er ooit nog.  Maar het ongemeen spannende waargebeurde verhaal resulteerde wel in een historische roman die door een lofsprekende Christophe Busch, de voormalige directeur van Kazerne Dossin, als meeslepend en inpirerend wordt betiteld.  Acteur Wim Opbrouck noemt de roman indringend, en de Mechelse journalist en auteur Johan Op de Beeck die nog niet zo lang geleden hoge ogen gooide met een andere historische roman ('Het complot van Laken') is enthousiast over het boek.  Het getuigt volgens hem van persoonlijke moed, burgerzin en naastenliefde...  En dat is het ook.  In Amerika zou deze story héél zeker al lang op het witte doek verschenen zijn... Zoveel is zeker.  Maar ikzelf weet nu al dat dit boek positief zal onthaald worden door tal van lezers.  Dé tip in deze coronatijden nu we misschien meer dan ooit naar leesvoer zullen grijpen?

 

verbindende afstandelijkheid

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Vreemde tijden.  Zo zou je het kunnen stellen.  Of denkt er nog één iemand anders over?  Misschien doet de natuur dat wel.  Die trekt zich geen barst aan van waar wij ons nu druk over maken.  Onverstoorbaar doet zij wat ze al altijd deed.  Met koppige vastberaadheid bloesemt zij uitbundig en spreekt zij onze gedeprimeerde gedachten ongegeneerd tegen.  De lucht is staalblauw, en al is het nog behoorlijk fris te noemen: je voelt tot in je botten dat het lente is en dat overal nieuw leven barst uit de gespannen knoppen.  En wat doe ik: ik doe een voorzichtig wandelingetje in mijn eigenste Mechelse buurt.  Als ik een menselijke tegenligger ontwaar, ga ik netjes in verbindende afstandelijkheid naar de andere kant van de straat.  Met een vriendelijk knikje weliswaar - maar met de nodige burgerzin toch ontwijkend afbuigend.  Zo is dat.  Zo moet dat.

 

laat ons...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

De gordijnen filteren de eerste lenterige zonnestralen.  Een briesje doet de rest.  Buiten hangt ze dan: onze witte 'vlag' - speels dansend.  Het doet me mijmeren.  Buiten ligt de stille straat zich af te vragen waar de passanten blijven...

 

Tussen Kunst en Kitsch

Vorige week werd bij de uitzending van ‘tussen Kunst en Kitsch’ een intrigerend schilderij aangeboden. Het bleek een portret te zijn van Berthe Seroen, een zangeres met wereldfaam, geboren in Mechelen.

Toen ik Jan Smets aansprak dat ik tv een schilderij van een Mechelse zangeres had gezien, en ik hieraan een blogje wilde wijden (want een Mechels onderwerp), moest hij even denken. Ergens ging er bij hem een lampje branden, want ja, hij had naar aanleiding van de vondst van een foto van deze dame in 2016 ook een blog geschreven.

 

Inhoud syndiceren