rechtspraak

...het Proces van Breendonk...

 

(foto's: Jan Smets.  li: Geert Clerbout.  re: Marcel Kocken)

Het was een spraakmakende gebeurtenis die niemand onberoerd liet.  Kon dit proces een bladzijde doen omdraaien?  Misschien was dit wel het meest markante dat ooit plaatsgreep in de raadzaal van ons stadhuis.  Iets meer dan zeventig jaar geleden - op 12 april 1947 - stonden twaalf beulen van het sinistere kamp van Breendonk voor het vuurpeloton.  Dit was de uitvoering van het vonnis dat op 7 mei 1946 werd uitgesproken in ons Mechels stadhuis.  Dat beruchte proces ging van start in maart van dat jaar.  Aanstaande zaterdag, 20 januari, wordt dit proces nog eens van onder het stof gehaald op de jaarvergadering van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst.  Niet alleen de leden zijn welkom, maar al wie geboeid is door deze duistere episode uit de recentere geschiedenis van onze stad kan deze 'vergadering' bijwonen om 15 uur in de raadzaal waar dit historische proces toen heeft plaatsgehad.  Mechels historicus en secretaris van de Kring,  Geert Clerbout en ondervoorzitter Marcel Kocken die niet meer voorgesteld hoeft te worden - hij is immers het levend geheugen van onze stad - laten hun licht schijnen op dit proces: mét unieke filmbeelden en opgerakelde herinneringen...

 

"Ik kijk naar de geschiedenis als door 'n venster"

 

(foto's: Jan Smets)

Dit boek gaat over kleine mensen.  Vorsten, heersers en generaals 'schrijven' de geschiedenis, maar het is de kleine man die ze schraagt...

Dat vertelt me Marcel Kocken van wie zopas zijn in 2007 uitgegeven boek 'Gruwelgids voor Oud-Mechelen' opnieuw is uitgegeven.  Het boek was nergens meer verkrijgbaar maar deze herdruk komt netjes op tijd bij de start van het stadsfestival  OP.RECHT.MECHELEN.  Nochtans gaat het boek niet over de Grote Raad, maar wel over 500 jaar rechtspraak in onze stad aan de hand van honderden vonnissen.  De persoonlijke geschiedenis van de gewone Mechelaar die in aanraking komt met het gerecht wordt uit de doeken gedaan.  Het gaat over de toen heersende rechtspraak, over heksenprocessen, over diefstal en moord, landloperij, prostitutie en ketterij...  Welke straffen ondergingen deze Mechelaars?  We volgen in het boek landlopers, schouten en beulen... Dat straffen vaak gruwelijk waren verklapt de boektitel al.

Ik ben bij het samenstellen van dit boek 'omgekeerd' te werk gegaan.  Normaal vertrekt men bij studies over het onderwerp en zoekt men daarna naar 'gevallen' om dit te staven.  Ik vertrok echter vanuit de vonnissen.  Zo was ik niet bevooroordeeld.  Nadien pas schreef ik mijn conclusies neer.  Het lezen van al die oude registers en schrijfsels gaf me een haast zinnelijk genot - géén genoegen.  Ik las de heksenprocessen of ik er zélf bij was.  Ze werden bijna ter plaatse tijdens de martelingen opgetekend.  Zo leek ik ooggetuige.  Ik voelde dat ik er bij was, maar ik zat er niet tussen.  Ik stond precies voor een venster.  Het is zo dat ik naar de geschiedenis.  Door deze documenten en vonissen te lezen liet ik mijn verbeelding werken.  Dan zie ik voor mij de bedelaars, de sukkelaars... En dit alles heb ik op een bevattelijke en toegankelijke manier in mijn boek neer te schrijven.  Om het vlot leesbaar te maken heb ik uiteraard een uitgebreide bronvermelding toegevoegd, maar liet ik de storende voetnota's achterwege.

Voor wie dit artikel nog op tijd leest: het boek dat verkrijgbaar is in alle Mechelse boekhandels, wordt morgen door Marcel himself gesigneerd bij Salvator in Befferstraat tussen 10u en 13u  (je kan er dan trouwens ook terecht voor het boek 'de piemel van Napoleon' van Lode Melis die in de namiddag nog bij Standaard Boekhandel zal signeren.  Dit ter zijde...)

 

Inhoud syndiceren