monumentenzorg

En ook de hond keek tevreden...

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Voordien had ik hem nog nooit opgemerkt...  Maar vandaag zag ik hem plots: een hond op de oostgevel van 'den Ouwen Dok': een fascinerend en lichtelijk vreemd detail op een deel van de façade die haast een replica is van de zogenaamde 'Spaanse gevel' van ons stadhuis.  Het is maar één van de vele opmerkelijke bijzonderheden van dit wel heel imposante gebouw dat wellicht het grootste beschermde monument is van onze stad, naast onze Sint-Romboutstoren.  Vandaag werd met enige trots het eindresultaat van de buitenrestauratie getoond aan de pers.  Die trots is terecht!  Het voormalige zwembad waar zovele Maneblussrs met veel nostalgie aan terugdenken is na jarenlange leegstand weer verrezen in zijn oorspronkelijke status.  Het was architect, Mechelaar, Pieterjan Franck van het Brusselse bureau Origin Architecture & Engineering die tekst en uitleg mocht geven...

 

Aloysiuskapel heeft gouden gloed van 1835 teruggevonden

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Mechelen heeft er een monumentaal pareltje bij!  Na jarenlange verwaarlozing gevolgd door nieuwe bewustwording van de voormalige architecturale pracht én een lang restauratieproces schittert de vroegere laat-classicistische kapel van het Berthoutinstituut-Klein Seminarie weer als voorheen.  De kapel zal nu een multifunctionele functie krijgen.  Directeur infrastructuur van BimSem, Wouter Roels - en hij niet alleen - is bijzonder trots op het resultaat van de anderhalf jaar geleden opgestarte werken waaraan een kostenplaatje hangt van 800 000 euro. Ik kon de kapel waar men nog volop aan de slag was, reeds bewonderen tijdens de voorbije Open Monumentendag.   Toen kwam ik al erg onder de indruk.  Dat gevoel werd gisteren nog versterkt.  Gisterenavond werd de Aloysiuskapel onder grote belangstelling van directie, leerkrachten, leerlingen, oud-leerlingen, ouders en tal van sympathisanten ingehuldigd.  En het was kardinaal Jozef De Kesel himself, die de eer kreeg om de voormalige kapel in te wijden....

 

De verrijzenis van Cortenbach

  (foto's: Jan Smets)

Weinigen in onze stad zouden enkele jaren geleden nog durven hopen hebben op de redding van wat één van de mooiste stadspaleizen van Mechelen was.  Al heel lang was dit voormalige Hof van Cortenbach één van de schandelijkste kankerplekken.  Vaak werden pogingen ondernomen om het voortschrijdende verval tegen te gaan - maar dit leek soms wel een processie van Echternach.  Het lot van Cortenbach leek bezegeld.  De totale verkrotting en afbraak dreeg.  "Het had geen twee jaar meer moeten duren..." vertelt me architect Beeck.  Maar waar niemand in geloofde, gebeurde!  Plots kwam er schot in de zaak.  Het was niet 5 voor 12, maar 5 na 12 toen de stad het ooit zo monumentale pand kocht en besloot om het stadspaleis terug haar historische uitstraling te geven.  Dit was een ambitieus plan - beslist niet minnetjes.  Maar de restauratiewerken gingen van start en tot hiertoe verliep alles van een leien dakje.  Van 'dakje' gesproken: vandaag werd het hoogste punt bereikt, en zoals de traditie dat wil, ging dit gepaard met een 'hoogstepuntviering', waarbij schepen Greet Geypen de deksteen mocht plaatsen op de schouw die het hoogste punt van het gebouw is....

 

Gerestaureerde Zalm maakt Zoutwerf nog mooier

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Eén van de mooiste historische gevels van Mechelen heeft zijn oude glorie hervonden.  De Grote Zalm was sowieso al een architecturaal pareltje dat onze Zoutwerf extra cachet gaf.  Maar nu dat de restauratiewerken helemaal achter de rug zijn oogt deze prachtgevel die werd opgetrokken tussen 1530 en 1535 nog mooier dan voorheen.  De stad heeft ons sterk bij dit restauratieproces betrokken door middel van verhelderende infopanelen nabij de werf, en we kregen als Mechelaars ook af en toe de kans om met gids de stellingen te beklimmen, om de rijke ornamentiek van het gebouw en de werkzaamheden van naderbij te bekijken.  De stellingen werden eerder al afgebroken, en nu was het tijd om enigszins feestelijk de vernieuwde Zalm in te huldigen.  Daar was flink wat volk op afgekomen...

 

De zandbak van Sint-Jozef

 

(foto's: Jan Smets)

Over de Sint-Jozef-Colomakerk in de Hanswijkenhoek is al aardig wat inkt gevloeid.  Dat kan ook moeilijk anders. De kerk waarvan de plannen in 1911 werden getekend door bouwmeester Edward Careels, architect van de Provincie Antwerpen, en die uiteindelijk in 1919 in gebruik werd genomen, sloot na Kerstmis 2000 de deuren. In eerste instantie gebeurde dit omdat er dringend een aantal renovatiewerken dienden te gebeuren.  In die winderige en natte Kerstnacht werd het duidelijk dat het dak hier en daar zo lek was als een zeef. De parochianen zouden enkele weken moeten verhuizen naar de nabijgelegen feestzaal ''t Kranske' aan de Tervuursesteenweg voor hun vieringen.  Geen nood.  Maar...toen doken andere problemen op, zoals de ontdekking van boktorren in het dakgebinte.  Gevreesd werd voor de stabiliteit van het gebouw.  Het werd van meetaf duidelijk dat de sluiting best véél langer zou duren.  Wat volgde was een ware processie van Echternach. Er werd geopperd om de neogotische kerk af te breken.  Het idee werd gelanceerd om enkel de toren te laten staan...  Weer wat later wou men een totaal nieuw en modern kerkgebouw optrekken... Er waren voorstanders voor afbraak en weer anderen wierpen zich op als verdedigers van dit erfgoed en braken een lans voor dit baken van de wijk.  Lang werd er gepalaverd.  Plannen werden getekend en plannen werden opgeborgen. Tot...men in 2009, eindelijk overging tot de restauratie.  Ondertussen is er al heel wat water door de zee gevloeid.  Maar nu lijkt alles in stroomversnelling te zijn gekomen.  Méér zelfs: als alles goed gaat - en daar maakt men zich sterk in - zal de kerk in augustus terug open gaan!

Vandaag bezoek ik met wijkgenoot en lid van de Kerkraad, Herman Stevens de bouwwerf.  Momenteel toont de kerk zich een ware zandbak...

 

OLV-van Hanswijkbasiliek schittert als nooit voorheen!

 

(foto's: Jan Smets)

Na 'n restauratieperiode van ongeveer 3 jaar werd vanavond de OLV-van Hanswijkbasiliek weer plechtig en feestelijk geopend.  De kerk is een pareltje geworden: helder, wit, en schitterend als nooit voorheen.  Het was minister-president Geert Bourgeois die de plaat die deze heropening in herinnering moet brengen, mocht onthullen samen met burgemeester Bart Somers. Ook aartsbisschop Jozef de Kesel die volgende week door Rome tot kardinaal wordt verheven, was er bij.  Voorzitter van de Kerkfabriek Fernand Verreth toonde zich een gelukkig man.  En dat waren ook de talrijke genodigden.  Niet in het minst de trotse parochianen.  Mechelen kreeg vandaag zijn geliefde kerk terug...

Ideetje voor Vleeshal terug opgerakeld

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Of het nu wordt opgerakeld door een partij van rode, appelblauwzeegroene, knalgele of pimpelpaarse kleur maakt me eigenlijk weinig uit.  Maar ik ben wel blij dat het idee dat ik iets meer dan een jaar geleden op Mechelenblogt lanceerde nu weerom wordt opgenomen.  sp.a Mechelen voerde deze morgen op de zaterdagmarkt actie voor een hippe en culinaire invulling van de aloude vleeshal in de Huidevettersstraat.  Of deze beoogde nieuwe functie van dit knappe gebouw een haalbare kaart is, zou letterlijk en figuurlijk marktonderzoek moeten uitwijzen.  Maar het zou alleszins leuk zijn mocht het realiseerbaar zijn.  Persoonlijk geloof ik dat een 'gemengde' functie als markthal en horeca mogelijke perspectieven zou kunnen bieden. Dat moeten specialisten maar onderzoeken. Ik ben maar een gewone Mechelaar-met-een-idee.  Maar als een partij mijn wensdroom terug op de agenda plaatst, mag ik eveneens mijn artikel van toen nog eens vanuit de mottebollen halen.  Hier kan je het nog eens nalezen:

www.mechelenblogt.be/2015/01/euh-markthal-misschien

De toekomst zal wel uitwijzen of het project levensvatbaar is...

 

En de Heilige Geest? die is er best tevreden mee!

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets.  Onderaan architecten Karel Beeck en Elfi Hermans)

Mechelen krijgt er weerom een pareltje bij! Het zoveelste...  Niet dat de gebouwen waarover het hier gaat al niet langer behoren tot alom gekend erfgoed én stadsgezicht.  Nee: aan de buitenkant wijzigt heus niet veel.  Maar het interieur van de 13de eeuwse Heilige Geestkapel op de hoek van de Minderbroedersgang, dat trouwens één van de alleroudste bouwwerken is in onze stad, en het aanpalende 16de eeuwe Heilige Geesthuis, hebben een ware metamorfose gekregen.  Beiden zullen een andere functie vervullen dan deze die ze de laatste decennia hadden.  De eeuwenoude gebouwen zullen in hun nieuwe kleedje het unieke decor vormen voor allerlei evenementen.  Particulieren én bedrijven zullen er gebruik van kunnen maken. Architect  Karel Beeck en projectarchitect Elfi Hermans wisten van de beide gebouwen iets verrassend moois te maken.

 

Verrassende ontdekking in het Predikherenklooster

  (foto's: Jan Smets)

Het voormalige Predikherenklooster in de Stassartstraat is een intrigerende en inspirerende plek.  En dat zal ze in de toekomst nog meer worden als onze stedelijke bib hier zijn intrek zal nemen.  Na decennialange leegstand en verwaarlozing is het nu alle hens aan dek in dit 17de eeuwse gebouw.  Als alles van een leien dakje loopt (men zit gelukkig op schema), zal de restauratie van het imposante bouwwerk voltooid zijn in 2018.  Dan kan de stadsbibliotheek verhuizen.  Deze werken die werden gestart in september van vorig jaar hebben een kostenplaatje van 22 000 000 euro, waarvan 11 000 000 gesubsidieerd door de Vlaamse overheid.  Deze morgen kon ik de stand van zaken bekijken, en ik breng je graag deze fotoreeks.  Tijdens het recente archeologische onderzoek werd een verrassende ontdekking gedaan!    Onder de bestaande vloer werden een hele reeks grafstenen teruggevonden uit de 17de en 18de eeuw.... En deze vondst is toch wel bijzonder te noemen...

 

OLV-van Leliëndaal wordt...in ere hersteld

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Nu de Bruul bijna helemaal in een nieuw kleedje steekt, en de gevel van de OLV-van Leliëndaalkerk er opnieuw  fris opgeknapt bij staat, valt de wat 'armoedige staat' van het Maria-en kind beeld nog méér op.  Maar..er wordt werk gemaakt van haar rehabilitatie.  De Moeder Gods mag uitkijken naar een volledige make-over.  Het 18de eeuwse beeld wordt grondig gerestaureerd.  De werken zijn gestart, en binnen 80 werkdagen zullen moeder en kind stralen als nooit voorheen!

 

Jan Verhasselt wil eerherstel Lourdesgrot Karmelietentuin

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Op deze zonnige lentedag zit ik met Jan Verhasselt op een bankje bij de grot in de Karmelietentuin - je weet wel: die mooie groene oase in de Heihoek, die sinds 2008 is opengesteld voor het publiek.  Voordien was het de kloostertuin van de Franciscanen, maar sinds hun vertrek en het ombouwen van de voormalige paterskerk tot hotel werd de voordien private tuin bezit van de gemeenschap.  En dat is een schitterend idee geweest.  Het is er heerlijk zitten, kuieren én het is een leuk spelterrein voor de jeugd uit de buurt.  Dat vindt ook Jan. Toch is er wel iets dat hem een beetje dwars zit.  De voormalige Lourdesgrot ligt er verwaarloosd bij, en dat vindt hij wel jammer.  Deze grot was en is een bekend stadsgezicht, en een mooi voorbeeld van klein religieus erfgoed.  Nu de stad driftig alle overblijvende Maria-en andere kapelletjes in het straatbeeld aan het inventariseren om ze zo nodig te restaureren, lijkt het Jan niet meer dan logisch dat ook deze oude Lourdesgrot in aanmerking zou komen voor herwaardering...

 

Op de werf van Sint-Petrus en Paulus (2)

  

(foto's: Jan Smets)

Iets minder dan een jaar geleden had ik de unieke kans om de stellingen  te beklimmen die toen pas waren opgesteld in de Sint-Petrus-en Pauluskerk.  De prachtige barokkerk aan de Veemarkt die in amper zeven jaar was gebouwd, en hét visitekaartje werd van de Mechelse Jezuïeten was dringend aan restauratie toe.  De eens zo schitterende kerk was grauw geworden, en de verf bladderde van de muren... Zo'n restauratieprocedure duurt al gauw langer dan het bouwen van deze kerk grapte ooit iemand.  Feit is dat de noodzakelijke werken toch wel vlotten, en na een jaartje zie je - weliswaar nog fragmentair door het woud van palen en stellingen heen - dat deze kerk haar vroegere luister aan het terugkrijgen is.  Méér: dit wordt een heus pareltje!  Ik neem je graag - mijn lichte hoogtevrees verbijtend - mee op de laddertjes en de platformen, en laat je meegenieten van de vorderende werkzaamheden.  Wie dit ook wil beleven, moet zeker de Open Monumentendag van zondag 14 september aankruisen.  Dan kan je immers in kleine groepjes, én deskundig begeleid mee op deze werf.  Wie er dan nog niet genoeg van krijgt, kan ook de werken in de kathedraal en de Hanswijkbasiliek van dichterbij bekijken!  Een must voor al die geboeid is door monumentenzorg...

 

Hanswijk gaat ondergronds

met categorie:  

  

(foto's: Jan Smets)

Ik ben daarstraks even de OLV-van Hanswijkbasiliek binnengelopen... De barokke kerk staat sinds kort in een stevig korset van steigers.  De restauratiewerken komen nu duidelijk op kruissnelheid.  Nog slechts een paar dagen is de kerk  verwijderd van een jarenlange sluiting.  Vanaf zondag gaat de geloofsgemeenschap van Hanswijk ondergronds.  De vieringen gaan van dan af door in de crypte.  Het interieur van de kerk wordt van dan af grondig onder handen genomen.  Het eind van de werken is voorzien voor eind 2017.  Dan zou de kerk moeten schitteren als nooit voorheen.  Ik ben razend benieuwd naar dat eindresultaat!   Als het zo fraai gaat worden als wat de voorlopige restauratieresultaten van Sint-Petrus en Paulus met deze andere kerk bereikt hebben, staat de basliliek mooie tijden te wachten...  We dienen nog wat geduld te oefenen, maar binnen enkele jaren zullen we trots zijn op al deze opgeknapte historische kerken die onze stad z'n typische en monumentale karakter geven...

 

16de eeuws madonnabeeld sluitstuk van gerenoveerd Hemelrijck

met categorie:  

  

(foto's: Jan Smets)

Sinds kort valt één van de mooiste historische huizen van de binnenstad weer te bewonderen in al zijn glorie.  Huis Hemelrijck - of 'de Sotscop' op de hoek van de OLV-straat en de Gebroeders Verhaeghenstraat is een uniek pand en tijdgenoot van huis De Zalm op de Zoutwerf.  Beiden zijn het sprekende voorbeelden van laatgotische architectuur.  Het huis bevond zich voor de grondige opknapbeurt in érg slechte staat.  Honderd jaar geleden had men het Hemelrijck al eens opgekalefaterd, maar dan volgde jarenlange verwaarlozing.  Het huis zélf is in privé-handen.  Gek genoeg is de gevel in stadsbezit - en dit sinds de laatste restauratie een eeuw geleden.  De stad heeft eindelijk haar verantwoordelijkheid genomen en het pand grondig aangepakt.  Dat past in de opwaardering van deze straat én stadsdeel, waar ook de OLV-over-de-Dijlekerk staat te stralen, en waar binnenkort het Hof van Cortenbach deel van zal uitmaken...  Al is aan dit vroegere paleis méér dan flink wat werk.  Maar goed: Het Hemelrijck is een pareltje geworden.  Vanmorgen werd het authentieke zestiende-eeuwse Mariabeeld weer in de hoeknis geplaatst.  Het is het sluitstuk van de vernieuwing van het beschermde pand...

 

De 'schoonste kamer' van Hieronymus

met categorie:  

(foto's: Jan Smets.  schepen Greet Geypen en Sofie Stevens van Monumentenzorg)

Het mag een wonder genoemd worden dat na de verwoesting van het Hof van Busleyden in Wereldoorlog I de 'schoonste kamer' van dit stadspaleis bewaard is gebleven.  Het renaissance-optrekje van één van de meest illustere Mechelaars ooit - Hieronymus van Busleyden, lid van de Grote Raad, humanist en stichter van het Drie-Talen college in Leuven, werd nagenoeg volledig met de grond gelijk gemaakt.  Enkel de muren bleven als trieste getuigen staan.  Daken, toren, glasramen en muurschilderingen op de eerste verdieping werden vernield.  Alleen het mooiste vertrek van het paleis bleef gespaard in de brand.  In deze ruimte - het 'hypocaustum' genoemd, ontving de heer des huizes zijn illustere vrienden zoals Erasmus en Thomas More.  Hier werden ongetwijfeld verheven gesprekken gevoerd tussen de grote intellectuelen van die tijd...    Na het overlijden van Van Busleyden kreeg het Hof verschillende andere bestemmingen, en werden de unieke wandschilderingen die het vertrek sierden overkalkt.  Pas in 1864 werden ze herontdekt bij restauratiewerken.  Onlangs werden de schilderingen grondig geconserveerd en gereinigd.  Het is vanaf nu mogelijk om ze te bewonderen....

 

Inhoud syndiceren