kunst

"Ik heb een familie gevonden in Mechelen..."

met categorie:  

  (foto: Jan Smets)

"Ik heb een familie gevonden in Mechelen.  Mechelen is fantastisch!"

Dat zegt ze, en dat herhaalt ze nog een paar keer in ons gesprek.  Ik geloof haar.  Ze voelt zich hier heel erg thuis.  Voor mij zit een gelukkige vrouw die eindelijk 'thuisgekomen' is.  Ze is nu 46 jaar maar voelt zich veel jonger.  Het onzekere meisje dat ze vroeger was heeft vrede gevonden met en in  zichzelf.  De kwetsuren van het verleden hebben gemaakt tot wie ze nu is: een kunstenares die zich ten volle kan uiten in haar werken; een  dankbare moeder van vier met een job waarin ze zich kan uitleven en die haar veel voldoening schenkt.

Charmaine Lenisa is van ver gekomen.  Letterlijk en figuurlijk.  Haar zwervend bestaan dat begon in Kaapstad heeft haar bij toeval in Mechelen doen belanden.  Vijftien jaar geleden is ze hier voor de eerste keer 'gestrand'.  Het was liefde op het eerste gezicht.  Na één jaar verliet ze deze stad omdat het leven haar weer elders bracht.  Maar ze keerde terug...

Voor mij zit een gevoelige vrouw - een warme persoonlijkheid...  Het verlegen meisje heeft plaatsgemaakt voor een vrouw die ontdekte wie ze was en wat ze wou.  In haar schilderijen 'lees' je haar verhaal.  In haar werken toont ze wie ze is.  Haar emoties en levenservaringen borstelt ze op doek.  Ze weet precies in welke levensfase ze een bepaald werk maakte, en ze kan heel goed  terug oproepen wat ze toen voelde.  Haar werk is zeker ook therapeutisch geweest voor haar.  Een vrouw die ooit een expositie van haar bezocht, begon spontaan te wenen bij een werk... Ze verontschuldigde zich.  Maar Charmaine vond dit het grootste 'compliment' dat ze kon krijgen.  Ze had duidelijk iets van haar emoties kunnen overbrengen op iemand anders.  Deze vrouw had zich 'herkend' in haar schilderij.

Morgenavond zal er in het Maurus Moreelshuis in de Moreelstraat in het Groot-Begijnhof de prémière doorgaan van een film die Bert Vannoten over haar en haar werk maakte.  Een jaar lang volgde hij Charmaine.  Om 19 uur is dit werkstuk - dat Charmaine zélf nog niet zag - er te bekijken.  Iedereen is uiteraard welkom!

 

Kunst in de kantlijn...

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Misschien is dit wel eens een leuk ideetje voor een zomers fietstochtje?  Niet alleen in de historische binnenstad valt er wat te bekijken.  Ook in 'de kantlijn' van Mechelen valt er heel wat te ontdekken.  Monumentale kunstwerken zijn het niet.  Nee.  En toch hebben ze een hoge artistieke waarde.  Ze ogen eenvoudig, zelfs wat kinderlijk..., maar in de ogenschijnlijk simpele uitvoering en de klare lijnen tonen ze ook een sterke communicatiekracht.  Ze doen ons glimlachen - ze weten te ontroeren, en ze roepen heel wat nostalgische gevoelens op.  Ik heb het over de keramieken kunstwerkjes van Georges Herregodts in Mechelens mooie landelijke dorpje Leest en naaste omgeving.  Herregodts die tussen 1974 en 1983 priester was in Leest overleed dit jaar, op 11 maart, in zijn geboortestreek - in Ronse.  Hij werd 90 jaar...  De man is niet zomaar onopgemerkt voorbijgegaan in het Zennedorp.  Hij hield van Leest, en Leest mocht hem ook graag.  In 1978 schreef hij het boek 'Leest geweest'.  Maar de creatief begaafde priester, deed meer dan 'pastoraal-bezig-zijn' en schrijven.  Hij verrijkte 'zijn' dorp ook met een aantal fraaie kunstwerkjes dus...

Bovenstaande foto toont géén Leests kapelletje.  Dat niet.  Maar het is te vinden aan de Stuivenbergbaan.  Aan de wanden schommelt een processie voorbij, met fanfare, pastoor, begijntjes,misdienaars,'sjampetter'...: een beeld van lang vervlogen dagen...  Het roept herinneringen op aan Timmermans, Claes... Daar en in zijn eigen jeugd haalde Herregodts de inspiratie, maar hij interpreteerde het op zijn eigen - heel herkenbare wijze...

 

Battelse kunstroute met verrassende kantjes...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets. vlnr: Bieke De Preter, Sonja Vertommen, Bie Maes en Jef De Laet)

Met een derde editie van een kunstroute doorheen Battel en omgeving is vzw kuroba niet aan zijn proefstuk toe.  'Bibeo' herhaalt het beproefde concept, maar...voegt er voor deze editie toch wat leuke verrassingen aan toe!  Volgend weekend - 27 en 28 mei is het weer zover.  Veranker het in jouw agenda.  De verre weersvoorspellingen beloven een droog en zonnig weekend.  Laat ons hopen dat dit bevestigd wordt.  Dan wordt het heerlijk fietsen of wandelen langsheen het 25 km lange parcours.  Je hoeft niet alles op één dag af te werken, en ook is het mogelijk om het met de auto af te leggen natuurlijk.  Alles mag, alles kan...  Het evenement is bovendien gratis op de koop toe.  En dat is dank zij de gulheid van een aantal plaatselijke sponsors en de medewerking van Stad Mechelen.    Startpunt is de parochiekerk van Battel en je kan er zowel op zaterdag als zondag terecht vanaf 10 uur.  Alle artistieke stopplaatsen kan je bezoeken tot 18 uur ...

 

Harte-Aas-lijk

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Heel onlangs ben ik de gelukkige bezitter geworden van een bijzonder kunstwerkje: een ets uit 1972, van niet minder dan de legendarische Ferre Grignard.  Misschien zegt zijn naam de jongste generaties weinig of niks, maar Ferre die in 1982 overleed op de leeftijd van 43 jaar, was wel een iconisch figuur.  Vooreerst was hij een briljant muzikant.  Maar daarnaast was hij een 'typisch product van zijn tijd': een zachte anarchist, tragisch, veelzijdig... , rebel én genie.  Niet alleen op muzikaal gebied was hij spraakmakend, maar ook als beeldend kunstenaar had hij overduidelijk talent.  Dit facet bleef lang wat onderbelicht.  Maar daarover zo dadelijk meer...

Wat het werkje dat ik in handen kreeg voor mij wel een meerwaarde geeft is de handgeschreven boodschap op de achterkant.  Ferre Grignard richt de boodschap aan...jawel: Frans Croes: Mechelse evenknie - al even erg product van zijn tijd - kabouter en artistiekeling, én kroegbaas van den 'Herten Aas' aan de Haverwerf.  Ferre kwam er al eens meer over de drempel.  Het was daar aan de Dijle dan ook een laboratorium voor kunstenaars, dichters, muzikanten, trotskisten, alternatievelingen, provo's, hippies en wereldverbeteraars.  Een bont allegaartje.  En Croes stond er achter de tapkast.  Ook die andere bekende Mechelaar, dichter Herman De Coninck kwam er vaak. Hij betitelde Frans Croes als de 'Godfather van de Mechelse subcultuur'.  Geen wonder dat Ferre Grignard het goed met Croes vinden kon.  Op de achterzijde van de ets schrijft hij: 'Harte-Aas-lijk gefeliciteerd Frans!'

 

'Bright': een artistieke totaalinstallatie met een positieve uitstraling!

  (foto's: J.Smets)

Het Cultuurcentrum lijkt wel een gonzende bijenkorf...  Sjarabang organiseert er weerom haar Kunstenfestival voor personen met een beperking.  Je komt er oren en ogen tekort.  Aanstekelijk en hartverwarmend om dit alles gade te slaan.  Maar ook in de tentoonstellingszalen boven is het alle hens aan dek.  Samuel Vanderveken, de kunstenaar met Mechelse roots die momenteel in Molenbeek woont en werkt, is er met een hele ploeg aan de slag om de meer dan twee maand lopende tentoonstelling 'Bright' op te bouwen.  Op 24 maart wordt deze geopend met een vernissage, en op 4 juni wordt er een punt gezet achter deze groepsexpo die wel héél veelbelovend is.  Er wordt getimmerd en geverfd... Samuel hangt ondertussen al enkele grote kleurrijke werken op.  En daar komt wel wat paswerk bij zien.

Toch heeft hij tijd om even enthousiast het project aan mij voor te stellen.  Samuel is geen onbekende in Mechelse artistieke middens.  In het verleden realiseerde hij al enkele projecten voor D.A.R.T. en een knappe muurschildering van zijn hand is te zien in de Varkensstraat...  Ook ver buiten deze stadsgrenzen heeft Samuel al langer zijn sporen verdiend...

 

Talentenfabriek gonst van de activiteit

Mechelen Talentenfabriek is er gekomen bovenop het bestaande Mechelse coalitieakkoord ... een extraatje als het ware. Vroeger vertrok Mechels talent uit de stad wegens gebrek aan ontplooiingskansen. Nu werd de omgekeerde beweging ingezet, want ook creatievelingen van buiten Mechelen zijn gecharmeerd door de mogelijkheden van het project.

        

Oud maar niet oubollig: de Mechelse Lucasgilde!

 

(foto's: Jan Smets. Boven: Peter Eyskens, Daniël Breckpot, Martine Van der Auwera)

Qua leeftijd is de eerbiedwaardige Koninklijke Lucasgilde stokoud. Maar dat betekent niet dat deze Mechelse kunstkring oubollig of versleten is.  Er was een tijd dat men er wat meewarig of sceptisch naar keek.  Maar dat is voorgoed verleden tijd.  Daar waait al langer een frisse wind door de kring, en men trekt terug jonge kunstenaars aan. Dit jaar kwamen er zowat zeven nieuwe aangewaaid.  Ook is er weer doorstroming van de Mechelse academie.  En dat is verheugend te noemen.  De inspanningen van de Lucasgilde lonen zich.  Stichter Willem Geets zou er blij om zijn.  131 jaar geleden was hij de oprichting van de gilde.  Samen met de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst behoren de Lucasgilde tot de oudste verenigingen van de stad.  En men maakt zich sterk dat het ook één van de oudste kunstkringen van ons land is.  Vanaf dit weekend tot en met 22 januari kan je de jaarlijkse expo bezoeken in de bovenzalen van het Cultuurcentrum aan de Minderbroedersgang.  En dat mag je zéker niet missen.  De tentoonstelling is heel gevarieerd, erg kwalitatief en verrassend.  Diverse disciplines komen aan bod.  Overtuig je zélf: oud staat absoluut niet voor oubollig!

 

natte bokes in het park...

 

(foto's: Jan Smets)

De herfst toonde vandaag haar minder fraaie kant.  Regen en wind bepaalden het weerbeeld en strooiden toch wel wat roet in het eten van de organisatoren van de Mechelse Kunstbende. En dat was een tikkeltje jammer.  Hierdoor kwamen niet zoveel jongeren afgezakt naar de Kruidtuin.  Maar wie het barre weer trotseerde was getuige van de aftrap van Kunstbende 2017.  De Bo'kes-bende van H30 wilde met een leuk en boeiend programmaatje het startmoment wat meer in de verf zetten.  En wat we te zien en te horen kregen getuigde van het grote talent van eigen bodem.  Toffe performances als de geknipte promotie voor Kunstbende 201! "Jong Mechels talent moet zich tonen!" benadrukte cultuurschepen Björn Siffer in zijn openingswoordje. "En dan moet je bokes eten om sterk te staan...".  Hij doelde hiermee natuurlijk op het samen gezellig boterhammen eten in het groen van de Kruidtuin bij het begin van het traject...

 

(Levens)kunstenaar Frans Van den Brande

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets.  Li-boven catalogus expo 2011 in Cult.Centrum)

 

Op deze prachtige nazomerdag staan de ramen van het appartement wijd open, en je hoort het gekrijs van de meeuwen.  Ze hebben de beiaardklanken van zijn geboortestad vervangen.  Hier in Oostende klinkt het lied van de zee en de meeuwen nemen het mee in hun vlucht...

Elf jaar geleden verruilde hij zijn woning en zijn geliefde atelier aan de Auwegemvaart.  Noodgedwongen en met pijn in het hart.  Maar het kon niet meer.  Als een kunstenaar die zovele jaren zoveel schoonheid wist te scheppen de steen de steen moet laten en het blad leeg, dan gaat dit gepaard met stil verdriet.

Zijn rechterhand wil niet meer mee.  MS heeft hem in zijn greep.  Al vele jaren.  Frans is afhankelijk geworden van derden en zijn ongelooflijk lieve vrouw Cécile - een mooie, frèle dame die hem met de beste zorg omringt.  Hij is er dankbaar voor.  Ondanks de beperkingen en ondanks het verlies van de fysieke kracht om verbeelding in beelden om te zetten heeft hij vrede met zichzelf en zijn toestand.  Hij wil nog graag honderd worden, vertelt hij.  Ik zie dat hij het meent.   De levensdrang is er...

 

Jan De Smedt onder de hamer

  (foto's: Jan Smets)

Jan De Smedt, de in 1954 op 49-jarige leeftijd overleden Mechelse kunstschilder en beeldhouwer wordt op vrijdag 20 en zaterdag 21 mei volop in de schijnwerpers gezet.  Immers: die zaterdag zullen heel wat unieke werken van hem per opbod worden verkocht.  En da's misschien wel de enige en laatste  kans die je hebt om een waardevol kunstwerk aan te schaffen van deze Mechelse artiest.  Ik had vandaag een boeiend gesprek over Jan De Smedt met Axel Vaeck en Herwig De Lannoy, respectievelijk secretaris en voorzitter van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen.  Ze poseren maar al te graag bij het beeldje 'Jeannine' dat op het Jan Se Smedtplein staat - het officieus zo genoemde pleintje in de Varkensstraat..

Mijn eerste kennismaking met het werk van De Smedt was in 1979.  Toen ging een retrospectieve van deze kunstenaar door in het Cultureel Centrum.  Mijn grootoom Staf Weyts, de nu in de vergetelheid geraakte bekende Mechelse schrijver, die goed bevriend was met Jan, nam er het woord.  Ik herinner me vooral ook de grote en haast aandoenlijke adoratie die zijn zoon Raphaël had voor zijn vader.  Raphaël die een paar jaar geleden overleed, en eveneens actief was in de Oudheidkundige Kring, heeft zijn hele leven gewijd aan de artistieke nalatenschap van zijn vader, en bracht ze voortdurend in de aandacht. 

 

Gelukszoeker en kunstenaar op de barricades: Jan De Winter

  (foto's: Jan Smets)

Hij stapt moeizaam en zijn bewegingen zijn wat beverig sinds hij een vijftal jaar geleden door de ziekte van Parkinson werd getroffen.  "Al kan ik nog steeds een recht lijn trekken!".  Daarboven is hij chronisch vermoeid en dat feit speelt hem ernstig parten.  "Stappen is moeilijk geworden en ik heb een scooter zoals die Benidorm bastards" lacht hij.  Zijn gevoel van humor is hij niet kwijt. 

Fysiek is het haast niet meer mogelijk om te schilderen. Na tien minuten ben ik kapot.  Ik kan het relativeren omdat ik al zo oud ben, maar het blijft moeilijk om te aanvaarden. Ik heb beelden in mijn hoofd maar kan mijn verbeelding geen vorm meer geven. Toch kijk ik tevreden terug op wat ik allemaal kon waarmaken als je ziet van waar ik kom: ik was een doodgewone jongen uit den Hanswijkenhoek..."

Jan keert hoe langer hoe meer terug naar zijn jeugdjaren in deze Mechelse wijk. Want bovenal onderstreept hij, is hij 'ene van den Hanswijkenhoek' net zoals zijn vrouw Clémentine. Jan wordt in juli tachtig jaar en vorige maand mocht Clémentine al tachtig kaarsjes uitblazen.

Clémentine is bedlegerig en ligt voor het raam in de woonkamer waar ze het straatleven  van de Grote Nieuwendijk kan observeren.  Ook zij lijdt aan Parkinson - al langer dan Jan.  Een gruwelijk toeval. De ziekte heeft bij haar al zwaarder ingehakt. Toch volgt ze nauwlettend ons gesprek en komt er af en toe tussen om iets aan te vullen. Het is van een ontroerende schoonheid te noemen hoe deze twee mensen zorgzaam met mekaar omgaan.

 

Acht kunstenaressen leggen hun werk onder de Kerstboom

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Wil je dit jaar écht een uniek en waardevol cadeau onder de Kerstboom leggen?  Of...wil je het jezelf schenken?  Dat kan!  En je hoeft er niet zo ver voor te lopen.  En als ik je hierbij nog vertel dat het allemaal héél erg betaalbaar is met prijzen tussen 15 euro en 150 euro: dan ga je waarschijnlijk overstag.  Acht kunstenaressen met een flinke staat van dienst stellen hun kunstzinnige creaties ten toon én te koop in huiskamergalerie yoHanneke aan de Schuttersvest 25.  Ik was verrast door het heel diverse en kwalitatief hoogstaande aanbod.  Met galeriehoudster Hanneke Vermeulen en drie van de kunstenaressen had ik een fijne babbel...  Vandaag ging het evenemet 'Kok - Kunst Onder de Kerstboom' van start, en je kan er morgen tot en met volgend weekend nog terecht...  Doen!  een aanrader...

 

Rotary Club Opsinjoor organiseert kunstveiling voor het goede doel

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets - vlnr: kunstenaarJan Scheirs, Johan Muyldermans, vader van 'prinses Harte', cultuurschepen Björn Siffer, Hans Martens en Christine Decraene)

Van zodra dat je in relatie gaat met een kunstwerk bezit je het al.  Maar natuurlijk is het leuk om het écht letterlijk te bezitten.  Je kan er dan altijd van genieten, maar het ook delen met je huisgenoten, vrienden...

 

Dat vertelt Hans Martens, de gedreven directeur van de Mechelse Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten.  Maar al te graag wou hij ingaan op de vraag van Rotary Club Opsinjoor om veilingmeester te zijn op de kunstveiling die ze willen organiseren op 15 november.  Zo wil hij zijn steentje bijdragen aan het cultureel leven in Mechelen, en bovendien zijn voor hem alle redenen goed om kunst in de publieke sfeer te brengen.  Hans Martens steunt hiermee zowel Rotary en het gekozen goede doel (vzw Prinses Harte) én de kunstenaars.  Kunstenaars hebben het niet steeds gemakkelijk om aan de bak te komen, en elk verkocht werk is een vorm van appreciatie.  Natuurlijk is de Mechelse club erg blij dat Hans de opdracht aanvaarde.  "En nu moeten we de kunstminnaars aantrekken!  Er is voor elk wat wils!  We veilen werk van zowel opkomend talent als van gevestigde waarden.  En...het zal betaalbaar zijn..." verzekert me Christine Decraene, voorzitster van Rotary Club Opsinjoor...

 

de 'Avenue des Arts' van Luciënne Vanderwaeren

    (foto's: Jan Smets)

"Hoe zou het met Juffrouw Luciënne zijn?"  vroeg ik me af.  Luciënne Vanderwaeren was in een grijs verleden mijn eerste lerares in de Mechelse academie, waar ze les gaf aan de jongsten.  In 2010 bezocht ik haar in residentie Zonneweelde in Rijmenam, waar ze toen nog maar een halfjaartje verbleef.  Noodgedwongen, omdat haar partner hulpbehoevend werd.   www.mechelenblogt.be/2011/07/zij-leerde-mechelen-tekenen    Ondertussen is er veel veranderd.  Haar echtgenoot stierf al een hele poos geleden na een lang en pijnlijk ziekteproces.  Maar Luciënne nam de draad weer op.  Ik was in Zonneweelde waar ik oud-burgemeester Joris wou ontmoeten.  Daar zag ik haar terug: op haar 88ste is ze nog steeds een gracieuze verschijning. En...ze heeft tijd te kort.  Door haar mederesidenten wordt ze 'de kunstenares' genoemd.  En dat is ze nog altijd.  Ze schildert, tekent en maakt aquarellen, schrijft haiku's en houdt spreekbeurten voor de andere bewoners over onderwerpen die haar boeien, zoals kunst en Mechelen... Luciënne Vanderwaeren lijkt haar tweede jeugd te beleven.  In de hele residentie hangen werken van haar, en de gang waar haar appartement gelegen is, wordt al lachend de 'Avenue des Arts' genoemd...

 

Een lijn is een punt die gaat wandelen

  (foto's: Jan Smets)

De titel is onleend aan Paul Klee, maar verwoordt wonderwel het opzet van deze bijzondere tentoonstelling waarbij Studio Borgerstein in september mee naar buiten treedt.  En dat laatste mag je erg letterlijk nemen.  De Studio zal zowat 100 kunstwerken tonen in etalages van Hanswijkstraat, Graaf Van Egmontstraat, OLV-straat en Vijfhoek.

De Studio is een vijftal jaar geleden ontstaan binnen de werking van vzw Borgerstein die toch wel stevige banden met Mechelen heeft.  Ze is dan ook immers nét buiten de stadsgrenzen, aan het IJzerenveld in Sint-Katelijne-Waver, gelegen.  Studio Borgerstein is een artistiek atelier waar mensen met een verstandelijke beperking kunstenaar zijn.  In het atelier ontwikkelen ze, onder begeleiding, hun eigen beeldtaal en leren ze omgaan met verschillende materialen.

Om de twee jaar organiseert de Studio zélf een tentoonstelling, naast al de andere expo's waaraan men deelneemt in de eigen regio, maar ook ver daarbuiten.  Vorige keer werd een expo met 70 werken opgezet in het IKA aan de Veemarkt, en toen al wist het tentoongestelde aangenaam te verrassen door zijn kwalitatieve sterkte, creativiteit en authenticiteit.  Outsiderkunst werd lang als minderwaardig aanzien.  Onterecht.  En dat zal de tentoonstelling die in september doorgaat, en die vrij te bezoeken is langs een leuk wandelparcours ten volle bewijzen.  Ik had een toffe babbel met drie van de 16 kunstenaars die zullen deelnemen, en Jef, Palmer en Bianca vertellen met veel enthousiasme over hun werk...

 

Inhoud syndiceren