Hanswijkenhoek

Klankendaal laat zich horen!

 

(foto's: J. Smets.  vlnr: Lennert Maes, Randy Van Rijn, Jos Maes en Lenne Vervaeke)

Wat ze er indertijd fabriceerden is me niet helemaal duidelijk.  Maar het moet te maken gehad hebben met onderdelen voor 'den IJzeren Weg'.  Het zag er steeds wat groezelig uit, en soms kon je een blik binnen werpen als de werkmannen op het voetpad hun boterhammen opaten in de schafttijd.  Het werd in den Hanswijkenhoek 'het zwèt kot' genoemd.  En dat predikaat beschreef erg raak deze werkplaats op de hoek van Tervuursesteenweg en Sint-Jozefstraat.  Da's allemaal lang geleden, want dit aftandse atelier heeft een tweede leven gekregen.  Daar zijn bloed, zweet en tranen ingekropen.  Met het enthousiasme dat alleen vrijwilligers kunnen opbrengen is deze simpele en voorhistorische werkplaats nu een huis van creativiteit geworden.  Klankendaal is een plek om je thuis te voelen op het ritme van de notenbalk.  Acht jaar lang bestaat deze plek nu.  Er zat en zit muziek in.  Het werd eerder toevallig ontdekt toen iniatiefnemers Bart Alloing en Jos Maes uit hun loods in Leuven moesten, en op zoek moesten gaan naar een nieuwe stek om waar ze gedreven mee bezig waren verder te zetten.  Men vond in Mechelen deze locatie, en na flink de handen uit de mouwen te hebben gestoken - zo'n drie jaar lang - is Klankendaal de inspirerende plek geworden die het nu is.  "Het heeft wat met muziek te maken, en...met kinderen..."  Dat weten de meesten uit de buurt wel.  Maar toch is Klankendaal volgens Jos nog nét te weinig gekend in Mechelen.  En daar wil men wat aan doen.  Klankendaal wil zich laten horen.  En daarom wordt op 5 december een benefietconcert georganiseerd: een leuk evenement om Klankendaal in the picture te brengen, maar ook met een sociaal doel aan gekoppeld:  Muziek zal er een duidelijk wapen tegen onverdraagzaamheid zijn.  De opbrengst van de benefiet gaat grotendeels naar Vluchtelingenwerk Vlaanderen, en de rest zal dienen om een mediacampagne rond dit thema op te zetten; Klankendaal beter te leren kennen, en de iniatieven die ze in dit kader reeds op poten hebben gezet, in de verf te zetten...

 

Het Zuiden? Niet verder dan de overkant...

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Als deze meest saaie en grauwe variant van de herfst de omgeving weet te vergrijzen is het contrast des te groter als ik 'ten Zuiden' aan de Tervuursesteenweg binnenstap.  Hier spat de kleur van de muren in warme en en vrolijke  tinten - van okergeel tot oranje, en zelfs knallend paars.  Op de tafels liggen kleedjes met Afrikaanse prints en aan het plafond hangt een serie door de eigenaar zelfgemaakte lampjes: holle kalebassen in wisselende patronen uitgeboord om het licht door te laten.  Op de toog staan de tajinepotten in slagorde opgesteld en de pruttelende potten verspreiden een heerlijke exotische geur... Het eethuisje van Marie-Françoise Ndour en Bart Alloing heeft nog maar een drietal weken de deuren geopend - maar daarover zo dadelijk meer.  Hier heb ik immers een afspraak met een gedreven en sociaalbewogen vrouw: Dien De Bruyn - gepensioneerde geschiedenisleerkracht die tot vorig jaar les gaf bij de Ursulinen in 'Torekenswaver'.  Gepensioneerd: jawel.  Maar nog méér gepassioneerd.  Ze past hier in het kader: jong van geest en met een al even jonge look.  Deze Mechelse vrouw is sinds enkele jaren letterlijk bezeten door een project in het Afrikaanse Gambia waar ze haar hart en ziel in legt: 'Kuntangdafero'  wat staat voor 'vlinder.  Kuntandafero is een atelier waar de kinderen van het dorpje Kartong in het Zuid-Westen van dit smalle landje, pal aan de grens met Senegal, zichzelf kunnen uitleven met spelen, tekenen, schilderen, musiceren...  Gewoon maar omdat élk kind recht op ontwikkelling, op spelen en op deelname aan artistieke en culturele activiteiten heeft.  Dat is een basisrecht opgetekend in de Rechten van het Kind uit 1989.  Dien is van het nut van het project dan ook volledig overtuigd.  Als mede-oprichtster en verantwoordelijke voor dit kinderatelier vertelt ze er met veel warmte en engagement over.  Op zaterdag 17 oktober organiseert zij met een aantal vrijwilligers een heus 'Fiësta Africana' in de Basisschool De Spreeuwen in de Boetestraat...  Omdat geld in het bakje krijgen broodnodig is om het voortbestaan van het project te garanderen...

 

oorlogsherinneringen van Jos Maes...

 

Jos Maes is al enkele jaren geleden overleden, maar was een fervente fan van Mechelenblogt.  Regelmatig konden we van hem spitse reacties lezen op deze blog.  Want als het over Mechelen en geschiedenis ging, was hij een kei!  Zélf pende hij ook met de regelmaat van een klok zijn levenservaringen uit jeugd, oorlog en scoutsperiode neer.  Jos-van-den-Hoek, rasechte inwoner van de Hanswijkenhoek, was kleermaker  van opleiding.  Maar nog méér dan dat tekende het scout-zijn zijn leven.  'Woelige ekster' zette zich heel zijn leven in voor z'n medemens.  Want: éénmaal scout, altijd scout...  In 2008. stierf hij.  En onlangs heb ik Hilde, één van zijn vijf kinderen ontmoet.  Zij erfde zijn omvangrijke archief, en in die bonte verzameling vond ze de basistekst van een boek die vader nog wou maken.  Het manuscript was printklaar, maar het boek werd nooit uitgegeven.  Jos Maes schreef hierin over zijn oorlogsjaren in Mechelen en Zemst in de periode 1942-1945...

 

'Grote Knalavond' ...1958

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

"Bij het oprommelen heb ik iets gevonden dat je zéker zal boeien!"  zei hij me terwijl hij een oude affiche openplooide.  Gelukkig houdt Marcel Sterckx alles uit zijn muzikale carrière nauwgezet bij.  Niks gooit hij weg, en daar ben ik blij om.  De affiche dateert uit 1958 - het 'Expo-jaar' - en is een brok nostalgie.   Het gaat over een 'Grote Knalavond' in 'Ons Parochiehuis'  (het huidige Kranske) aan de Tervuursesteenweg.  En het moet wel degelijk de moeite geweest zijn.  Grote namen uit die tijd stonden er op het podium...

 

Het verhaal van Tineke Diddens, het levende geheugen van de Hanswijkenhoek...

met categorie:  

 

  (foto's: Jan Smets)

Ze is 92 jaar en een spraakwaterval gezegend met een ontzettend goed geheugen.  Tineke Diddens is één van de oudste, authentieke bewoners van de Hanswijkenhoek en vertelt me haar levensverhaal.  Drie uur lang luister ik naar haar.  Ze slaat af en toe een 'zijstraatje' in, om daarna weer feilloos en zonder hapering terug op de 'hoofdweg' te komen - chronologisch correct.  Ik sta versteld.  Tineke vertelt zoals haar broer Hendrik  het neerschreef.  Hendrik Diddens werd bekend van het eerste Woordenboek van het Mechels dialect, zijn 'Fabels van de Voddemèt', tal van historische verhalen én van 'Mijn kinderjaren in de Hanswijkenhoek'.  Hij schreef met veel nostalgie over deze Mechelse wijk zoals alleen onderwijzers van zijn generatie dat konden...  Maar zijn jongere zus Tineke vertelt het even kleurrijk op haar manier.  Tineke Diddens: een gewone huisvrouw uit 'den Hoek', erg sociaal en intelligent.  Haar gezichtsvermogen mag dan wel sterk achteruitgaan: haar memorie is levendig en haar verhaal is doorspekt met tal van details.  Ze mag dan ook terecht het 'levende geheugen van deze wijk' genoemd worden...

 

Van passie gesproken... Kleuterturnen Coloma

met categorie:  

   

(foto's: Jan Smets)

Zaterdagmorgen.  Sporthal IHAM aan de Geerdegemvaart.  Vrolijke kleutersnoetjes - Jong geweld, enthousiast opgaand in het spel...  Aanstekelijk.  En dit alles wordt met zo mogelijk nog meer enthousiasme geleid door twee jonge mensen: Jana en Jo.  Jana Stratsaert is 27 jaar, kleuterleidster van opleiding, en al sinds haar twaalfde gepassioneerd aan de slag als 'helpster' en later als lesgeefster van Kleuterturnen Coloma.  Het is gewoon een passie, vertelt ze me.  En dat hoeft ze me niet te vertellen: dit straalt ze uit.  Ze wordt ook vandaag weer bijgestaan door haar 18-jarige neef, Jo Goossens.  Beiden hebben de groepjes kleuters goed in de hand - vriendelijk, kordaat als het moet, maar bovenal met veel liefde.  Turnen loopt als een rode draad door het leven van Jana en haar jongere neef.  Turnen zit in hun bloed.  Als derde generatie van een familie waar turnen hoog in het vaandel staat geschreven, zetten zij zich in voor deze kleuters: vrijwilligerswerk om 'U' tegen te zeggen - En da's voor mij al voldoende genoeg om in de aandacht te brengen.  Zonder passie en onvoorwaardelijke inzet zonder prijskaartje zou onze wereld maar saai zijn...

 

Mechelse Wereldburger Jean De Boeck overleden

  (foto's: Jan Smets)

Deze ochtend overleed Jean De Boeck, één van de bekendste bewoners van de Hanswijkenhoek.  Daar werd hij 78 jaar geleden geboren, en daar heeft hij ook altijd gewoond, in de Abeelstraat, met zijn echtgenote Mit De Smet en hun twee zonen.  Maar voor Jean was de wereld beslist groter dan eigen straat en eigen buurt.  Jean De Boeck was niet meer of niet minder een Wereldburger: een sociaal geëngageerde man tot in de diepste vezels van zijn lichaam.   Die sociale bewogenheid kreeg hij van thuis uit mee, en dit alles werd aangescherpt in Chiro Coloma, en later in de KWB-werking in deze wijk.  Jean zette zich niet alleen in de plaatselijke afdeling in, maar ook in het Nationaal bestuur.  Via ACW-Mechelen kwam hij in contact met Wereldsolidariteit, en dit verruimde nog meer zijn geëngageerd denken en doen.  De Wereld werd zijn dorp.  Later ging hij aan de slag in de gemeentelijke raad voor ontwikkelingssamenwerking (de GROM), en werd daarin een gewaardeerd en graag gezien medewerker.  In 2003 zette hij samen met enkele andere buurtbewoners Global Fiësta op in de Mahatma Gandhistraat.  Terecht werd Jean dan ook uitgeroepen tot Mechels vrijwilliger van het jaar 2011.  Jean zélf hoefde geen titel of sokkel.  Hij deed het gewoon, en dan wordt iets pas buiten-gewoon..

 

Mariakapelletje in Geerdegemstraat is 60 jaar oud

met categorie:  

  

(foto's: Jan Smets)

Met stadsgids Egied Rossiau had ik vanmorgen een afspraak aan het kapelletje van Onze-Lieve-Vrouw-van-Smarten in de Geerdegemstraat, die zowat de grens vormt tussen Mechelen en Hofstade.  Het is een merkwaardig gebouwtje, in 1954 opgetrokken in een toen wel erg moderne stijl.  Men is dit later ook 'Expo-stijl' beginnen noemen - ook al zou de Wereldtentoonstelling pas vier jaar na het bouwjaar van start gaan.  In juni zestig jaar geleden werd de eerste steen gelegd van het kapelletje, dat teruggaat op een eeuwenoude Mariaverering in deze buurt.  Egied die inwoner is van de Hanswijkenhoek wou dat deze verjaardag niet ongemerkt zou voorbijgaan, en op 25 oktober zal er gevierd worden...  's Namiddags heb ik een leuke babbel met het echtpaar Lisette Vaeck en Jos De Smedt, die al jarenlang 'overburen' zijn van OLV-Vrouw...  Lisette zorgt samen met een aantal andere buren voor het onderhoud van het kapelletje.  Ze neemt haar sleutel, en troont me mee naar de 'overkant' - maar op de foto wil ze beslist niet.  Aandringen helpt niet.  Ze blijft categoriek weigeren.  Haar werk doet ze met grote bescheidenheid.  Een foto hoeft niet...

 

Paul Van Steen viert vijfentachtigste verjaardag in Colomaparochie

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Hij mag dan al zowat achtien jaar geleden op pensioen gegaan zijn als pastoor van de Sint-Jozef-Coloma: hij is nooit van de radar gebleven in deze Mechelse wijk en daarbuiten.  Nog altijd is hij immens populair.  De charismatische en vernieuwende priester die hij altijd was werd donderdag in de bloemetjes gezet in 't Kranske, de noodkerk van de parochie.  Nadien volgde een receptie voor de vele aanwezigen.  Het feit dat hij dit jaar ook 60 jaar priester is, wou hij absoluut niet belicht zien.  "Daar heb ik geen verdienste aan.  Wél ben ik dankbaar om die 85 jaar".  Paul Van Steen, op wie de leeftijd geen vat lijkt te hebben, genoot er erg van...

 

Rik Coppens - Rode Duivel uit de Hanswijkenhoek

  

(foto's: Jan Smets)

De wereld van m'n schoonvader is 'krimpend'.  Heden en verleden lopen mekaar onvoorspelbaar voor de voeten.  Uit de chaotische opslagplaats van z'n geheugen haalt hij steeds dezelfde jeugdherinneringen van de plank.  Het zijn dingen die het diepst gegrift staan in z'n memorie omdat ze misschien het meeste indruk op hem hebben gemaakt.  "Ons moeder vroeg aan onze buurman, Rik Coppens - je weet wel: die bekende voetballer - of ik als klein manneke niet met hem mee mocht gaan naar den Malinwa..." .  Dat deed Rik.  Sinsdien was Rik voor mijn schoonvader een nog grotere held, en werd KV-Mechelen dé ploeg...

Rik stierf in 2003 - 85 jaar oud.  Hij was één van de grootsten van een gouden generatie.  Met Malinwa speelde hij in drie keer kampioen: in '42-'43, '45-'46 en in '47-'48.  Met Torke Lembrechts en Bert De Cleyn vervolledigde hij een trio dat geschiedenis schreef Achter de Kazerne.  Maar Rik werd ook geselecteerd voor de Nationale Ploeg!  19 keer speelde Rik Coppens in het plunje van Rode Duivel - één keer zelfs samen met zijn jongere naamgenoot, Rik Coppens van Beerschot (al liep Mechelse Rik niet hoog op met Antwerpse Rik...)

Abeelstraat Hanswijkenhoek.  Aan een tafel waarop tientallen oude foto's kriskras verspreid liggen en albums over zijn periode bij de Nationale Ploeg gestapeld zijn, zit ik met dochter Gwendolina Coppens.  Ze is het enige kind van Rik...

 

Mathilde en haar buren branden kaarsjes voor vliegtuigslachtoffers

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Nee: groot en sensationeel nieuws is het niet, en de iniatiefneemster wou er ook de kranten niet mee halen.  Het is gewoonweg een hartverwarmend 'verhaaltje' van een sociaal bewogen vrouw en haar toffe buren van de Stenenmolenstraat...  Maar wat Mathilde De Clercq deed is naar mijn gevoel een fait-divers om in te lijsten - een lichtpuntje in een wereld die deze dagen lijkt dol te draaien en waar fanatisme en haat de boventoon voeren...

 

Vakantie in de ouwe Hanswijkenhoek...

met categorie:  

Op 17 juli  van het oorlogsjaar 1914 werd Hendrik Diddens geboren in zijn geliefde Hanswijkenhoek.  Overmorgen is dat dus nét honderd jaar geleden.  Hendrik Diddens zal vooral bekend blijven voor zijn Woordenboek van het Mechels dialect uit 1986, dat zowat het eerste standaardwerk werd van onze Mechelse volkstaal.  Niet veel later - op 7 augustus 1986 zou hij onverwacht overlijden.  Buiten dat woordenboek schreef de man die voor onderwijzer studeerde, nog wel wat meer, zoals een twintigtal boekjes voor de reeks 'Historische verhalen' en 'Fabels van de Voddemèt'.  Maar wat ik het meest koester van mijn wijkgenoot is het in 1960 op slechts 300 exemplaren uitgegeven boekje 'Mijn kinderjaren in de Hanswijkenhoek'.  Dit boekje was een bijgewerkte overdruk uit een artikelenreeks in Gazet van Mechelen.  Hendrik vertelt er met veel nostalgie over zijn jeugd in de wijk Coloma - geprangd tussen Leuvense vaart en 'ijzeren weg'.  Het zijn verhalen die parrallel lopen met de herinneringen van mijn grootvader van wie hij leeftijdsgenoot was.  Uit dit werkje licht ik in deze vakantieperiode graag een hoofdstuk.  Hendrik Diddens beschrijft er hoe in deze Mechelse uithoek vakantie werd gevierd in de eerste decennia van vorige eeuw...

 

'eerste' voetbalterrein Malinwa wordt volgebouwd

 (foto's: Jan Smets - Mieke Van Roy)

Grote bedrijvigheid in de Voetbalstraat.  Met flink wat lawaai werd deze morgen een aanzet gegeven tot het rooien van een terrein - nét over de deur van Mieke Van Roy.  Dat was natuurlijk géén verrassing.  De buren wisten dat dit ging gebeuren.  Jammer vinden ze het wel natuurlijk.  Een stukje groene oase moet verdwijnen voor de komst van een appartementsblok.  Op zichzelf is dit geen groot nieuws, ware het niet dat  op dit overgebleven stuk grond ooit de eerste 'heilige graszoden' van Malinwa lagen.  Hier werd Mechelse voetbalgeschiedenis geschreven.  Van 1905 tot 1911 begon hier de carrière van geel en rood.  Hier in de Hanswijkenhoek - op een lap grond, gelegen tussen Tervuursesteenweg en Leuvense vaart. Hélemaal correct is dit natuurlijk niet.  De aandachtige blogger weet immers dat de club boven het doopvont werd gehouden in 1904.  Kort speelde KV-Mechelen op twee andere terreinen.  Maar het werd pas 'serieus' op het gras van de Colomawijk...

De laatste Mechelse jezuïet... (2/2)

  (foto's: Jan Smets)

 

En nu ga ik weg... Mijn stappen wordt moeilijk.  Ik heb regelmatig ademnood, en mijn oogkwaal verergert.  Ik kan de Mis niet meer lezen, en het is steeds moeilijker om boodschappen te doen....

 

Ik zit in de salon van het klooster van de jezuïeten in de Bruul, en praat met pater Maurits Delbaere.  Hij is de laatste écht Mechelse jezuïet.  Geboren en getogen in deze stad, zal hij toch binnenkort Mechelen verlaten.   Hij staat voor het raam en lijkt te mijmeren over verleden en toekomst...  Een levensverhaal in tegenlicht...

De laatste Mechelse jezuïet... (1/2)

(foto's: Jan Smets)

De laatste écht Mechelse jezuïet verlaat in april het klooster in de Bruul.  Er blijven nog enkele (hoog)bejaarde confraters over.  Maurits Delbaere gaat naar Boechout - op rust.  Hij voelt dat een aantal dingen niet meer kunnen zoals hij het zou willen.  Zijn zicht is sterk achteruitgegaan, en dat belemmert hem bij zijn taken.  Ook het stappen vlot veel minder...  Nog even, en hij trekt de deur achter zich dicht...  Een geschiedenis wordt afgesloten: zijn persoonlijke verhaal en het grote verhaal dat de jezuïeten in deze stad hebben geschreven...

Inhoud syndiceren