Hanswijkenhoek

Serieuze Wandeling

met categorie:  

1946...

De ellende van de Tweede Wereldoorlog was amper voorbij, of in de levendige Hanswijkenhoek stak men op een zogenaamde 'Serieuze Wandeling' al flink de draak met de gehate 'hoofdrolspeler' van die Wereldbrand.  Enkele kwajongens van de Colomawijk vormden een wel erg gedurfd groepje...  Ze kregen hiervoor natuurlijk wat hulp van volwassenen.  En zo kwam het dat 'der Adolf' werd teruggevonden op de Tervuursesteenweg...  Levend en wel.  Het iconische snorretje ontbrak er niet aan.

 

KWB Coloma trekt van Brussel naar Bagdad...

  (foto: Jan Smets)

Onze burgemeester mocht maandag de prestigieuze '2016 World Mayor Prize' ontvangen.  En die kreeg hij voornamelijk omdat hij een relevante visie uitwerkte op vlak van stedelijk samenleven.  Hoewel blij met deze erkenning relativeerde hij het ook, en vond hij dat het ook een prijs was voor alle Mechelaars. 

Inderdaad: er zijn wel meerdere Maneblussers en groepen in deze stad die hun nek uitsteken voor een betere samenleving en hechtere contacten tussen de diverse bevolkingsgroepen.  Niet toevallig was ik vanavond te gast bij Danny Van Baelen, bestuurslid van de KWB-afdeling van Coloma.  Binnenkort - op dinsdag 14 maart - organiseert deze socio-culturele afdeling een uiterst boeiende gespreksavond met antropoloog en theoloog Jonas Slaats.  Het belooft een niet-vrijblijvende interactieve avond te worden waarop dieper wordt ingegaan op de wereld van 'de Islam', die vaak in 1 adem wordt genoemd met geweld en terreur.  Maar is dit wel terecht?  Heeft deze godsdienst het alleenrecht op terreur?  Deze praatavond wil een aantal beelden bijstellen en nuanceren.

 

De zandbak van Sint-Jozef

 

(foto's: Jan Smets)

Over de Sint-Jozef-Colomakerk in de Hanswijkenhoek is al aardig wat inkt gevloeid.  Dat kan ook moeilijk anders. De kerk waarvan de plannen in 1911 werden getekend door bouwmeester Edward Careels, architect van de Provincie Antwerpen, en die uiteindelijk in 1919 in gebruik werd genomen, sloot na Kerstmis 2000 de deuren. In eerste instantie gebeurde dit omdat er dringend een aantal renovatiewerken dienden te gebeuren.  In die winderige en natte Kerstnacht werd het duidelijk dat het dak hier en daar zo lek was als een zeef. De parochianen zouden enkele weken moeten verhuizen naar de nabijgelegen feestzaal ''t Kranske' aan de Tervuursesteenweg voor hun vieringen.  Geen nood.  Maar...toen doken andere problemen op, zoals de ontdekking van boktorren in het dakgebinte.  Gevreesd werd voor de stabiliteit van het gebouw.  Het werd van meetaf duidelijk dat de sluiting best véél langer zou duren.  Wat volgde was een ware processie van Echternach. Er werd geopperd om de neogotische kerk af te breken.  Het idee werd gelanceerd om enkel de toren te laten staan...  Weer wat later wou men een totaal nieuw en modern kerkgebouw optrekken... Er waren voorstanders voor afbraak en weer anderen wierpen zich op als verdedigers van dit erfgoed en braken een lans voor dit baken van de wijk.  Lang werd er gepalaverd.  Plannen werden getekend en plannen werden opgeborgen. Tot...men in 2009, eindelijk overging tot de restauratie.  Ondertussen is er al heel wat water door de zee gevloeid.  Maar nu lijkt alles in stroomversnelling te zijn gekomen.  Méér zelfs: als alles goed gaat - en daar maakt men zich sterk in - zal de kerk in augustus terug open gaan!

Vandaag bezoek ik met wijkgenoot en lid van de Kerkraad, Herman Stevens de bouwwerf.  Momenteel toont de kerk zich een ware zandbak...

 

Geen klein bier!

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Veel blijft hier niet meer van over... Mochten we de Sint-Jozef-Colomakerk aan de Tervuursesteenweg niet herkennen dan zouden velen die iets minder met deze Mechelse buurt vertrouwd zijn, toch nadenkend de wenkbrauwen moeten fronsen...

Het 'kippenbrugske' is opengedraaid en een volgeladen rivierschip maakt zich klaar om verder te varen.  Aan de oevers van de Leuvense vaart staat flink wat volk.  Rechts in beeld zie je de nu ook al heel lang verdwenen monumentale poort van het domein Coloma van de Dames de Marie. 

Links in beeld zien we op de hoek van Geerdegemvaart en Tervuursesteenweg de vrij imposante gebouwen van brouwerij Feremans.  En het is nu nét de eigenaar van deze brouwerij - de gefortuneerde en flamboyante Charles Feremans (°1865) die ik wil belichten.  De man is verweven met de ontstaansgeschiedenis van de Parochie Sint-Jozef-Coloma. Maar wat méér is: onlangs kreeg ik enkele krantenknipsels in m'n handen die nog een héél ander licht werpen op deze man uit de Hanswijkenhoek....

 

leerlingenketting verhuist materiaal naar nieuw gebouw COLOMAplus

met categorie:  

 

 

(foto's: Jan Smets)

In zijn lange geschiedenis is COLOMAplus niet aan zijn proefstuk toe wat bouwen en verbouwen betreft.  De school die zowat 1100 leerlingen in heel diverse studierichtingen tetl,is vandaag terecht trots op de laatste verwezenlijking.  Donderdag neemt ze een gloednieuw gebouw in gebruik.  Op een recordtempo is het er gekomen.  Op anderhalf jaar tijd werd de gigantische klus geklaard.  Niet minder dan 9 klaslokalen zijn er in ondergebracht.  De fel verouderde gebouwen van de afdelingen haarzorg, bio-esthetiek en schoonheidszorgen worden verlaten en overmorgen nemen leerlingen en leerkrachten van deze richtingen hun intrek in wat nu al een paradepaardje mag genoemd worden.  Vandaag vormden de leerlingen van het 5de en 6de jaar haarzorg een menselijke ketting om al het lichte materiaal te verhuizen van de oude stek naar de nieuwe.  Zo werden niet minder dan 500 oefenhoofden, 65 kappersfietsen en honderden producten op korte tijd verhuisd naar de nieuwe bestemming.  En... men had er duidelijk zin in.  En dat hebben algemene directeur Gwendolina Goormans en logistiek directeur Martine Van Ouytsel ook.  Met onverholen fierheid leiden ze me rond in het gebouw...

 

Urbansketchbook van Gijs Vanhee

Plots verschenen ze in het straatbeeld … musicerende vogels in zwart (en wit) …  grote gemuteerde dieren die muziekinstrumenten bespelen op de zijkanten van ‘de blokken’ van de Mahatma Gandhiwijk … zes verdiepingen hoog.

         

Femma Sint-Jozef-Coloma blaast 100 kaarsjes uit!

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Ik heb altijd een grote waardering en bewondering gehad voor  vrouwenverenigingen die - vanuit welke inspiratie of ideologische achtergrond ook - gewerkt hebben aan de emancipatie van vrouwen.  Ze ontstonden vaak in een tijd waarin dit allemaal niet zo evident was.  De vrouw zat aan de haard, en niet weinigen hadden dat nog het liefst zo.  Stemrecht en maatschappelijke participatie was voor haar niet weggelegd.  Dat kwam er pas na héél lange tijd en stevig knokken.  Mijn hoed gaat dus af voor deze verenigigen van vrouwen die daar méér dan één steen toe hebben bijgedragen.  Dit weekend vierde Femma Sint-Jozef-Coloma haar honderdjarig bestaan.  En dat is een mijlpaal die kan tellen.  Van 'Vrouwengilde' tot KAV tot Femma: een eeuw lang zijn de dames van de Hanswijkenhoek actief aan de slag.  Proficiat dus!  Deze Femmagroep was trouwens één van de eerste afdelingen van het arrondissement Mechelen.  Vrijdagavond werd een delegatie van deze afdeling door schepen Walter Schroons ontvangen in ons stadhuis - een terechte erkenning voor het geleverde werk in al die voorbije jaren.  Het werd meteen de start van een gouden feestweekend!

 

buren bouwen feestje

met categorie:  

 

   

(foto's: Jan Smets)

Is dit groot nieuws?  Nee!  En toch breng ik het.  Niet omdat het komkommertijd is, maar veel meer als 'tegengewicht'  in tijden van pessimisme.  Het gaat niet zo goed met onze wereld.  Crisis, onzekerheid over onze toekomst, onveiligheidsgevoel, terrorisme, een dolgedraaid klimaat, toenemende polarisatie...  Het dreigt zelfs bij de grootste optimist de moed in de schoenen te doen zakken.  En daarom is een iniatief als dit zo deugddoend.  Een iniatief van onderuit - spontaan gegroeid... Niks groots, niks wereldschokkends... Toch zijn het net dingen als dit die 'iets' doen met een buurt.  Hier zijn zonder spectaculaire kunstgrepen grenzen verlegd.  Buren zetten samen de schouders onder een feestje.  Gewoon.  Ontmoeting, doorbreken van anonimiteit, tegen onverschilligheid en 'ieder voor zich'...  Onlangs was er een info-avond voor de buren van de Stenenmolenstraat in de Hanswijkenhoek, die met hun tuinen grenzen aan de sportterreinen van voetbalclub Sporting.  Daar wou men de plannen uit de doeken doen voor de toch wel grootscheepse plannen die de club er binnenkort wil uitvoeren.  Flink wat buren waren hierop aanwezig, en bij die gelegenheid, al pratend en keuvelend met mekaar, rees er een plan...

 

Nieuwe toekomst voor de Colomakerk

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Op een druk bijgewoonde infoavond werden in zaal 't Kranske aan de Tervuursesteenweg door 'de stad' de plannen ontvouwd van de verdere en definitieve restauratiewerken aan de Sint-Jozef-Colomakerk.  Zoals geweten is het sinds de plotse sluiting van de  neogotische kerk in 2000 vaak een processie van Echternach geweest - een lijdensweg van jaren...  Maar nu is er dan eindelijk licht aan het einde van de tunnel.  En dat wordt méér dan tijd.  Zo zal de kerk in 2017 terug in gebruik kunnen genomen worden.  Dat is de stellige belofte van schepen van Monumentenzorg Greet Geypen die ook in de buurt woont.    Daarna zal ze toch nog even terug de deuren sluiten.  Dit om de verdere restauratie van het interieur mogelijk te maken.  Hiervoor moet men de restauratiepremie afwachten.  Die zou in de loop van 2019 worden toegekend.  Maar goed: de hoogstnoodzakelijke restauratiewerken zullen in 2017 worden afgerond, en dan kan er terug - zij het dan tijdelijk - gebruik gemaakt worden van de kerk.

 

Vuurwerk!

(foto's: J.Smets)

De Colomawijk, of Hanswijkenhoek - of wijk Tervurensteenweg zo je wil - is altijd een wat aparte entiteit geweest in onze stad.  Geografisch is ze gemakkelijk te situeren tussen Leuvense vaart en spoorweg.  Sinds haar ontstaan heeft ze steeds een sterk verenigingsleven gehad.  En al mag dat er in de loop der tijden andere vormen gekregen hebben: er leeft beslist nog héél wat in deze wijk.  De wijk Tervurensteenweg is sociologisch ook erg boeiend: rijwoningen, nieuwbouw, woonblokken...  Heel divers allemaal.  Nu de wijkraad - die overigens 'goed draaide' - er niet meer is, voelt men toch wel een lancune.  En daar willen een aantal enthousiastelingen van deze buurt wat aan doen.  Het potentieel dat er wel degelijk is, maar dreigt versnipperd te geraken, wil men niet verloren laten gaan.  Daarom werd de vzw Vuurwerk opgericht.  Vuurwerk - dat volgend weekend officieel en feestelijk wordt voorgesteld aan alle bewoners van de wijk, wil de vrijwilligersinitatieven die vuur brengen in de wijk ondersteunen.  Over dit toch wel vrij unieke initiatief in onze stad praat ik met Jan Van Gils - wijkbewoner die al véle jaren méér dan actief aan de slag is in de Hanswijkenhoek, en al heel wat ervaring opdeed in de wijkraad.  Maar Jan benadrukt dat hij niet hét gezicht wil zijn van Vuurwerk.  Vuurwerk is teamwerk.  Achter de vzw staat een ploeg van heel diverse, bewogen mensen die er maar al te graag invliegen.  Vol vuur wil ze er werk van maken!

 

Klankendaal laat zich horen!

 

(foto's: J. Smets.  vlnr: Lennert Maes, Randy Van Rijn, Jos Maes en Lenne Vervaeke)

Wat ze er indertijd fabriceerden is me niet helemaal duidelijk.  Maar het moet te maken gehad hebben met onderdelen voor 'den IJzeren Weg'.  Het zag er steeds wat groezelig uit, en soms kon je een blik binnen werpen als de werkmannen op het voetpad hun boterhammen opaten in de schafttijd.  Het werd in den Hanswijkenhoek 'het zwèt kot' genoemd.  En dat predikaat beschreef erg raak deze werkplaats op de hoek van Tervuursesteenweg en Sint-Jozefstraat.  Da's allemaal lang geleden, want dit aftandse atelier heeft een tweede leven gekregen.  Daar zijn bloed, zweet en tranen ingekropen.  Met het enthousiasme dat alleen vrijwilligers kunnen opbrengen is deze simpele en voorhistorische werkplaats nu een huis van creativiteit geworden.  Klankendaal is een plek om je thuis te voelen op het ritme van de notenbalk.  Acht jaar lang bestaat deze plek nu.  Er zat en zit muziek in.  Het werd eerder toevallig ontdekt toen iniatiefnemers Bart Alloing en Jos Maes uit hun loods in Leuven moesten, en op zoek moesten gaan naar een nieuwe stek om waar ze gedreven mee bezig waren verder te zetten.  Men vond in Mechelen deze locatie, en na flink de handen uit de mouwen te hebben gestoken - zo'n drie jaar lang - is Klankendaal de inspirerende plek geworden die het nu is.  "Het heeft wat met muziek te maken, en...met kinderen..."  Dat weten de meesten uit de buurt wel.  Maar toch is Klankendaal volgens Jos nog nét te weinig gekend in Mechelen.  En daar wil men wat aan doen.  Klankendaal wil zich laten horen.  En daarom wordt op 5 december een benefietconcert georganiseerd: een leuk evenement om Klankendaal in the picture te brengen, maar ook met een sociaal doel aan gekoppeld:  Muziek zal er een duidelijk wapen tegen onverdraagzaamheid zijn.  De opbrengst van de benefiet gaat grotendeels naar Vluchtelingenwerk Vlaanderen, en de rest zal dienen om een mediacampagne rond dit thema op te zetten; Klankendaal beter te leren kennen, en de iniatieven die ze in dit kader reeds op poten hebben gezet, in de verf te zetten...

 

Het Zuiden? Niet verder dan de overkant...

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Als deze meest saaie en grauwe variant van de herfst de omgeving weet te vergrijzen is het contrast des te groter als ik 'ten Zuiden' aan de Tervuursesteenweg binnenstap.  Hier spat de kleur van de muren in warme en en vrolijke  tinten - van okergeel tot oranje, en zelfs knallend paars.  Op de tafels liggen kleedjes met Afrikaanse prints en aan het plafond hangt een serie door de eigenaar zelfgemaakte lampjes: holle kalebassen in wisselende patronen uitgeboord om het licht door te laten.  Op de toog staan de tajinepotten in slagorde opgesteld en de pruttelende potten verspreiden een heerlijke exotische geur... Het eethuisje van Marie-Françoise Ndour en Bart Alloing heeft nog maar een drietal weken de deuren geopend - maar daarover zo dadelijk meer.  Hier heb ik immers een afspraak met een gedreven en sociaalbewogen vrouw: Dien De Bruyn - gepensioneerde geschiedenisleerkracht die tot vorig jaar les gaf bij de Ursulinen in 'Torekenswaver'.  Gepensioneerd: jawel.  Maar nog méér gepassioneerd.  Ze past hier in het kader: jong van geest en met een al even jonge look.  Deze Mechelse vrouw is sinds enkele jaren letterlijk bezeten door een project in het Afrikaanse Gambia waar ze haar hart en ziel in legt: 'Kuntangdafero'  wat staat voor 'vlinder.  Kuntandafero is een atelier waar de kinderen van het dorpje Kartong in het Zuid-Westen van dit smalle landje, pal aan de grens met Senegal, zichzelf kunnen uitleven met spelen, tekenen, schilderen, musiceren...  Gewoon maar omdat élk kind recht op ontwikkelling, op spelen en op deelname aan artistieke en culturele activiteiten heeft.  Dat is een basisrecht opgetekend in de Rechten van het Kind uit 1989.  Dien is van het nut van het project dan ook volledig overtuigd.  Als mede-oprichtster en verantwoordelijke voor dit kinderatelier vertelt ze er met veel warmte en engagement over.  Op zaterdag 17 oktober organiseert zij met een aantal vrijwilligers een heus 'Fiësta Africana' in de Basisschool De Spreeuwen in de Boetestraat...  Omdat geld in het bakje krijgen broodnodig is om het voortbestaan van het project te garanderen...

 

oorlogsherinneringen van Jos Maes...

 

Jos Maes is al enkele jaren geleden overleden, maar was een fervente fan van Mechelenblogt.  Regelmatig konden we van hem spitse reacties lezen op deze blog.  Want als het over Mechelen en geschiedenis ging, was hij een kei!  Zélf pende hij ook met de regelmaat van een klok zijn levenservaringen uit jeugd, oorlog en scoutsperiode neer.  Jos-van-den-Hoek, rasechte inwoner van de Hanswijkenhoek, was kleermaker  van opleiding.  Maar nog méér dan dat tekende het scout-zijn zijn leven.  'Woelige ekster' zette zich heel zijn leven in voor z'n medemens.  Want: éénmaal scout, altijd scout...  In 2008. stierf hij.  En onlangs heb ik Hilde, één van zijn vijf kinderen ontmoet.  Zij erfde zijn omvangrijke archief, en in die bonte verzameling vond ze de basistekst van een boek die vader nog wou maken.  Het manuscript was printklaar, maar het boek werd nooit uitgegeven.  Jos Maes schreef hierin over zijn oorlogsjaren in Mechelen en Zemst in de periode 1942-1945...

 

'Grote Knalavond' ...1958

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

"Bij het oprommelen heb ik iets gevonden dat je zéker zal boeien!"  zei hij me terwijl hij een oude affiche openplooide.  Gelukkig houdt Marcel Sterckx alles uit zijn muzikale carrière nauwgezet bij.  Niks gooit hij weg, en daar ben ik blij om.  De affiche dateert uit 1958 - het 'Expo-jaar' - en is een brok nostalgie.   Het gaat over een 'Grote Knalavond' in 'Ons Parochiehuis'  (het huidige Kranske) aan de Tervuursesteenweg.  En het moet wel degelijk de moeite geweest zijn.  Grote namen uit die tijd stonden er op het podium...

 

Het verhaal van Tineke Diddens, het levende geheugen van de Hanswijkenhoek...

met categorie:  

 

  (foto's: Jan Smets)

Ze is 92 jaar en een spraakwaterval gezegend met een ontzettend goed geheugen.  Tineke Diddens is één van de oudste, authentieke bewoners van de Hanswijkenhoek en vertelt me haar levensverhaal.  Drie uur lang luister ik naar haar.  Ze slaat af en toe een 'zijstraatje' in, om daarna weer feilloos en zonder hapering terug op de 'hoofdweg' te komen - chronologisch correct.  Ik sta versteld.  Tineke vertelt zoals haar broer Hendrik  het neerschreef.  Hendrik Diddens werd bekend van het eerste Woordenboek van het Mechels dialect, zijn 'Fabels van de Voddemèt', tal van historische verhalen én van 'Mijn kinderjaren in de Hanswijkenhoek'.  Hij schreef met veel nostalgie over deze Mechelse wijk zoals alleen onderwijzers van zijn generatie dat konden...  Maar zijn jongere zus Tineke vertelt het even kleurrijk op haar manier.  Tineke Diddens: een gewone huisvrouw uit 'den Hoek', erg sociaal en intelligent.  Haar gezichtsvermogen mag dan wel sterk achteruitgaan: haar memorie is levendig en haar verhaal is doorspekt met tal van details.  Ze mag dan ook terecht het 'levende geheugen van deze wijk' genoemd worden...

 

Inhoud syndiceren