geschiedenis

Hiëronymus zoekt hulplijn...

met categorie:  

De 'Calvacadekoorts' begint te stijgen in Mechelen.  De voorbereidingen zijn volop aan de gang voor wat hét topspektakel van het jaar moet worden in onze stad.  Op verschillende fronten wordt er duchtig gewerkt achter de schermen om er weer een grandioos kijkstuk van te maken.  Zeg nu zélf: zo'n gebeurtenis die maar om de 25 jaar op poten wordt gezet is natuurlijk iets héél bijzonder!   Op Facebook bladerde 'Hieronymus Van Busleyden' - U allen welbekend als één van de meest illustere historische figuren van onze Dijlestad, in het 'Huldeboek van de Cavalcade van 1913'   De nochtans erg wijze man dient echter een hulplijn in te roepen - want hij is niet zeker van de locatie waar deze foto genomen werd...

150-jarige parochieschool Battel zoekt foto's en anekdotes

met categorie:  

  

(foto's en tekening: Jan Smets)

Ik mag dan wel in de Hanswijkenhoek wonen: die andere Mechelse uithoek - Battel - ligt me al evenzeer nauw aan het hart.  Want ook daar heb ik roots.  Het zal je dan ook niet verbazen dat ik geboeid ben door de geschiedenis van de wijk.   De parochieschool - die nu De Ark heet - zal volgend jaar 150 kaarsjes uitblazen.  Het is hiermee één van de oudste basisscholen uit onze regio.  Dit jubileumjaar willen de Battelaars gepast vieren.  Nu reeds is men aan het brainstormen.  Met wie kon ik hierover beter  praten dan met Geert Laarmans, één van de drie organisatoren van het komende feestjaar....

Gedonder aan Coloma?

Rondstruinend over het internet stootte ik op een filmpje uit de eerste wereldoorlog getiteld “German soldiers fire artillery on the front in Antwerp”. Het toont Duits zwaar geschut dat in 1914 onderweg is over Belgische wegen en wordt opgesteld in een veld met bebouwing in de achtergrond. Camera's zijn nog een nieuw verschijnsel en de soldaten lijken soms meer aandacht te hebben voor de cameraman dan voor hun artilleriestuk. Als het verslag het geschut in actie laat zien, is in het decor plots een achtzijdige kerktoren herkenbaar.

'Zondagsschool' in Coloma

                                (foto's: Jan Smets)

Ik ben verzot op oude familiefoto's.  Ik heb het geluk dat m'n ouders en grootouders veel belang hechtten aan deze waardevolle stukjes verleden, en ze niet achteloos hebben meegegeven met het 'oud papier'.  Stuk voor stuk vertellen al deze foto's een verhaal, en leren ze me wat over het dagdagelijkse leven van mijn voorouders.  Deze foto die vermoedelijk dateert uit de vroege jaren twintig van vorige eeuw, is bijzonder boeiend.  Het toont de 'Zondagsschool oep Coloma', en werpt een licht op een flard geschiedenis van den Hanswijkenhoek.  Eén van de personen op het groepsportret is mijn overgrootmoeder Barbara Verboomen, die ik in de kleine uitsnede heb uitvergroot.  Ze zit er op met haar donkere haar opgestoken, en een 'koek' (?) in de hand...

overstroming in de Spreeuwenhuizen - 1953

met categorie:  

Via Eddy Coremans kreeg ik een vraag doorgespeeld.  Hij had zo het vermoeden dat de oplossing wel te vinden zou zijn via Mechelenblogt.  Het was niet zijn 'eigen vraag', alswel die van zijn vriend Frank Vermost, die in Fotoclub Kritika bedrijvig is...  Maar laat ik best Frank zélf aan het woord:

het kaartje van Tante Lien...

    

(foto's: Jan Smets)

Het kaartje steekt in een ouwe blikken koekendoos, omdat er geen enkele andere plaats zo aangewezen is om cliché's van nostalgie in te bewaren.  Ze poseert statig - kleinburgerlijk als ze is, met lange gesteven rok en blouse met kanten kraag.  Haar arm steunt op een chique gesculpteerde stoel.  Pierre Koekkoek, de fotograaf uit de Katelijnestraat, die zowat half Mechelen in sepiatinten wist te vereeuwigen, liet haar in de lens kijken, in een geschilderd decor:  Caroline Derweduwen, de jonge echtgenote van Jan Haesendonck, frontsoldaat en nu krijgsgevangen in Duitsland.  Op de fotokaart schijft ze achteraan in keurig handschrift: "Aan den geliefden mijner harten, die ik altijd overal even lief zal hebben..."   Zo vertrekt het kaartje met nog andere foto's in een enveloppe gesloten naar Duitsland.   Honderd jaar later ligt het ontroerend stukje correspondentie van mijn oud-oudtante Lien in een blikken koekendoos...

Vrijwilliger Johan Dils graaft met archeologen mee in 8000 jaar geschiedenis aan Stompaertshoek

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Met de primeur ging de Gazet van Mechelen reeds lopen...  Het was dan ook bijzonder nieuws om te melden! Lang, lang voordat er hier sprake was van 'stad Mechelen' liepen ook al mensen rond binnen wat nu het historische stadscentrum wordt genoemd.  Meer precies: 6000 jaar voor Christus! Het onomstootbare bewijs hiervoor werd vorige week opgespit in de archeologische opgraving aan de Stompaertshoek.  Deze namiddag liep ik er - nieuwsgierig als ik ben - langs.  En omdat ik het nieuws, dat reeds in alle kranten stond,  niet dunnetjes wou overdoen op deze blog, wou ik een andere invalshoek.  Terwijl ik hiernaar op zoek was, stond hij plots voor mij - die bijzondere 'invalshoek': in de persoon van de goedlachse Johan Dils...

Oorlog aan de Dijle

(foto's: Jan Smets)

Grijs en zielig weer.  Maar wat zou ik er over zeuren.  Geert Clerbout is pas van gisteren thuis uit een verzopen New York.  We zitten aan een tafeltje  in de Ierse Pub op de Grote Markt, waar de warme sfeer de tristesse van een natte Mechelse dag doet vergeten.  Voor ons ligt - vers van de pers - haast nog ruikend naar de drukinkt, het 'kind' van Geert.  Hij is er trots op: 'Oorlog aan de Dijle': een boeiend relaas gevat in 296 pagina's met een 170 unieke foto's over de Eerste Wereldbrand die over onze stad raasde.  Het wordt een aangenaam, leerrijk gesprek - over het boek en over het tot stand komen er van.  We vergeten er zowaar de tijd bij - teruggekeerd als we zijn naar de periode '14-'18...

Gekreukt Verleden...

 

Ik ben verzot op ouwe foto's... Plaatjes die druipen van nostalgie, 'serieuzigheid', weemoed in sepia...  Eén van de meest intrigerende foto's die ik zo heb - én koester,is een kleine foto met 'méér dan een hoek af' - gekreukt, beduimeld, en sommige gezichten vervaagd...  Hj zat duidelijk jarenlang in een portefeuille, als een  blijkbaar 'kostelijk' bezit, tussen portretjes van familieleden en  doodsprentjes van dierbaren...  Hij was van mijn grootvader - Clément Lauwers.  Alleen daarom is het een soort van relikwie voor mij.  Het bewaren meer dan waard.

Het toont het muziekkorps van de Malinwa in het lang voorbije jaar 1930 - een stukje verstild verleden tussen twee wereldbranden in. ...  'Groteva'  die de kleuren geel en rood trots in z'n vaandel voerde, speelde als kleine jongen in de jeugdafdelingen, en later klaroende hij in het korps... 

strijd om de burgemeesterssjerp

Méér dan 100 jaar geleden - in 1903 trokken de Maneblussers in de oktobermaand ook naar de stembus.  En het beloofde een spannende strijd te worden.  Wie zou de burgemeesterssjerp veroveren?   Laat ons eens terugblikken aan de hand van een leuke spotprent uit die tijd.  Ik haalde de info bij Herwig De Lannoy, die historicus is, en bovendien de voorzitter is van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen.  Een paar jaar geleden hield hij ter gelegenheid van Soirée Lamot een boeiende uiteenzetting over Politieke en sociale conflicten in spotprenten en affiches, onder de titel 'Met beelden aan de macht.'

  (foto: Jan Smets  -  Herwig De Lannoy)

twee kleine jongens met een groot hart

  

(foto's: Jan Smets)

En eensklaps waren ze weer twee kleine jongens - Frans en Theo Coertjens:  Twee kleine straatjochies, die in de waanzinnige en verwarrende maalstroom van gebeurtenissen bij het begin van de tweede Wereldoorlog, vader en moeder kwijtgeraken, en van God en wereld verlaten, zo goed en zo kwaad mogelijk proberen te overleven.  Overgeleverd aan de straat, met een onwaarschijnlijke overlevingsdrang zien ze dingen die een jongen van acht en zijn nog jongere broertje eigenlijk niet zouden hoeven te zien.  Twee kleine straatratten tegen wil en dank, zwervend langs Mechelse steegjes en pleinen, zwervend en bedelend.  Twee kleine avonturiers wiens broederband onverbreekbaar is.  Het is tegelijkertijd een intriest en toch mooi verhaal.

Vandaag sta ik met hen in de Nokerstraat.  Ze zijn eerst stil, en ik zie dat Theo vochtige ogen krijgt als hij naar de vensters staart van de Dossinkazerne.  Na de oorlog zijn ze zo goed als nooit meer in Mechelen gekomen.   Als een film voor hun ogen spelen de gebeurtenissen van de oorlogsjaren zich af: gruwelijk precies...

 

Mechelen onder Spanjaarden, Fransen,Hollanders en Oostenrijkers...

   

(tekeningen: Jan Smets)

Een paar dagen geleden heb ik dan de laatste bladzijde gelezen van het uiterst boeiende boek van Rolf Falter: 'België, een geschiedenis zonder land'.  Het was een mooie opfrissing van ouwe geschiedenislessen uit een grijs verleden, en een verhelderend en vlot geschreven relaas van de toch wel bewogen historie van onze gewesten.  Verbazingwekkend hoe ons landje zo vaak het slagveld bij uitstek was om Europese oorlogen uit te vechten....  En steeds opnieuw zwaaiden vreemde heersers hier de scepter.  Mechelenbinnenstebuiten gaat met een reeks van vier zomerwandelingen dieper in op het thema, en wil vertellen hoe onze stad de heerschappij van Spanjaarden, Hollanders, Oostenrijkers en Fransen meemaakte...

 

Louis Davids - man van dialoog - schreef z'n memoires

                                             (foto's: Jan Smets)

Mechelen, vrijdagavond 1943.  Met de schaarse bezittingen die ze hadden, werden ze onder zware begeleiding van nazi's met honden vanuit de Dossinkazerne  naar een nabijgelegen trein gebracht, die hen naar het Centraal Station zou rijden.  Daar moesten ze overstappen op een andere die hen naar Auswitz zou brengen.   Onder hen was de jonge Louis Davids, 14 jaar oud.  Hij was zeven weken voordien gearresteerd en met een vrachtwagen van Wilrijk naar Mechelen gebracht - het doorgangskamp voor Joden.  Hij kreeg er het nummer 681 en moest al zijn persoonlijke spullen afgeven.  Met tweehonderd sliepen ze samen in één zaal: mannen, vrouwen en kinderen - op een brits zonder lakens, en zonder enig sanitair...

 

'Wegwijzer voor zij die willen weten...'

  

(foto's: Jan Smets)

Het was indrukwekkend stil toen het lied 'De Moorsoldaten' klonk... Buiten was het kil, en wind en regen legden een hyptheek op wat een zomerse dag had moeten zijn...De plechtigheid zou buiten doorgaan - op de voor de gelegenheid afgesloten Tinellaan - vlak voor de Dossinkazerne; maar wegens de weersomstandigheden werd ze gehouden in wat de inkomhal moet worden van het indrukwekkende museum dat in september zijn deuren zal openen... Eric Stroobants, voorzitter van de vzw Kazerne Dossin, kon het niet beter verwoorden: de gerestaureerde wagon die zovelen deporteerde naar de nazikampen, en nu als blikvanger voor de kazerne werd geplaatst, noemde hij 'een symbool van de massadeportatie', maar ook een 'wegwijzer voor wie wil weten.'

 

De Fonteinbrug in ere hersteld!

met categorie:  

De gerestaureerde Fonteinbrug

Fotobewerking: Brent Van Poele naar een origineel van Rafaël Delaedt

De aandachtige bloggers onder u zullen al meteen gemerkt hebben dat er iets niet klopt in de titel. De Fonteinbrug ligt er al meer dan 150 jaar schabouwelijk bij. Gotische bogen of niet, een metalen beugeltje was voor de toenmalige vroede vaderen even mooi.

Inhoud syndiceren