cursief

Marthe...

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Ze keek naar de einder - in gedachten verzonken.  Een vissersboot keerde weer naar de veilige haven. Haar blik volgde de trage vaart.  Ze legde haar hand op haar buik - als een beschermende schelp.  Haar blik stond op oneindig.  Ver weg was Mechelen.  Ver weg was haar familie.  Hier in deze kustplaats in de Vendée wou ze alles op een rijtje zetten.  Ver van de nieuwsgierige of afkeurende blikken.  Hier, waar ze met haar familie zowat vijftien jaar geleden verbleven had op de vlucht tijdens Wereldoorlog I.  Hier was ze teruggekeerd, als was het een tweede vlucht.  Deze keer ging het niet om oorlogsgeweld of ander onheil...

 

Vader Janneke

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Hij trok voorzichtig de deur achter zich toe en knipperde even met z'n ogen.  Het zonlicht bliksemde fel en deed de bolle kasseien blinken.  De harde schaduwen wierpen scherpe contrasten in het smalle straatje.  Maar hij trok zijn jasje keurig recht - ging met zijn linkerhand even strelend door zijn verzorgde sikkebaard en met zijn knokige rechterhand klemde hij zijn wandelstok vast.  Dat was een mooie.  De bovenkant van de stok waar nu zijn hand op ruste was fraai gesculpteerd.  Het toonde het hoofd van een wat wonderlijk en sprookjesachtig manspersoon met een lange baard en doordringende ogen.  Hij was trots op deze stok, en waar hij ging ging de stok ook mee.  Om de hoek van de Conventstraat zag hij net twee begijnen als onafscheidelijk duo de Nonnenstraat indraaien.  Hij stond even stil - als leek hij te twijfelen of hij links of rechts zijn wandeling zou starten.  Uit het Fonteinstraatje kwamen op hun houten klompen een paar belhamels gelopen.  De ene had zakje 'marbollen' bij.  "Dag vader Janneke!" riepen ze hem toe.  Eén van de twee veegde een dikke gele snottebel weg met de mouw van zijn hemd.  Hij glimlachte.  Hij kende deze belhamels.  En elke belhamel kende hem.  Gewapend met zijn noodzakelijke barbieratttributen trok hij twee keer per jaar langs de Mechelse stadsscholen om het jonge volkje te voorzien van een deftig kapsel.  Hij was hiervoor aangesteld door het stadsbestuur.  Dit was een gratis aanbod aan de Mechelse jeugd.  Enkel wie een 'frou-frouke' wou, diende hiervoor 1 cent op te hoesten.  Vader Janneke deed dit graag.  Het was een karwei dat hij voor geen geld van de wereld wilde missen, en het was een welkome afwisseling in zijn werkzaamheden als barbier-herbergier...

 

Jezemoeke

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

"Voor Jezemoeke: daar doe ik het voor!"   Dat zei ze me - vastberaden - een akte van Geloof Eerste Klas, terwijl ze zonder naar mij op te kijken met ferme steken een losgekomen zoom van een Zingende Engel in orde bracht.  Het werd beaamd door een paar andere vrouwen in het naai-atelier, waar men de kostuums van de Hanswijkprocessie fatsoeneerde en aanpaste aan de maten van de figuranten die deze dagen kwamen passen.  Want zondag is het  zover: dan trekt die eeuwenoude processie die overigens één van de oudste is van ons land, weer door de Mechelse straten.  Zélf ben ik voor de grootscheepse editie van de Cavalcade gestrikt om de rekwisieten van de stoet onder handen te nemen.  Elke 25 jaar krijgt de processie immers een grote opsmukbeurt.  En men rekende op mijn creativiteit en deze van een paar andere companen om aan de hand van het zorgvuldig opgestelde logboek aan de slag te gaan.  Even twijfelde ik.  Waarom zou ik het doen?  "Voor Jezemoeke?"  Maar ik werd over de streep getrokken met de gedachte dat ik deze taak 'moest' opnemen om mee te helpen aan het voortbestaan van dit culturele mobiele erfgoed.  Want dat is het wel.  Je kan over het hele gebeuren wat meewarig doen.  Je kan het afdoen als antiekerig volksgeloof, als anachronistisch vehikel...  Het kan.  De karikatuur is snel gemaakt en ik moet eerlijk zijn: ik begrijp de scepsis heus wel.  En toch: ook dit jaar sta ik er weer. Puur omdat ik deze eeuwenoude Mechelse traditie te waardevol vindt om het kind met het badwater weg te gooien.  De onwrikbare trouw aan Jezemoeke wordt bij mij anders ingekleurd als bij de ferme naaister in het kostuumatelier...Maar staan zal ik er zondag: in 'onze rekwisietenwinkel' die er uitziet als de bonte winkel van wijlen Mille Antiek...

 

"Ge zijt ineens zoe gepresseerd?..."

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

 

"Ge zijt ineens zoe gepresseerd?..."

Dat zei ze.  En ze kon de lichte ergernis niet helemaal verbergen.

Maar Edith deed of ze het niet hoorde.  Ze zette de nepbonten kraag van haar jas recht, trok haar sjaal wat vaster rond de hals en schoof het lege kopje wat verder op de tafel zodat ze 'hare sjakos' daar resoluut op deponeren kon.  Het niet gebruikte suikertje verdween in een zijzakje en vervolgens verifieerde ze of haar sleuter er nog in zat.  Dat was zo.  Met een gerust gemoed zei ze: "Bon!"  als leek ze klaar voor de aan te vangen veldtocht.  "En avant: mars!"

Marie-José stond ook maar recht na het geklaroen van haar vriendin.

"Bon!" herhaalde Edith.  "Want anders kan ik nog ni binnen as 'heum' vanachter in z'n kot aan 't koeffelen is.  Een bel hoert 'heum' ni van daarachter..."

Marie-José waagde het om te vragen wat 'heum' daar dan altijd deed. "Weet ik veul..." gaf ze haar verveeld ten antwoord en de cracquelélijntjes rond haar gestifte lippen-  hier en daar wat buiten de contouren gekleurd -  trokken nog wat verticaler...

 

Spiekvest

met categorie:  

  (foto's: J.Smets)

"'t Zal nog wa geive as ze aan de Spiekvest geun beginne binnekeut..."  Ze roerde in haar koffie.  Buiten, aan de ingang, zaten een paar bewoners - genietend van het deugddoende oktoberzonnetje.  Elke zonnestraal scheelde een slok op de borrel - een extra bonus in een jaargetijde waar het alleen maar bergaf ging.

Als je maar uit den trek bleef.

"Meepakken wat je kan!" filosofeerde ze, nog steeds roerend in het kopje waarin het suikertje al lang opgelost was.

Op de Hendrik Speecqvest reden de auto's af en aan.

 

Kanttekening

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Hij zit op een plooistoeltje op de stoep in de Katelijnestraat - onverstoorbaar.  Voetgangers passeren hem - kijken even om....  Auto's rijden voorbij... Maar daar let hij niet op.  Heel geconcentreerd fixeert hij zich op de tekening voor hem. Het potlood beweegt over het blad - een uitgetekende choregrafie - een traag doch soepel ritme aanhoudend...  Ik hou halt bij hem en kijk over z'n schouder mee.  Hij zwijgt en werkt verder...

 

Aan den IJzer

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Hij kwam aangestrompeld vanuit de Merodestraat, krabte ostentatief in zijn kruis en hij richtte zijn bloeddoorlopen ogen naar de toren.

"Hips..."

Een niet al te stil klinkende oprisping maakte nog meer duidelijk waar hij de vorige uren vertoefd had.

In zijn rechtermondhoek hing een sigarettenpeuk: een bruinkleurig stompje dat hiermee vergroeid leek.

Hij leek te twijfelen welke richting hij zou nemen en stond even stil, wiebelend afsof hij op een zwalpend schip zijn evenwicht diende te bewaren.  Maar 'de zee' was vrij onrustig en de golven beukten.  Maar de schuit kapseide nog nét niet. 

Averij bleef voorlopig uit...

 

Alzeleive

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

 

" ' k hèm alzeleive gewéte da Maria da mee te doon aa! ..."

Ze poneerde dat zelfverzekerd- als een onwrikbaar axioma -

Oppositie tegen deze stelling zou waarschijnlijk niet geduld worden.  Tegenspraak kwam er dan ook niet van de andere kant van het terrastafeltje.  Dé Waarheid werd haast ogenblikkelijk gevolgd door:

"Moette goa da twiede soakerke ni emme?"

Ze wachte het antwoord amper af en griste het suikertje van het schoteltje van de tegenpartij en deponeerde het in haar eigen koffie.

 

"energetisch of relaxerend?"

met categorie:  

('Fons-de-coiffeur' Peeters voor zijn kapperszaak op de Tervuursesteenweg)

 

"Energetische of relaxerende wasbeurt?" vroeg ze me vriendelijk als ik mijn hoofd achterover legde in de lavabo.  Ik zat dus wel degelijk bij de kapper voor wie bij het lezen de wenkbrauwen zouden fronsen.  De vraag was me voordien nog nooit gesteld.

"Euh, nu ja: ik dacht aan wassen en knippen in zomermodus..."  Buiten flaneerden de korte rokjes door de Bruul.  Ze drong aan.  Gebeitelde glimlach.  Nog even vriendelijk.

"Ga dan maar voor...energetisch."  Ik kon er maar wakker(der) van worden. Ik had trouwens mijn cafeïne nog niet genuttigd...

 

Een verhaal dat zomaar aanwaaien kwam...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Etienne Mylemans heeft er oog en oor voor...  En wat hij met zijn zintuigen waarneemt in z'n omgeving weet hij trefzeker weer te geven in zijn schrijfsels.  Ik lees ze graag.  Het zijn rake, menselijke, vaak ontroerende kanttekeningen over het leven van alledag...  Graag wil ik dit verhaal met jullie delen: een vertelling over kwetsuren, over eenzaamheid misschien, over een wereld die zo anders zou kunnen zijn...

Bedankt Etienne!

 

Polonaise...

(foto boven: Tinnepics  -  andere foto's: Jan Smets)

Mechelen tot een polonaise bewegen?  Het lijkt een schier onmogelijke opdracht, vergelijkbaar met een huzarenstuk van Heracles of andere van geen kleintje vervaard zijnde helden.  Als een Maneblusser al bij wijze van 'wuiven' of 'meedeinen op het ritme van de notenbalk', één of twee armen naar de hogere regionen weet te brengen, mogen we spreken van groot enthousiasme.  Verder reikt een participatie aan het fuifgebeuren zelden.  Alle gekheid op een stokje en elke overdrijving in acht genomen: Mechelaars in ontremde feestroes brengen is niet eenvoudig. (al zijn we goeie leerlingen...).  Nee - we bekijken het allemaal liever vanop de zijlijn - al dan niet met het ten berde brengen van relativerende of zelfs schampere, naar scheurpen neigende opmerkingen...

 

Kerst gaat vaak om emotie

met categorie:  

  

(foto's: Jan Smets  - Levende Kerststal Begijnhof, Gr. Markt, kleuterkerstspel Ursulinen)

Herders en engelen en koningen...en een kind in een stal.  En Glühwein en pakjes.  En een opgetuigde spar.  Dat moet dus Kerstmis zijn.  Hoe je het ook viert: als simpelweg gezellig familiefeest zonder gelovige dimensie, als gelovige,  of gewoon...niet...:  Het is wel degelijk Kerstmis.  Zo'n dagen zijn gewoon gedrenkt in nostalgie, in heimwee of soms in stil verdriet en in een pijnlijk aanvoelen van een gemis of in een warm aanvoelend geluk.  Het gaat om emotie. 

'De blik van de tiener'

met categorie:  

 

(foto's:  Goedele Smets en Annemie Verreydt)

Het is weer rustig in de stad.  De tribunes zijn leeg - Intermezzo tussen wat was en wat komen zal.  De stad praat na over het gebeuren, en wacht op het orgelpunt.  Ik zit met Tom Kestens op een terras op de IJzerenleen.  We praten over de Cavalcade en de mythe die er rond hangt, en over dat 'Mechelen-gevoel', over traditie en erfgoed, over nostalgie en soldidariteit, over de kracht van vrijwilligerswerk en verbondenheid...  Eén van m'n dochters die afstevent naar 'midden de twintig', had me Cavalcadeheld genoemd met een zweem van milde spot, vaderliefde en fierheid in haar stem,  Palmenzwaaiend was deze pseudo-Jeruzalemmer haar voorbijgeschreden op de Veemarkt - in een bijbels tenue van overjaarse woestijnbewoner.  Tom lacht.  Hij begrijpt het.  "Moet je dit horen...", zegt hij me - en hij haalt zijn laptop boven.  "Ik heb een tekstje gepleegd...".  Hij begint te lezen, en er is zoveel herkenbaardheid...  Dat is het! Daarom doen we het Hossana Filio David of zeemansliederen zingend op het Schip van Oorlog, - in de voetstappen van vele generaties Mechelaars voor ons...

 

AnastaTia

Er hing iets gewijd in de lucht.  "Iets sacraal" prevelde pastoor Heuvelmans van de Hanswijkenhoek toen hij die morgen zijn pastorijdeur opende en de zuiverende ochtendlucht proefde op zijn-naar't-brevieren getuite lippen.  De hemel was blauw als de kapmantel van OLV-Vrouw, en de toren van de Colomakerk monstranste plechtstatig in het Hemelwerk - zwanger van mystiek.  "God zij geloofd" beaamde de eerwaarde de zwijgende monoloog van Hierboven, en hij keek drietraps neer op de Tervuursesteenweg en de voorbijwandelende parochianen die hij hoofs z'n groet gaf.  Velen stapten met verwachtingsvol gemoed naar 't Stad - over het gammele Colomabrugske, langs de statie, enzoverder...

 

Gekreukt Verleden...

 

Ik ben verzot op ouwe foto's... Plaatjes die druipen van nostalgie, 'serieuzigheid', weemoed in sepia...  Eén van de meest intrigerende foto's die ik zo heb - én koester,is een kleine foto met 'méér dan een hoek af' - gekreukt, beduimeld, en sommige gezichten vervaagd...  Hj zat duidelijk jarenlang in een portefeuille, als een  blijkbaar 'kostelijk' bezit, tussen portretjes van familieleden en  doodsprentjes van dierbaren...  Hij was van mijn grootvader - Clément Lauwers.  Alleen daarom is het een soort van relikwie voor mij.  Het bewaren meer dan waard.

Het toont het muziekkorps van de Malinwa in het lang voorbije jaar 1930 - een stukje verstild verleden tussen twee wereldbranden in. ...  'Groteva'  die de kleuren geel en rood trots in z'n vaandel voerde, speelde als kleine jongen in de jeugdafdelingen, en later klaroende hij in het korps... 

 

Inhoud syndiceren