beiaard

Malinovi zvon (3)

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Hij doet zijn jas uit en neemt plaats aan het beiaardklavier.  En dan weerklinken de Mechelse Klanken over de besneeuwde daken van het Hazeneiland - over de gouden torens van de Sint-Petrus en Paulusvesting en over de traagstromende Neva... en die klanken dwarrelen als de vlokken over de stad van Peter de Grote.  Het is een gekende melodie en ze komt uit Prins Igor van de Rus Aleksandr Borodin.  Het klinkt virtuoos.  We herkennen het als 'Stranger in Paradise'.  Een paar dagen later staan we aan het graf van de beroemde componist.  Hij ligt op het erekerkhof bij het Alexander Nevskiklooster tussen andere groten als Dostojevski, Rimski Korsakov...  De melodie betovert ons.  Hier in de toren van de Sint-Petrus en Pauluskathedraal van Sint-Petersburg speelt onze voormalige Mechelse stadsbeiaardier voor ons.  Malinovi zvon...

Na vele onderscheidingen in binnen-en buitenland ontving hij in 2004 het Erediploma van deze stad en uit de handen van Vladimir Poetin kreeg hij de Orde van de Vriendschap, omdat hij in Sint-Petersburg oude muziektradities weer deed herleven.  Voor Jo was dit een mooie erkenning voor zijn onverdroten werk om deze stad terug haar beiaard te geven...

 

Malinovi zvon (2)

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Jo Haazen gaf Sint-Petersburg haar beiaard terug.  Zo kan de Sint-Petrus en Pauluskathedraal op het Hazeneiland in de Nevadelta weer zingen.  En het lied klinkt mooi over de stad aan de Finse Golf.  Peter de Grote - de stichter van deze verbazingwekkende metropool - zou tevreden zijn.  Met de tsaren liep het niet zo goed af.  In oktober 1917, straks 100 jaar geleden, gaf pantserkruiser Aurora het startschot voor de revolutie.  Het Winterpaleis werd bestormd.  Over en uit was het voor de Romanovs.  Een nieuw tijdperk begon. Lenin vestigde een nieuwe maatschappij.  Stad en land ondergingen een ingrijpende metamorfose.  Het gelijkheidsideaal zou spoedig ook een knellend juk zijn.  Maar ook hieraan kwam een einde.  Perestroika en Glasnost zorgden sneller dan verwacht voor razendsnelle veranderingen die de Kremlinleiders niet meer in de hand konden houden. Het communistisch systeem werd begraven en Rusland kreeg...een nieuwe 'tsaar'.  Het westen bekijkt hem met enig argwaan, maar populair is hij wel in eigen land.  Hij gaf de Russen hernieuwde fierheid. Vladimir Poetin is geboren Petersburger en blij met de nieuwe beiaard schreef hij onze voormalige stadsbeiaardier Haazen: "Na lange afwezigheid in Sint-Petersburg weerklinkt weer een uniek muziekinstrument dat de inwoners bekoort.  Ik bedank de initiatiefnemers voor het vrijgevige gebaar dat getuigt van hoogachting en liefde voor onze stad!"  We staan in de klokkenkamer van de toren van de kathedraal.  Ik zie de beiaard waarvoor Jo Haazen zo ijverde... Een droom werd werkelijkheid. 

 

Malinovi zvon (1)

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Het is koud in Sint-Petersburg.  Ijzig zou ik het niet durven noemen, maar je voelt dat de winter nog niet zo lang geleden haar koffers pakte.  De lente laat zich voorzichtig voelen en de hele dag is de lucht helder en staalblauw.  We varen op de Neva, de brede stroom die deze miljoenenstad opdeelt.  Ze is niet zo bijster lang - iets meer dan zeventig kilometer.  Ze is de levensader van deze stad en het koppelteken met de zee: de Oostzee -  de Finse Golf.  We beklimmen de koepel van de Izaäkkathedraal die één van de grootste kathedralen van de hele wereld is.  Het uitzicht over stad en omgeving is overweldigend.  We merken nu ook goed dat Sint-Petersburg bestaat uit meerdere eilanden.  De Izaëkkerk staat op de Grote Zijde dat zowat het hele historische centrum van de stad beslaat.  Over de Neva zien we het Vasiljevski-eiland liggen met zijn paleizen, kerken en universiteitsgebouwen.  Aan de andere ligt Viborgkaja-eiland en daar net tussenin ligt Petrogradskaja met zijn vooruitgeschoven 'post': het mini-eilandje met de Petrus en Paulusvesting en de kathedraal met gouden spits die dezelfde naam draagt.  Het is daar dat de wieg van deze boeiende en fascinerende stad stad stond.  Hier begon het allemaal voor Sint-Petrusburg: de stad waar Tsaar Peter de Grote van droomde en die hij in 1703 heeft gesticht.  Deze voortvarende, ondernemende maar ook meedogenloze Russische heerser trok zijn land uit de duistere middeleeuwen.  Hij gaf het aansluiting met de Westerse mogendheden en rekende af met het conservatisme van z'n land en zijn heersers.  Bovendien bezorgde hij Rusland een weg naar de zee.  Het onmetelijke continentale land kreeg een maritieme link.  De tsaar-schepenbouwer wou in het desolate gebied aan de Oostzee zijn nieuwe hoofdstad vestigen - weg van het Moskou dat hij verfoeide.  De stad ontstond op de tekenplank - geïnspireerd op het Amsterdam dat hij kende vanop zijn reizen: compleet met rechte straten en halfcirkelvormige kanalen.  In amper een paar decennia werd het een metropool van betekenis met schitterende paleizen, kerken en ambtsgebouwen.  Op het Hazeneiland werd de vesting gebouwd.  Jo Haazen, onze voormalige stadsbeiaardier en directeur van de Mechelse Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn, woont nu al zo'n zevental jaar in Sint-Petersburg.  Gehuwd met een Russische heeft hij na zijn pensioen de Dijlestad verruild voor deze metropool.  "Nee, het Hazeneiland is niet naar mij genoemd...", lacht hij.  "Het was wel een hoger gelegen eilandje - geschikt voor de bouw van de vesting die Peter De Grote voor ogen had.  Hazen zoeken ook steeds een hoger en droger plekje op.  Vandaar de naam..."  Op de dag van afspraak is het weer totaal omgeslagen.  De voorzichtige deugddoende lente krijgt een stevig winters karakter. Hagel, regen en natte sneeuw teisteren de stad en de wint waait bitter koud.  "Het weer kan hier in de Finse Golf snel veranderen", vertelt ons Jo...

 

Adriaen Steylaert: een vergeten Mechelse klokkengieter.

Sinds mensenheugenis breng ik mijn vakanties door in het goddelijke dorpje Goudargues, op het scherp van de snee tussen de Provence en de Cévennes. Camping “Le Saint Michelet” is mijn tweede thuis, waar ik al jaren hetzelfde plekje vlakbij de rivier de Cèze bezet. Niemand zou het aandurven op dat plekje te gaan staan, want dat is van “Rudie” (den Roedie op zijn Frans). Iedereen kent er al jaren iedereen, maar toch komt een mens zo nog eens nieuwe bezoekers tegen, in dit geval het opvallend blijgezinde koppel Marga en Bert Van Beusekom, u had het al geraden, volbloed Nederlanders. Echter sinds ik het onvolprezen boek “De man in de kathedraal” van Luc Van Balberghe heb gelezen en herlezen, besef ik dat volbloed een ijdel, zelfs onmogelijk begrip is. Marga heet met haar meisjesnaam van der Linden.

Op een van die bloedhete middagen in juni 2016, en het in Mechelen nog zowat vroor aan de grond, sprak Marga me aan. “Ik hoorde dat u wel iets afweet van Mechelen, klopt dat?” Gelukkig is bescheidenheid nu net mijn sterkste kant en antwoordde ik zuinigjes tegen deze Hollandse schone: “Wel, ik ken er wel een en ander, maar wat bedoelt u precies?” Marga lachte en vroeg me of ik al eens van de Jesusklok had gehoord, want die zou volgens de familieverhalen nog door een van haar voorvaderen gegoten zijn, een zekere Steylaert.

 

"Durft gij mee naar boven stijgen, trap na trap, wel gij zult naar asem hijgen, stap na stap"

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)?

 

Durft gij mee naar boven stijgen trap na trap? Wel zult gij naar asem hijgen stap na stap.  Maar ge voelt er frissche lucht.  Hoort de toontjes in de vlucht!                                                                                                        

(versregels van Nic.Winkeler)

Heel onlangs kon ik een oud boek uit 1938 op de kop tikken.  Het werd geschreven door Louis Wachters en uitgegeven door het DavidsfondsFrans Van Immerseel zorgde voor de illustraties.  Het is het levensverhaal van Jef Denyn en natuurlijk is dit ook het verhaal van de beiaard.  Hoe kan het ook anders.  Het is heerlijk nostalgisch, romantisch hoogdravend en lichtelijk tot sterk chauvinistisch...  Ik kan het niet nalaten om jullie over mijn schouder passages te laten meelezen...

 

In Mechelen en wereldwijd herdenken beiaardiers 100ste verjaardag Kerstbestand

Op kerstdag, 25 december, om 12 uur, loont het de moeite om te maken dat je in de Mechelse binnenstad bent. Dan speelt beiaardier Marc Van Bets 'Stille Nacht' vanop de beiaard in de Sint-Romboutstoren.

Op kerstavond en kerstdag weerklinkt dit kerstlied wereldwijd, ter herinnering aan het Kerstbestand dat exact honderd jaar geleden plaatsvond tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Koen Cosaert, directeur van de Mechelse Beiaardschool en Kortrijks stadsbeiaardier bespeelt de beiaard van de Sint-Maartenkerk in Kortrijk. En Tom Van Peer, titularis-beiaardier van O-L-V over de Dijle, bespeelt op kerstavond in Lokeren de beiaard.

'zonder sigaar geen klokkenwerpen...'

  

(foto's: Jan Smets - li: Leo; re: René)

Ik heb met hen afgesproken in de Lange Schipstraat, ten huize van één van de twee - René Van der Auweraer.  René Van der Auweraer en zijn vriend Leo Lepage zijn wat men wel eens als 'kras' durft te betitelen: negentigers met een indrukwekkend palmares en een leven als een geschiedenisboek in drie delen.  Ze hebben beiden hun sporen verdiend in het Mechelse cultuurleven, en zijn 'zot' van deze stad.  Leo en René hebben zich decennialang ingezet in de de vereniging 'Toren en Beiaard' en kunnen er boeiende verhalen over vertellen....  Vooral over het klokkenwerpen willen ze nog wel eens graag een boompje opzetten.  Met recht van reden mogen ze dat doen: jarenlang hebben zij een hoofdrol gespeeld bij dit stukje folklore van onze stad.  René steekt een sigaar op...  Want ze zijn onafscheidelijk: de sigaar én René.  En zonder die sigaar zou er ook geen klokkenwerpen geweest zijn.  Zoveel is zeker...  ;-)

 

Eerste klokken mobiele beiaard gegoten

met categorie:  

   (foto's: Jan Smets)

Het heeft iets magisch: een grote werkplaats met vreemdsoortige instrumenten...; ambacht en traditie in een perfect huwelijk met moderne technologie... En dan het wonderlijke moment als het kokende vloeibare brons op een onwaarschijnlijk temperatuur van 1100 graden als een roodgloeiende lavastroom in de mals wordt gegoten...  De dampen, de hitte...: Gisteren werden de eerste  tien klokken voor de geplande Mechelse mobiele beiaard gegoten bij de firma Eijsbouts in het Nederlandse Asten.  Mechelen zal  hiermee tegen de zomer van 2015  zijn zesde (!) beiaard in bezit hebben.  En da's best exclusief te noemen.  Het famliiebedrijf Eijsbouts, dat al sinds 1872 torenuurwerken maakt en klokken giet, is op dit moment wereldleider.  De tijd dat Mechelen zélf naam en faam had als klokkengietersstad ligt lang achter de rug.  Toch is Eijsbouts bijzonder vereerd dat het juist voor 'onze' wereldhoofdstad van de beiaard mag werken.  In 1981 mocht de klokkengieterij al de nieuwe beiaard voor Sint-Romboutstoren vervaardigen.  Met een flinke delegatie werd naar Asten in de Peel afgezakt om dit bijzondere gebeuren vanop de eerste rij mee te maken.  Toen de zwaarste klok van het gezelschap die 260 kilogram zal wegen, en geschonken wordt door de stad, en de negen 'zusjes' werden gegoten, kon je de tevredenheid aflezen van de gezichten van Rudi De Mets van de Koninklijke Vereniging voor Toren en Beiaard, van stadsbeiaardier Eddy Mariën, schepen van cultuur Frank Nobels en de gelukkige directeur van onze beiaardschool, Koen Cosaert...

 

Beiaardkunst van hoog niveau op Koningin Fabiolawedstrijd

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Deze dagen is Mechelen méér dan ooit wereldhoofdstad van de beiaard.  Voor de zevende keer wordt de vijfjaarlijkse Koningin Fabiolawedstrijd voor beiaard georganiseerd.  En dit is een internationaal gebeuren van erg hoog artistiek niveau.  Laat ons daar als Mechelaar maar trots(er) op zijn!  Onze beiaardschool biedt de oudste en grootste beiaardopleiding ter wereld, en deze unieke wedstrijd draagt niet weinig bij tot de uitstraling van de beiaardkunst.  Het kruim van beiaardspelers uit de vier wndstreken is nu in Mechelen en maakt van onze stad het Mekka van de beiaardkunst.  Koen Cosaert, directeur van de Koninklijke beiaardschool Jef Denyn, is dan ook een tevreden man. Terecht.  Ik ging gisteren, benieuwd als ik ben, een kijkje nemen op de eerste dag van het gebeuren...

 

Beiaardliefhebbers worden deze zomer verwend!

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets.  vlnr: Koen Cosaert, directeur Beiaardschool;stadsbeiaardier Eddy Mariën; Toren en Beiaard: ondervoorzitter Rudi De Mets; Egied Rossiau, penningmeester; secretaris François Van der Jeught en voorzitter Erik Vekemans)

De beiaardliefhebber zal deze zomer niet op z'n honger blijven zitten.  De Mechelse Klanken zullen niet onopgemerkt over deze stad dwarrelen.  De tradionele beiaardconcerten op maandagavond bieden een aantrekkelijk programma, met internationale beiaardvirtuozen aan het klavier én de Groote Oorlog als rode draad.  De Koningin Fabiolawedstrijd brengt een prestigieuze ouverture van deze beiaardzomer, én bovendien is er goed nieuws van het 'mobiele beiaard-front'.  Alle reden dus om even een licht te werpen op al wat er te gebeuren staat.  Dit doen we in brouwerij het Anker met stadsbeiaardier Eddy Mariën, directeur van de Beiaardschool Koen Cosaert, en de bestuursleden van de Koninklijke Vereniging voor Toren en Beiaard 'Jef Denyn'...

 

Benefietconcert voor mobiele beiaard

met categorie:  

(foto: Jan Smets -  Wieland Volkaert, Tom Van Peer en Erik Vekemans)

De Koninklijke Beiaardschool 'Jef Denyn' wil de beiaard letterlijk en figuurlijk bij zijn publiek brengen.  Tradioneel is het natuurlijk een toreninstrument, en dat zal het ook altijd blijven.  Toch wil de school door het verwerven van een mobiele beiaard de gebruiksmogelijkheden vergroten - niet voor de aardigheid, maar wél omdat dit voor onze stad als Mekka van de beiaardkunst  niet meer dan een must is.  Dit bijzondere project  wordt geschraagd door de vereende krachten van de Beiaardschool, de vzw Toren en Beiaard én de stad.  De mobiele beiaard past in de verdere uitbouw van de school, maar ook in het idee om de beiaardkunst verder uit te dragen.  De beiaardkunst is opgenomen op de lijst van Vlaams immaterieel erfgoed.  Het dossier werd ook ingediend bij de UNESCO om erkend te worden als immaterieel cultureel erfgoed.  Over het project, maar ook over het geplande benefietconcert 'Een lach en een traan in woord en muziek' op 27 februari, om nog bijkomende fondsen te verwerven, had ik vanmorgen een boeiende en toffe babbel met beiaardier Tom Van Peer en woordkunstenaar Wieland Volkaert die die avond zullen schragen, én met Erik Vekemans, voorzitter van de vzw Toren en Beiaard...

 

Jo Haazen terecht bezorgd om 't Schipke?

met categorie:  

   

(foto's: Jan Smets)

Voormalig stadsbeiaardier en directeur van de Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn, Jo Haazen, is er niet gerust in.  Nu de school werd overgebracht naar de Bruul omwille van de ingrijpende verbouwingen aan het hiernaast gelegen stadsmuseum Hof van Busleyden, staat het pand waarin de vermaarde school ondergebracht leeg.  Volgens Haazen zou er voor  het Schipke - dit typische gebouw in rococcostijl - géén interesse zijn en lijkt niemand zich te bekommeren over de aftakeling.  Maar dit wordt formeel tegengesproken door Bart Stroobants, conservator van de Stedelijke Musea.  Is de alarmkreet van Jo Haazen onterecht en voorbarig?  We zetten even de meningen tegenover mekaar om wat meer duidelijkheid te scheppen, en om wilde verhalen tegen te gaan...

 

Beiaardschool gooit zijn deur open

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

In de Lage Landen, en in Mechelen in het bijzonder, moeten we terecht fier zijn op de beiaardkunst.  Een beiaard is het grootste muziekinstrument dat ooit werd gemaakt.  Het is belangrijk dat we dit instrument dan ook sterk promoten en dat we voortdurend het vehaal van de beiaard brengen!

Dit zegt directeur van de Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn - Koen Cosaert - als hij ons ontvangt in de lokalen van het vroegere OCMW in de Bruul, waar sinds een paar jaar de school in gevestigd is, na de verhuis uit 't Schipke in de Merodestraat.  De beiaardschool gooit letterlijk zijn deur open met een iniatief dat bezoekers nauwer kennis wil laten maken met het beiaardgebeuren in onze stad...

Malinovy Zvon met een Russische saus: het concert van Elena en Sergej

met categorie:  

Elena Sadina en Sergej Gratchev    (Foto  Rudi Van Poele)

Mechelen is al sinds de tijd van tsaar Peter De Grote gelieerd met Rusland. De uitdrukking “Malinovy Zwon”, of Mechelse klanken is er dan ook een begrip, net zoals “we gaan naar Mechelen”, een uitdrukking is voor Luxemburgers die naar de rechtbank stappen om hun gelijk (of ongelijk) te halen.

De Mechelse beiaard leende tijdens het maandagavondconcert van 18 juni zijn mooiste klanken uit aan de lieflijke Elena Sadina, die ons samen met haar echtgenoot Sergej Gratchev op de accordeon aangenaam verraste met een internationaal repertorium van formaat.

Beiaard wordt steeds populairder

  

(foto's: Jan Smets. rechts: Koen Cosaert)

Zaterdag werd weerom 'de Beiaarddag' georganiseerd.  Dit evenement is eigenlijk een tweeluik dat bestaat uit de tradionele Lentedag én de vierde editie van het Internationaal beiaardfestival voor de jeugd.  Het biedt zowel aan studenten van onze Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn als aan jonge beiaardiers die uit verschillende landen komen, de kans om op te treden voor een breed publiek.  Dit jaar werden in Mechelen studenten uit de beiaardklassen van muziekacademies uit Ath, Deinze en Lier welkom geheten.  Beiaard dan toch hoe langer hoe populairder aan het worden?  Ik vraag het aan de directeur van onze Beiaardschool Koen Cosaert...

Inhoud syndiceren