Battel

Brug der Zuchten?

met categorie:  

  (foto links: Jan Smets)

De Battelbrug komt de laatste tijd wel vaker in het nieuws.  De veelgeplaagde brug over de Leuvense vaart laat het meer dan eens afweten door technische mankementen.  Ofwel reageren de slagbomen nukkig, ofwel boort zich een auto in het seinhuisje, ofwel is er wel een ander onverklaarbaar verschijnsel dat de brug noopt tot koppig werk-weigeren.  Ik heb haast medelijden met de woordvoerder van Waterwegen en Zeekanaal die mag opdraven om een verklaring af te leggen.  Want gemor en gezucht is er steeds wel te horen bij de Battelaars die handenwringend voor de defecte brug staan...

Nochtans was er in vroegere tijden af en toe ook wel wat loos met voorlopers van de huidige brug.  Dat toont bovenstaande foto uit de jaren veertig van vorige eeuw.  De fotograaf is onbekend.  Enkele Battelaars staan op hun brug te kijken naar een kapotte reling waardoor een auto is gereden... 

Het is één van de vele boeiende oude plaatjes die op het talrijk toegestroomde publiek in parochiezaal 'Ons Huis' werden afgevuurd door de gedreven werkgroep 'Battel in Beeld'.

Graag laat ik jullie meegenieten van enkele van deze nostalgische beelden die vaak kwamen uit privé-collecties en tot hiertoe weinig of nooit waren vertoond.  Ik focus me in dit artikeltje graag op ... Battelbrug...

 

"Talent komt na doorzettingsvermogen"... De Vaganée-broers Frank en Guido

(foto's: Jan Smets)

Het heeft méér met doorzettingsvermogen te maken dan met talent.  Met hard werken. Héél hard werken.  En ondernemingszin.  Dat is eigen aan onze familie: initiatief nemen en de zaken durven aanpakken.  Er voor gaan!  Talent wordt zo opgeklopt ...

Frank vertelt het zonder valse bescheidenheid.  Hij méént het.  Frank Vaganée mag dan een uiterst begaafd jazzmuzikant zijn, saxofonist, fluitist en artistiek leider bij het Brussels Jazz Orchestra én met een palmares om 'U' tegen te zeggen: hij blijft er nuchter bij.  Hij blijft de Mechelse volksjongen.  Zijn één jaar jongere broer Guido beaamt de uitspraak van Frank.  Ook hij heeft dat muzikale in zich, maar de laatste jaren kwam hij vooral in het nieuws als burgemeester van Bonheiden-Rijmenam...

Het heeft ook veel te maken met organisatorisch talent. En anderzijds moet je je grenzen kennen.  Wat je niet kan moet je kunnen doorgeven aan anderen.  Je moet talenten opsporen bij mensen en ze kansen geven. Je moet je medewerkers kunnen laten scoren.  Je moet weten wanneer je moet spreken of zwijgen en weten wanneer je moet doorduwen. Misschien zijn wij wel psychologen op alle niveau's...  De ploeg moet je op één lijn houden.

En dat doen en deden ze, de beide broers.  Elk op hun terrein.  Frank als bezieler van Het Brussels Jazz Orchestra en Guido de voorbije zes jaar als burgervader.  Ondanks het feit dat hij de meeste voorkeurstemmen wist binnen te rijven, moet hij nu de sjerp doorgeven.  Zo gaat dat wel vaker in het politieke spel.  Dat was even slikken, maar Guido is niet de man die bij de pakken blijft zitten.  Hij geeft zichzelf nu de ruimte en tijd om nieuwe dingen aan te pakken.

Ik zit lekker doorgezakt met de Vaganée-broers in de zetels van SAVA, waar we urenlang praten over hun jeugdjaren en werken.  In heel dat verhaal belanden we op onwaarschijnlijk veel plaatsen in en rond Mechelen.  "Ons vader was immers een 'Bohemer' "lachen ze...

 

Battel in Beeld toont Battel zoals het vroeger was

Fiere Mechelaars vind je tegenwoordig bij de vleet, maar als er één groep inwoners is in onze stad waarbij het chauvinisme nog net iéts dieper zit, dan zijn het wel de bewoners van het tussen Dijle, Leuvense Vaart en E19 geprangde gehucht Battel.  

Enkele van hen, Jef De Laet, Frans Teughels, Petra Van der Poel, Marc Van Nieuwenhove en Gilbert 'Julle' Peeters,  besloten vorig jaar onder impuls van dorpsconsulent Geert Laarmans om de liefde voor 'hun' Battel om te zetten in een mooi engagement.  Binnen de toen opgerichte werkgroep 'Battel in Beeld' verzamelen ze  - met de hulp van tal van inwoners  - volop  historische foto's van het Battel-van-vroeger.  Eind november komen ze daarmee voor de tweede keer naar buiten met een reeks (bijna uitverkochte) diavoorstellingen.  Tijd dus voor een gesprek!

Jef De Laet, Frans Teughels en Petra Van der Poel van 'Battel in Beeld' en Geert Laarmans van de afdeling Sociaal Beleid van de stad (foto: Kevin Polfliet)

 

Aan de tap in 't Zennegat

met categorie:  

(foto boven: Jan Smets. Portretten: Guy Foqué; vlnr. Etienne Mylemans, Jan Dellaert en Arthur Reijnders)

Het is één van de merkwaardigste, kleurrijkste en pittoreske plekjes van onze stad.  Geklemd ligt het tussen de Leuvense vaart, Dijle en Zenne: een verre uithoek van Battel, op een boogscheut van Heffen en grenzend aan het prachtige natuurgebied Den Batteleir. Het Zennegat: plek van onwaarschijnlijke verhalen - van ware geschiedenis tot pure legendes.  Een wat rommelige negorij, geliefkoosde stek voor wandelaars en stopplaats voor tal van fietstoeristen.  Het Zennegat: nostalgische pleisterplaats en vleesgeworden mijmering in de plooien van een stad.  Vooruitgeschoven grenspaal in dit waterrijke stukje land waar Mechelen héél ver weg lijkt.  En gisteren had er een wel erg jolige reünie plaats in het enige overgebleven cafeetje in dit magische oord.  In café Zennegat kwamen ze samen: een wat uitgedund groepje met karrevrachten herinneringen in hun kielzog.  Ooit stonden ze hier aan de tapkraan.  En zoals één van hen, Etienne Mylemans het gebeuren zo treffend omschrijft: "We werden meegenomen in een maalstroom van maffe verhalen die mekaar kriskras doorkruisten. Een prettig gestoorde bende, die zich onderdompelde in de chaotische geschiedenis van het Zennegat van de laatste 50 jaar..." .  Ze waren er samengekomen op uitnodiging van de huidige cafébaas Jan Dellaert.  Kom: zet je erbij. Op één van de ouwe krukken met een glas schuimend bier...

 

de schop aan de kant gezet...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Het was één van de mooiste gesprekken die ik het voorbije jaar had.  In oktober tekende ik het verhaal van Clément De Rooster op - boer op de Battelse Warande.  Een babbel met een wijze en fijne man... Gisteren overleed hij - nét op zijn 88ste verjaardag...

 

In de kano voor den Battelaer

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Ik heb met hem afgesproken op het terras van dat zalig bruine cafeetje in die negorij van het Zennegat, dit aparte pitoreske uithoekje van onze stad, geprangd tussen Leuvense vaart, Zenne en Dijle.  Het is zomers warm, al zijn de dreigende onweerswolken niet ver weg.  Maar we vergeten ze haast bij een Gouden Carolus en een gezellige babbel.  We moeten ons dus nadien wel reppen om nog wat foto's te schieten voor een ware plensbui ons zou doen doorweken.  Kwinten Vangeel - geboren Battelaar, bioloog en nu al een poos leraar wiskunde, wetenschappen en informatica in de school van de Ursulinen in de Hoogstraat, heeft voor binnenkort wel een héél tof project op stapel staan.  Uitermate geboeid door alles wat me de natuur te maken heeft, gaat hij de uitdaging aan om deel te nemen aan Expeditie Natuurpunt op 23 en 24 juni.  Hij wil daarbij een kanotocht ondernemen van Lummen naar Mechelen.  Dat kan tellen: het traject is zowat 65 km. lang.  Kwinten doet dit uiteraard niet alleen!  Hij gaat dit avontuur samen maken met zijn vriend Ward Reijmen, zijn neef Simon Vermoesen die eveneens Battelaar is, en diens vriendin Annelies Kerschot.  Het doel is nobel: het wil een sensibliserende actie zijn voor het waardevolle natuurgebied Den Battelaer.  En met het ingezamelde sponsorgeld wil men Natuurpunt de kans geven om zoveel mogelijk grond in dit gebied aan te kopen...

 

Zoals de klok in Battel klinkt: zo klinkt ze (bijna) nergens!

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

Vanop het hoogzaal klimmen we via een paar wiebelende laddertjes het klokkentorentje in.  Er is geen licht, maar Lode heeft gelukkig een zaklamp bij...  En dan staan we ook in oog met de kerkklok die pas heel onlangs zijn geheim onthulde.  Uiterlijk en op het eerste zicht lijkt ze niet zo heel bijzonder: een kerkklok zoals er wel véél meer zijn.  En toch...  Toch is deze klok uniek.  Ons landje bezit niet zo erg veel van dit type klokken.  Lode Tooten, die ik vroeger al typeerde als muzikale duizendpoot (en dat is hij wel degelijk zoals de meeste Maneblussers weten), is een Battelaar die met veel liefde praat over deze Mechelse wijk én het landelijk aandoende Sint-Jozefkerkje dat daar vredig en dorps naast de Leuvense vaart idyllisch staat te wezen.  Ook die kerk is niet het meest bijzondere monument van onze stad.  Naast de monumentale kerken van historisch Mechelen valt ze wat in de schaduw.  Het werd gebouwd tussen 1862 en 1867.  Het op het einde van de jaren zestig van vorige eeuw flink verbouwde interieur heeft nochtans een aantal waardevolle elementen.  Dadelijk vallen de mooie brandgeschilderde ramen op die gesponsord werden door de baronnenfamilie Empain die onlosmakelijk verbonden is met Battel.  In de kluis in de sacristie wordt nog een zilveren miniatuurkopie van het zeilschip van baron Edouard Empain bewaard én het orgel is nog unieker dan ooit gedacht.  Lode Tooten ontdekte vroeger reeds dat dit Forceville-orgel bijzonder waardevol was (ik schreef er vroeger al een artikel over). Nog niet zo lang geleden kon men dit orgel nog honderd jaar vroeger dateren: het werd gebouwd in 1692!  

We staan onder de klok, en langzaam wen ik aan het duister.  Veel plaats hebben we niet in dit enge torentje.  Lode schijnt naar boven: en dan zie ik de klepel hangen...  Ik lees op de mantel van de klok de naam 'Wivina'...  Ze is patroonheilige van Battel...

 

Zo ver als je de rook van de schouw ziet vliegen...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets - Clément De Rooster)

Hij komt uit de schuur.  Stapje voor stapje en enigszins behoedzaam.  Hij kijkt ons aan, leunend op z'n schop.  De ouderdom heeft hem getekend, maar ondanks zijn gebogen houding - of nee: nét daarom dwingt z'n verschijnen respect af.  Dit is het resultaat van een levenslang hardwroetend werken.  Kromgewerkt.  Dat tonen ook zijn handen.  Handen die de grond hebben klaar gemaakt om vruchten voort te brengen, de koeien gemolken...  Z'n gelaat is doorploegd, maar zijn ogen tonen zowel zachtheid als wijsheid.  Ik denk spontaan aan belegen woorden als 'noest' en 'verknocht' en 'geworteld'...  Ze klinken als ontsnapt uit een Vlaamse boerenroman uit lang vervlogen tijden.  Maar ze passen hier wonderwel...

 

een Battelse familie in oorlogsjaren... Lisette Jacobs vertelt.

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

93 is ze ondertussen geworden.  Maar dat is haar helemaal niet aan te zien.  Ze oogt vitaal ondanks wat kleine ongemakken en ze is nog altijd de rusteloze bezige bij die ze altijd was.  Zitten lijkt voor haar een straf en ze veert maar wat graag recht om koffie te zetten voor het hele gezelschap.  In haar gastvrije huis aan de Battelsesteenweg is het steeds de zoete inval en kinderen en kleinkinderen komen er vaak en met plezier over de vloer.  Een paar dagen geleden werd ze voor de tiende keer overgrootmoeder.  Bij dit alles beschikt ze over een fenomenaal geheugen en sinds kort is ook het internet geen onbekend terrein meer.  Ze kreeg immers een tablet cadeau van de kinderen.

Lisette Jacobs.  Ze is één van de bekendste en markantste inwoners van Battel.  Hier stond haar wieg en generaties lang woonde haar familie langs moederskant in deze Mechelse uithoek. Lisette studeerde voor onderwijzeres - géén unicum, maar anderzijds ook niet dé meest evidente keuze voor een meisje van haar generatie.  Maar een paar vrouwen in haar familie waren er haar in voorgegaan.  Jarenlang gaf ze ondermeer les aan de Sint-Janschool in onze stad.  Samen met haar al even ondernemingsgezinde vriendin Jeanne De Rooster, die trouwens een achternicht was van haar, en eveneens afstamde van Frans - 'Sooi' Van der Poel - stichte ze nu 70 jaar geleden de Battelse meisjeschiro. (Bert De Smedt, haar echtgenoot, was dan weer één van de pioniers van de jongenschiro).  Vier dochters kreeg ze samen met Bert: Marijke, Geert, Veerle en Goedele.  Een levendig huis met inwonende moeder Lies, die weduwe was geworden... ;dat was het hier altijd.  En of dat niet genoeg was, was het echtpaar méér dan bijzonder actief in het parochieleven van Battel.  Bert was zelfs jarenlang diaken in de Sint-Jozefkerk van Battel...

 

Een leven stevig op de pedalen: Vic Van Nuffel

 

(foto's: Jan Smets.  Archiefbeelden: Geert Clerbout - boven:kampioen België, 1959)

Zeebrugge.  Heiststraat.  Een korte maar vrij hevige bui: het wolkendek is grijs en we krijgen een zomerdag op z'n Belgisch na wekenlang boven onze stand te hebben geleefd.

De vismijn is vlakbij.  De zee is dat ook.  Maar die heb ik niet gezien.  Daar was geen tijd meer voor.  Méér dan drie uur heb ik naar haar geluisterd: een wervelend verhaal - bol staand van anekdotes, leuke herinneringen; een levensverhaal van knokken, er-voor-gaan, van vallen en opstaan.

Ze doet open.  Het ijs is dadelijk gebroken.  Meer nog: er is geen 'ijs'.  Vanaf het eerste moment klikt het.  Ze toont zich een warme, spontane vrouw - sterk, puur én écht.  Ze heeft lak aan hypocrisie - aan vals vertoon heeft ze een broertje dood.  Ze is wie ze is en wie ze altijd was...: Victoire - 'zeg maar Vic' Vannuffel...

 

Battelse kunstroute met verrassende kantjes...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets. vlnr: Bieke De Preter, Sonja Vertommen, Bie Maes en Jef De Laet)

Met een derde editie van een kunstroute doorheen Battel en omgeving is vzw kuroba niet aan zijn proefstuk toe.  'Bibeo' herhaalt het beproefde concept, maar...voegt er voor deze editie toch wat leuke verrassingen aan toe!  Volgend weekend - 27 en 28 mei is het weer zover.  Veranker het in jouw agenda.  De verre weersvoorspellingen beloven een droog en zonnig weekend.  Laat ons hopen dat dit bevestigd wordt.  Dan wordt het heerlijk fietsen of wandelen langsheen het 25 km lange parcours.  Je hoeft niet alles op één dag af te werken, en ook is het mogelijk om het met de auto af te leggen natuurlijk.  Alles mag, alles kan...  Het evenement is bovendien gratis op de koop toe.  En dat is dank zij de gulheid van een aantal plaatselijke sponsors en de medewerking van Stad Mechelen.    Startpunt is de parochiekerk van Battel en je kan er zowel op zaterdag als zondag terecht vanaf 10 uur.  Alle artistieke stopplaatsen kan je bezoeken tot 18 uur ...

 

Battel. Dinsdagavond 20 juli 1915

 

(foto's: Jan Smets)

Het was een onderkoelde zomerdag.  Al een tijdje was het véél te koud voor de tijd van het jaar.  De temperatuur kwam die dag amper boven 15 graden uit en er was ook al behoorlijk wat nattigheid gevallen.  En nu was het avond geworden.  Alles leek rustig.  Politieagent Emile Lauwers was samen met nachtwaker Jan Celis op ronde in Battel.  Ze liepen langs de Battelsesteenweg en waren in de buurt van kasteel Beaulieu als ze plots luid hoorden roepen...  Stokstijf bleven ze staan.  Van waar kwam al dat tumult?

 

Lode Tooten: uit liefde voor het Battels kerkorgel...

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets)

 

Joppe pakt 20-jarig bestaan...grootscheeps aan!

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Joppe, één van de vier resterende jeugdhuizen in onze stad, mag heel binnenkort 20 kaarsjes uitblazen.  En dat feit zal men niet zomaar laten voorbij gaan.  Integendeel: de huidige ploeg van dit dynamische jeugdhuis pakt het grootscheeps aan!  Joppe is misschien wel het allerorigineelste jeugdhuis van het hele land.  Er mogen er dan wel gevestigd zijn op leuke locaties, in een caravan, in een bus, of waar dan ook..: een jeugdhuis op een rivierschip heeft toch nét dat tikkeltje meer!  Het eerste schip:  'De Gave' - want dat was de originele naam van het binnenschip dat dateerde uit 1904 - werd aangemeerd aan de kade nabij het sas van Battel.  Later zou een 50 jaar jongere boot De Gave vervangen.  Deze namiddag had ik een toffe babbel met drie Joppe-leden die tot het organiserend comité behoren dat het feestgebeuren op poten zet.  En het moet gezegd: de beste stuurlui staan niet aan wal!  Liesbeth Aeyels, Matthijs Van Utterbeeck en Laurens Vangeel weten van aanpakken. Het programma oogt hoogst aantrekkelijk.  Jong en oud zullen er hun gading in vinden! 

 

Van de boot naar de kade...

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Van de boot naar de kade...

Van de Dijle naar de Leuvense vaart...

Van de binnenstad naar Battel...

Vanaf vrijdag begint een nieuw verhaal voor Toli Coutsoubas en Henk Coene, en hun echtgenotes Christina en Patricia: 'Origano'.  Jarenlang schreven ze horecageschiedenis in Mechelen, en bouwden ze elk een succesvolle zaak uit met een vast en erg tevreden cliënteel.  De lat werd er hoog gelegd, en dit stond garant voor kwaliteit.  'Karimata' en 'De Kraanbrug' - want over deze twee zaken gaat het - waren twee geliefde restaurants.  Het is dan ook niet verwonderlijk dat vele klanten het doodjammer vonden dat zij beiden niet lang na mekaar besloten om te stoppen...

 

Inhoud syndiceren