in memorium

Koster Jan Van Asch leefde voor zijn kerk...

(foto's: Jan Smets)

De laatste tijd ging het snel bergaf met zijn gezondheid.  Geheel onverwacht komt dit afscheid dus niet.  Hoewel.  We kregen de illusie dat deze zo vitale en energieke man de eeuwigheid had.  Gepassioneerd bezig was hij steeds.  Koster Jan Van Asch was de grootste kenner en pleitbezorger van 'zijn' begijnhofkerk. In de schaduw van deze prachtige barokkerk woonde hij vele jaren.  Samen met zijn Theresa.  In maart zou Jan 93 jaar worden.  Het heeft niet mogen zijn.  Donderdagochtend overleed hij in het ziekenhuis, en donderdag 14 februari gaat zijn uitvaart door in de Katelijnekerk.  Om 10 uur.  Deze kerk was pas een paar weken geleden nog in het nieuws omdat het feit werd gevierd dat 30 jaar geleden de Vlaamse begijnhoven werden uitgeroepen tot werelderfgoed van Unesco. Daar was Jan nog bij. Deze viering kon niet doorgaan in de Begijnhofkerk omdat daar nog steeds de restauratiewerken aan het interieur doorgaan.  De buitenkant van de kerk oogt al bijzonder fraai.  Nu is het wachten op het voltooien van de binnenkant;  Jan zal het jammer genoeg niet meer meemaken.  Ook zijn begrafenis kan er niet doorgaan...  Spijtig voor iemand die zo'n groot stuk van zijn leven zich als geen ander heeft ingezet voor dit schitterende monument.  In oktober interviewde ik Jan nog.  Toen was er nog geen vuiltje aan de lucht en leek er niks op te wijzen dat hij enkele maanden later het tijdige voor het eeuwige zou moeten ruilen.  Hij praatte toen honderduit over zijn leven en zijn kerk.  Hij kreeg voor deze verdiensten ooit het Sint-Rumolduskruis, maar dat feit wuifde hij bescheiden weg:

Da's goed voor op je doodsbrief.  Verder maakt het niets uit. Alles wat ik deed beschouw ik gewoon als een voorrecht. Ik ben blij dat ik dit alles mocht doen en daar ben ik dankbaar voor...

Mooier kon hij het niet uitdrukken...

 

Als de woorden verstommen...

(foto: Jan Smets)

Eén van de mooiste vertelstemmen van ons land zwijgt nu voorgoed...  Gisteren -23 december - met Kerstmis voor de deur, overleed in Den Olm in Bonheiden, de Mechelse voordrachtkunstenaar Francis Verdoodt.  Op de laatste dag van dit jaar zou Francis 77 jaar worden...

De woorden verstommen... De minzame taalvirtuoos Francis Verdoodt is niet meer.    Maar zijn warme poëtische stem blijft in onze oren klinken....  De verteller waar we ademloos naar konden luisteren zullen we niet licht vergeten..

 

"De ziel mag in eindloosheid vergaan: de morgen zal heerlijk warm zijn."

(foto's: Jan Smets)

Nog wel die beelden in je hoofd hebben...  Nog wel die scheppingsdrang bezitten..., maar het niet meer kunnen omzetten in tekeningen of sculpturen...  Het potlood dat de lijn niet meer trekt zoals je het zou willen...  De beitel die niet meer te hanteren is...  Ik voelde de pijn van de ouder wordende kunstenaar bij Jan De Winter, bij Frans Van den Brande... grote Mechelse artiesten.  Maar misschien voelde ik nergens zo de frustratie en het stille verdriet zo scherp hierom als bij Frans Walravens en zijn echtgenote Angela Steylaerts. 

In zijn 90ste levensjaar overleed in Zonneweelde in Rijmenam, beeldhouwer Frans Walravens.  Nog niet zo lang geleden was hij hier naartoe verhuisd omdat het zelfstandig wonen te moeilijk geworden was.  Angela en Frans verlieten hun prachtige, inspirerende woning en beeldentuin in de Jodenstraat... Nu vertrekt deze begaafde en minzame man ons en Mechelen voorgoed.  Maar zijn beelden in onze straten en op onze pleinen zullen blijven spreken tot ons. Zoals op de Haverwerf: 'Kijken naar de maan' .  Angela, zijn steeds zo nabije vrouw, schreef er het volgende gedicht bij.  En vandaag ontroeren ze me meer dan ooit...

De maan staat laag vandaag... Mijn ogen drinken het licht terwijl mijn ziel in eindloosheid vergaat.  De maan staat laag vandaag... Mijn handen voelen de kille aarde die morgen weerom heerlijk warm zal zijn

Twee jaar geleden vroeg ik hem hoe hij ooit wilde herinnerd worden?  Hij bleef het antwoord schuldig.  Hij wist het niet.  Het afscheid mocht in alle stilte verlopen.  Zo zei hij het mij.  Toch zullen zijn beelden ons altijd aan hem herinneren. Schoonheid is immers eeuwig.

 

'Het opstel van toen bewees dat hij het nog kon...' Luc Deflo

(foto's: Jan Smets)

Enkele jaren geleden was hij op de Boekenbeurs toen zijn voormalige leraar van het derde studiejaar van Scheppers bij hem langskwam.  Hij had een oud opstelletje van Luc bij, met een schitterende 9,5/10.  Het deed Luc veel deugd.  In opstellen schrijven kon hij al van jongsaf zijn creativiteit kwijt...  Het jongetje van toen werd een populair en gewaardeerd schrijver...  Een Mechelaar om trots op te zijn.

Gisterenavond overleed Luc Deflo in het Sint-Maartenziekenhuis.  Dat hij al langer ernstig ziek was, wist ik.  Hij kreeg een zwaar verdict te verwerken, maar ik zag hem nog regelmatig.  Toch was er geen ontkomen aan.  Op amper 60-jarige leeftijd gaat Luc van ons heen.  Het is Sven Van Haezendonck van Gazet van Antwerpen die gisteren als eerste het pijnlijke nieuws vernam en hierover verslag maakte.

Enkele jaren ouder dan ik was hij, en hij woonde in mijn wijk - de Hanswijkenhoek.  Het gezin Deflo was van de Abeelstraat. In deze wijk woont nog steeds zijn familie.  Zo zou veel later in één van zijn thrillers zelfs de Colomakerk fungeren.  Mechelen was sowieso hét decor van vele van zijn misdaadromans.  Op de schoolbanken was hij ondermeer klasgenoot van de eveneens bekende Mechelaar en 'Hanswijkenhoeker' Frank Deboosere.  De naar Brussel uitgeweken auteur kwam nog graag en veelvuldig naar zijn geboortestad.  Met veel plezier kwam hij jarenlang nog bijna wekelijks afgezakt naar Mechelen waar hij met zijn vrienden pinten kwam pakken op de Vismarkt...

 

Leo hield intens van zijn stad en zijn toren...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Nog niet zo erg lang geleden maakte ik met hem een praatje op de Fonteinbrug...  Hij had het over vroeger en over de vele vrienden die hij de laatste jaren verloor...  Ook in het Hof van Egmont, waar hij de laatste 7 jaar verbleef, vielen al diegenen waar hij een fijn contact mee had één voor één weg.  En daar had hij het best moeilijk mee.  Het Mechelen van 'zijn' verleden deemsterde weg.  Zélf was hij nog méér dan behoorlijk in 'goeie vorm' - zowel fysiek als geestelijk.  Hij mocht dan wel resideren in een rust-en verzorgingstehuis: Leo Lepage was regelmatig op stap door zijn stad.  En hij was er trots op dat hij als 98-jarige nog op de computer werkte én een Facebookprofiel had.  Maar in erg korte tijd ging zijn mobiliteit toch achteruit.  Tot op hoge leeftijd genoot hij tenvolle van het leven.  Nu glipte dat leven uit zijn handen.  Gisteren overleed de voormalige kleermaker, die intens van deze Dijlestad hield; jarenlang actief was in het Mechels Cultuurleven én zich enorm inzette in 'Toren en Beiaard'...  Alles uit liefde voor 'zijn' stad en 'zijn' toren...

 

Vaarwel Marie-Louiske...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Ach nee: héél bijzonder was ze niet.  Ach nee, grootse dingen heeft ze nooit verwezenlijkt...  Maar in hoe ze was en wat ze deed was ze toch heel uniek.  Marie-Louiske Windels.  Vergeten zal ik ze nooit.  Een doodgewone Mècheles...  Madam-van-'t-gazettewinkelke... Altijd blijgezind door 't leven stappend, ondanks alle tegenslagen die ze te verwerken kreeg.  Ze bleef alleen over - weduwe, en kinderloos...  Maar ze probeerde van het leven nog mee te pakken wat ze kon... 

Marie-Louiske: een doodgewone Mècheles.  Simpelweg.  Maar zo bijzonder.  Ik heb kardinalen ontmoet, grote vedetten en oud-burgemeesters... En toch was haar levensverhaal me zo dierbaar dat ik het optekende in mijn eerste boek.  Ze was daar trots op, en aan iedereen vertelde ze op welke bladzijde je haar verhaal lezen kon. 

Ja, ze was ouder geworden, en ja...het stappen ging wat moeizamer...  Ja..het zat haar allemaal niet meer zo mee...

 

Torke zal blij zijn om haar terug te zien...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Vanavond overleed heel zachtjes één van de bekendste cafébazinnen van onze stad: Johanna 'Jeanneke' Willems - weduwe van de Mechelse voetballegende Torke Lemberechts.  Ze heeft hem vele jaren overleefd.  Torke stierf reeds in 1992.  "Als een warm dekentje viel de eeuwige rust over haar.  Haar lichaam was op.  Het was genoeg geweest", vertelt kleindochter Ann...  Jeanne was tot op hoge leeftijd héél vitaal en mocht beslist jaren liegen over haar werkelijke leeftijd.  Lang woonde ze boven café Glasgow op de Grote Markt - het café dat ze jarenlang met haar man openhield, en waar nu zoon Guy en schoondochter Jeanine achter de tapkraan staan.  De laatste jaren verbleef ze in rusthuis De Muze in Muizen.  Jeanne Willems werd 95 jaar.

 

Elk hoekje van 'zijn' kathedraal kende hij: Paul De Jonghe

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Elk hoekje van 'zijn' kathedraal kende hij... Gehuwd was hij nooit, maar getrouwd was hij met de kerk van Sint-Rombout.  Hier bracht hij véle uren in door.  Heel devoot als hij was, had hij een enorme passie ontwikkeld voor onze metropolitane kerk waar hij méér dan 25 jaar hulpkoster was.  Vorig jaar ging hij op pensioen.  Zijn gezondheid was niet meer te best en ook was hij erg moeilijk te been geworden.  Nu is hij overleden: Paul De Jonghe - geboren op 7 mei 1951...  Donderdag aanstaande wordt hij om 11u30 in 'zijn' kathedraal ten grave gedragen...

 

Terugdenkend aan zuster Cecilia...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Twee jaar geleden had ik met hen nog een interview in 'hun' klooster in de Voochtstraat.  Zuster Cecilia was de oudste van de vier nog resterende zusters Norbertienen - de laatsten van een generatie religieuzen - Getuigen van een tijdperk dat nooit meer terugkomt.  Ooit wemelde het in onze stad van nonnen en paters - en telde Mechelen kloosters bij de vleet.  Dit alles is geschiedenis.  Voorgoed voorbij.  Dat beseften ze ook wel, en met veel realiteitszin vroegen ze zich af wie van hen 'het licht zou uitdoen'...  Zuster Cecilia zal het alvast niet zijn.  Ze overleed op 93-jarige leeftijd.  Meermaals werd ze opgenomen in het ziekenhuis, maar ze had het 'geluk' om thuis - in het klooster - te mogen sterven, omringd door haar drie medezusters waar ze zo lang lief en leed mee deelde....

 

Charismatische priester Sylvain Tuyls overleden...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Op de laatste dag van juli is Sylvain Tuyls overleden in het WZH Ambroos, waar de op 13 april 89-jaar geworden  priester woonde sinds zijn gezondheid het hoe langer hoe meer liet afweten.  Sylvain Tuyls was de minzame, charismatische en vooruitstrevende priester van de Pius X-parochie.  Dat was hij vele jaren sinds midden de jaren zestig deze kapelanie werd opgericht omdat de moederparochie Sint-Jan Berchmans te groot werd bevonden.  Voordien was hij daar ook al lang onderpastoor... 

 

de schop aan de kant gezet...

met categorie:  

(foto: Jan Smets)

Het was één van de mooiste gesprekken die ik het voorbije jaar had.  In oktober tekende ik het verhaal van Clément De Rooster op - boer op de Battelse Warande.  Een babbel met een wijze en fijne man... Gisteren overleed hij - nét op zijn 88ste verjaardag...

 

Mechels jazz-icoon René Jonckeer overleden...

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

71 jaar werd hij...: René Jonckeer: één van onze grootste Mechelse jazzmuzikanten.  Hij is niet meer. Hij laat een leegte achter op de jazz-scéne waar hij een stevige reputatie genoot.  Terecht.In 1996 werd hem de titel 'Verdienstelijke Mechelaar' toegekend en vier jaar geleden was René nog één van de vijf genomineerden voor de Mechelse cultuurprijs 'De Mechelsen Iemer'.   René was een muzikale duizendpoot - multi-getalenteerd en gepassioneerd, veelzijdig maar ook bescheiden.  Hij zal gemist worden...

 

Het potlood ligt er roerloos bij. Gilbert Govaerts.

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Ongetwijfeld was hij één van de markantste bewoners van de Katelijnestraat...  Met zijn golvende grijze haren en zijn doorploegd gelaat had hij iets artistiek.  Dat was hij ook.  Zo vaak zag men hem in Mechelen lopen - gebogen rug, traag, met een boodschappentas in de hand...'komiskes' doende voor zijn wat ziekelijke vrouw. Zijn naam was wellicht door weinigen gekend, maar als karakteristiek volksfiguur hoorde hij in het decor van deze stad.  Hij zag er doorleefd uit - een tikkeltje sjofel ook.  Net zoals zijn huis: 'Den Witten Engel' dat er al even oud uitzag als hijzelf. 17de eeuws.  Met de littekens van lichtelijk verval - in scherp contrast met het aanpalende huis 'De Diamant' - een al even historisch pand dat méér dan knap werd gerestaureerd en zijn oude schittering hervond. 

Een paar jaar geleden mocht ik hem fotograferen toen hij op een plooistoeltje aan de overkant van de straat, zijn huis op papier zette.  Geconcentreerd fixeerde hij zich op de tekening en het potlood dat traag over het blad kraste...

Vandaag is de tijd voor hem gekomen.  Een hartaderbreuk werd hem deze namiddag fataal.  Gilbert Govaerts is niet meer.  Het potlood ligt er roerloos bij.  Deze stad verliest een iconisch figuur. 

 

Dan doven de voetlichten... Jef Du Bin

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Muizen verliest vandaag één van haar markantste figuren...  Op de leeftijd van 71 jaar heeft Jef Du Bin ons verlaten.  Jef was al enige tijd ziek, maar op het moment dat alles er terug hoopvoller uitzag, ging het mis.  De voetlichten zijn gedoofd en het gordijn schuift toe...  Maar wie zo lang op de planken stond - enthousiast en vol overgave - zal nooit volledig in de coulissen verdwijnen...

Jef was een monument.  En ik weet dat dit vaak wordt gezegd van een overledene...  Misschien soms iets té snel...  Maar bij Jef is dit predikaat volledig op z'n plaats.  Jef schreef toneelgeschiedenis.  Vol vuur stond hij op en achter de scène, en met veel overtuigingskracht vocht hij voor het amateurtoneel.  Vorig jaar werd Jef in ons stadhuis gevierd voor zijn 50-jarige toneelcarrière.  Toen werd hij omringd door zijn lieve vrouw Mieke, zijn drie dochters, kleinkinderen en een trits vrienden: een warme kring van mensen rondom een warme en hartelijke mens.  Het eerbetoon was meer dan verdiend.  Jef was een Mechels  cultuurambassadeur van eerste categorie. 

We hadden hem graag nog langer in ons midden gehad....  Maar zelfs een regisseur heeft niet alles in de hand... Soms heeft het script verrassende wendingen...

Vandaag doven de voetlichten...  Het applaus sterft weg...het gordijn schuift toe. Maar het 'stuk' zal nog lang blijven nazinderen.  Figuren als Jef verwijnen nooit hélemaal en voorgoed in de coulissen... 

 

Beniti Cornelis - de kunstenaar van het onverwachte en onaffe - is niet meer

  (foto's: Jan Smets)

Hij was één van die hedendaagse Mechelse kunstenaars die me oprecht wist te raken en ontroeren.  Eind van dit jaar zou hij 71 jaar worden.  Maar het heeft niet mogen zijn.  Nadat hij de laatste jaren te kampen had met gezondheidsproblemen is hartfalen hem uiteindelijk fataal geworden. Beniti Cornelis stierf in de nacht van zaterdag op zondag in het Imeldaziekenhuis.  Met Beniti verdwijnt één van de allergrootste beeldende kunstenaars van zijn generatie.  Enkele jaren geleden werd Beniti Cornelis nog eens ten tonele gevoerd op de boeiende overzichtstentoonstelling 'Niet van gisteren' in het Cultuurcentrum, en in 2014 zette het Hof van Busleyden hem in de kijker met de expo: 'Serendipity. De kunst van het onverwachte'.  De lyrisch abstracte werken van Cornelis gingen er in dialoog met jazzy muziek van Frank Vaganée: een gedurfd concept.  Het is toen ook dat ik de kans kreeg bovenstaand portret van de innemende kunstenaar te nemen...

 

Inhoud syndiceren