December 2018

De keuze van nonkel Albert...

met categorie:  

                   

Het is een diep-tragisch verhaal.  Schuld en boete, verzoening...  Het zijn begrippen als uit een zwaarwichtige Russische roman of Griekse mythen.  Maar het is ook oer-Vlaams.  Het Verdriet van België in een Mechelse versie. 

Jouw familie of Léon Degrelle!...

Albert had de keuze.  Maar hij was jong - én koppig.  Net zoals zijn vader dat was: de stijfburgerlijke meester Robert Olbrechts, gewaardeerd advocaat en stafhouder aan de Mechelse balie, voorzitter van de Bond voor Grote Gezinnen en de Vlaamse Toneelstrijders.  Meester Olbrechts: streng en conservatief Katholiek en samen met zijn echtgenote Marie Ryckmans die afkomstig was uit een Mechelse franstalige bourgeoisfamilie en opgevoed bij de Dames de Marie, wonend in een grote woning - 'Het Hof van Duffel' - met paardenstallen, koetshuis en mooie tuin in de Augustijnenstraat.

Albert was vijftien jaar en begeesterd door de vlammende retoriek en politieke standpunten van de Waal Léon Degrelle.  Hij koos... Het betekende de breuk met zijn vader en zijn héle familie.  Moeder Marie volgde de banvloek van haar man.  Nooit mocht iemand nog de naam van Albert vernoemen in zijn nabijzijn.

Op het sterfbed was het laatste woord dat op de lippen van meester Olbrechts was: "Albert..."  Nooit hebben vader en zoon mekaar nog gezien.  Nooit werd alles bijgelegd.  Nooit kwam er verzoening.  Pas vele, vele  jaren later zouden de wonden helen en werd de 'verloren zoon' weer in de familie opgenomen.  Toen was Albert al achteraan de negentig.  Gisteren overleed hij in het Duitse Ettlingen, in Landkreis Karlsruhe, waar hij woonde met zijn 30 jaar jongere echtgenote Hildegard.  Op 4 februari zou hij 104 jaar geworden zijn... Elk jaar was er wel een familiereünie, maar het was pas enkele jaren geleden op een bijeenkomst die  neef Etienne Mylemans organiseerde in reiscafé ViaVia dat hij  zonder rancune en zonder het zoeken naar excuses zijn verhaal vertelde en hoe en waarom hij tot zijn keuze kwam die zijn leven voorgoed veranderde. 

 

In de schaduw van een provincienest. De Mechelse jaren van Alice Nahon

met categorie:  

 

Negentig jaar geleden verscheen Schaduw, de derde en laatste dichtbundel van Alice Nahon (1896-1933). Tijdens de verschijning ervan woonde Nahon in Mechelen, waar ze tussen 1927 en 1930 hoofdbibliothecaris was van de Stedelijke Volksbibliotheek. Met Schaduw deed ze tevergeefs een poging om komaf te maken met haar imago van zoetgevooisde dichteres. In het Vlaamse geheugen blijft ze nog altijd onlosmakelijk verbonden met de versregels ’t is goed in ’t eigen hert te kijken, nog even vóór het slapengaan, of ik van dageraad tot avond, geen enkel hert heb zeer gedaan, … Schaduw verdween tussen de plooien van de literatuurgeschiedenis.

 

Met Kerstmis klinken koren...

met categorie:  

Toen wij in mei met CantusAmici een programma samenstelden van muziek gelieerd aan Mechelen en Mechelse componisten was de grote moeilijkheid een keuze te maken uit het overvloedige aanbod.  Inderdaad heeft onze stad over de eeuwen heen steeds een belangrijke rol gespeeld in koorzang en -muziek.

Dit bleek eens te meer in deze laatste weken van 2018.  We werden overspoeld door een reeks hoogstaande kerstconcerten in een bonte afwisseling van stijl en inhoud.

Als de woorden verstommen...

(foto: Jan Smets)

Eén van de mooiste vertelstemmen van ons land zwijgt nu voorgoed...  Gisteren -23 december - met Kerstmis voor de deur, overleed in Den Olm in Bonheiden, de Mechelse voordrachtkunstenaar Francis Verdoodt.  Op de laatste dag van dit jaar zou Francis 77 jaar worden...

De woorden verstommen... De minzame taalvirtuoos Francis Verdoodt is niet meer.    Maar zijn warme poëtische stem blijft in onze oren klinken....  De verteller waar we ademloos naar konden luisteren zullen we niet licht vergeten..

 

Ne formidabele Kessemis

(foto's: José Ruysevelts)

Er was gisteren heel wat te doen in Mechelen... Het was moeilijk kiezen...  En ook moeilijk om een parking te vinden.. Wij gingen  naar  de  mooie Kerstspecial in een afgeladen  stadsschouwburg ...

Met  Lucas Van Den Eynde , Connie Neefs en  dochter Hannelore ...

 

gewoon Tol!!

 

  (foto's: Jan Smets)

Een mensenzee overspoelde deze avond de binnenstad!  De Grote Markt stond afgeladen vol om het spectaculaire en magische orgelpunt van 'Mechelen in vuur en vlam' mee te maken.  Theater Tol gaf het beste van zichzelf met het sprookjesachtige, acrobatische spektakel 'Garden of Angels'.  En of het gesmaakt werd!

 

Carry... Het begon in Mechelen

met categorie:  

  (foto: Jan Smets)

(foto: Guy Foqué)

Elders in Wachtebeke, op het domein Puyenbroeck is de Warmste Week van start gegaan.  Op een boogscheut hiervan zitten we - In Het Rozenhof - niet ver van de kerk,  waar we een café durfden vermoeden. Het dorp is stil op deze doordeweekse dag.  Maar hier schittert de Kerstboom al in vol ornaat.  Een interieur dat stilaan zeldzaam wordt: vijftig tinten bruin, een biljarttafel en een toog waar de stamgasten mee vergroeid lijken te zijn.  Ze kijken niet onvriendelijk maar wel lichtelijk nieuwsgierig naar ons die hier in hun vertrouwde habitat komen binnenvallen.  In 'hun' Wabeke. Stel je voor. Hier in dat grensgebied tussen Land van Waas en Meetjesland. "Wat mag het zijn?" vraagt de waardin.  De tooghangers willen het wellicht ook weten.  Nee: niet welke drank we preferen...

Kunnen we zeggen dat we hier even wachtende te zijn omdat we niet té vroeg willen binnenvallen bij acteur Carry Goossens die hier niet zo ver vandaan woont.  We hebben de reistijd wat verkeerd ingeschat.  En we willen het afgesproken tijdstip respecteren.

Wat later staan we - stipt - aan zijn voordeur.  Hij doet open: petje op de nonchalant groeiende grijze haren - jeanssalopet... Helemaal zichzelf.  Maar vooral heel innemend.  Zachte blik, vriendelijke ogen.  Gemoedelijk.  Hier woont hij - tussen het groen, tussen zijn dieren.  Carry: kapitein van zijn eigentijdse Ark van Noach.  Hier zijn de theaterlichten, de boekskes en het kleine scherm ver weg.  We voelen ons thuis.  Meteen. 

We zijn ook ver weg van Mechelen dat hij al verliet in 1978... Toch stond daar zijn wieg.  Toch begon alles daar.  "In de Generaal De Ceuninckstraat. Mijn ouders hadden er een grote wasserij.  Enig kind. Ik ben er geboren. 19 januari 1953. Thuis, en niet in het Moederhuis.  Op de dag dat Racing de stadsderby won...."  Zo ben je natuurlijk een groen-witte supporter voor de rest van het leven. Uiteraard.

 

"De ziel mag in eindloosheid vergaan: de morgen zal heerlijk warm zijn."

(foto's: Jan Smets)

Nog wel die beelden in je hoofd hebben...  Nog wel die scheppingsdrang bezitten..., maar het niet meer kunnen omzetten in tekeningen of sculpturen...  Het potlood dat de lijn niet meer trekt zoals je het zou willen...  De beitel die niet meer te hanteren is...  Ik voelde de pijn van de ouder wordende kunstenaar bij Jan De Winter, bij Frans Van den Brande... grote Mechelse artiesten.  Maar misschien voelde ik nergens zo de frustratie en het stille verdriet zo scherp hierom als bij Frans Walravens en zijn echtgenote Angela Steylaerts. 

In zijn 90ste levensjaar overleed in Zonneweelde in Rijmenam, beeldhouwer Frans Walravens.  Nog niet zo lang geleden was hij hier naartoe verhuisd omdat het zelfstandig wonen te moeilijk geworden was.  Angela en Frans verlieten hun prachtige, inspirerende woning en beeldentuin in de Jodenstraat... Nu vertrekt deze begaafde en minzame man ons en Mechelen voorgoed.  Maar zijn beelden in onze straten en op onze pleinen zullen blijven spreken tot ons. Zoals op de Haverwerf: 'Kijken naar de maan' .  Angela, zijn steeds zo nabije vrouw, schreef er het volgende gedicht bij.  En vandaag ontroeren ze me meer dan ooit...

De maan staat laag vandaag... Mijn ogen drinken het licht terwijl mijn ziel in eindloosheid vergaat.  De maan staat laag vandaag... Mijn handen voelen de kille aarde die morgen weerom heerlijk warm zal zijn

Twee jaar geleden vroeg ik hem hoe hij ooit wilde herinnerd worden?  Hij bleef het antwoord schuldig.  Hij wist het niet.  Het afscheid mocht in alle stilte verlopen.  Zo zei hij het mij.  Toch zullen zijn beelden ons altijd aan hem herinneren. Schoonheid is immers eeuwig.

 

Pizza's voor de Vlaamse Reuma Liga

met categorie:  

(foto: Jan Smets - Ahmed Aghassaiy en Omar Aberkane)

Het is hartverwarmend om zien hoeveel mensen zich inzetten voor goede doelen tijdens de Warmste Week.  En al deze doelen zijn het waard om in de schijnwerpers te zetten.  Maar dat lukt me natuurlijk moeilijk.  Ik kan er alleen maar lukraak hier en daar eentje uitpikken.  En of je nu graag jou steentje wil bijdragen voor vzw Prinses Harte, voor een Palestijnse Circusschool of wat dan ook: het maakt weinig uit.  Kies wat jezelf nauw aan het hart ligt en besef dat één cadeautje onder de Kerstboom ook mag gaan naar al deze fantastische initiatieven. 

Zo is er ook de leuke actie van Ahmed Aghassaiy, Omar Aberkane en hun vrienden.  Samen willen ze zich inzetten voor de Vlaamse Reuma Liga die trouwens ontstaan is in Mechelen in 1992...

 

It almost seemed a lily

  (foto's: Jan Smets)

...onder deze zowel ronkende als poëtische titel gaat morgen in het Hof van Busleyden een fenomenale tentoonstelling van start!  Niet minder als de wereldvermaarde Belgische kunstenares Berlinde De Bruyckere gaat met haar monumentale werk in dialoog met onze eeuwenoude Besloten Hofjes die recent op heel vakkundige wijze werden gerestaureerd.  Eeuwenlang waren ze voor het grote publiek wat 'verstopt' in de kloostergangen van het voormalige OLV-gasthuis in de Keizerstraat.  Het waren de gasthuisnonnen van wie de vorige generaties minitieus en met veel devote kunstzinnigheid deze unieke retabels in mekaar knutselden, die er de zorg voor droegen.  Nu zijn ze in erfpacht gegeven aan de stad.  Maar de 82-jarige zuster Myriam, overste van de gasthuiszusters waarvan er nog slechts vier resteren, en die nu verblijven in OLV-Waver, is blij dat er nu zo goed zorg wordt gedragen voor dit erfgoed.  Ze onderstreept de goeie samenwerking met de stad én stadsmuseum Hof van Busleyden...

Burgemeester Bart Somers noemt deze expo een heel belangrijk moment in de geschiedenis van het museum.  In dit stadspaleis dat dateert uit de renaissance en waar humanisten thuis waren, richtte men zich toen reeds op de oudheid om deze een nieuwe toekomst te geven.  En vandaag koestert Busleyden ook de grote ambitie om verder na te denken over authenticiteit en toekomst.  In dit paleis waar naar verluidt ooit het eerste hoofdstuk van 'Utopia' werd geschreven door Thomas More, gaat men met deze tentoonstelling ook op zoek naar het 'paradijs'..., naar 'beter...  De Besloten Hofjes verbeelden een ideale wereld.   Hiermee gaat De Bruyckere in dialoog, verliefd als ze werd op deze kunstzinnige retabels.  De mystiek hiervan fascineerden haar.  Berlinde Debruyckere vond er haar inspiratie in om iets nieuws te scheppen.  In tijden van verwarring zet ons stadsmuseum zich op deze manier op de internationale kaart.  Tevens is deze expo het eindpunt van de restauratie en conservatie van deze zeven Vlaamse topstukken die voor het museum én de stad van onschatbare waarde zijn.  Nadat enkele stukken al voor de eerste keer werden tentoongesteld in het Leuvense Museum M, wordt nu de hele collectie aan het  Mechelse publiek getoond.  De bezoekers worden uitgenodigd om zélf ook in dialoog te gaan met de Hofjes.  Deze tentoonstelling die je absoluut niet mag missen maakt de verbinding van historische kunst met heden en toekomst.  Mis deze kans niet!