Vader Dimitri blijft vertrouwen...

 

(foto's: Jan Smets)

Niet veel langer dan een jaar geleden had ik verrijkende ontmoeting met Dimitri Jatsun - 'vader Dimitri' - priester van de Russisch-orthodoxe kerk van Mechelen.  Op dat moment was de Heilig Hartkerk in de Adegemstraat de thuishaven van deze orthodoxe Mechelse gemeenschap.  In 2014 sloot deze kerk haar deuren voor de erediensten.  Maar in datzelfde jaar kreeg de Russische gemeenschap de sleutels in handen.  Het Bisdom gaf de Heilig Hartkerk in bruikleen.  Sinsdien draagt ze de naam van 'kerk van de Theofanie' wat het doopsel van Jezus betekent.  Een jaar later lijkt het lot van de kerk bezegeld.  Tot 30 juni kan de parochie hier nog liturgische vieringen laten doorgaan, maar dan is het onherroepelijk voorbij.  De neoromaanse kerk die ingewijd werd op 30 mei 1902 zal in de toekomst een heel andere functie krijgen.  Dimitri Jatsun kan niet verhelen dat dit voor hem zwaar valt.  En toch wil hij de hoop niet verliezen...

Het belangrijste is dat het niet alleen om een gebouw gaat.  Een parochie gaat in de eerste plaats om mensen...

Hiermee is de toon van het gesprek gezet.  De parochie kan inderdaad niet de nodige centen ophoesten om de kerk in erfpacht te behouden.  Dit is financieel niet haalbaar.  Er dient dus dringend naar een andere oplossing te worden gezocht voor de eredienst...

 

 

 

De kerk in de Adegemstraat werd in 1901 gebouwd naar een ontwerp van architect Henri Meyns voor de sinds 17 april opgericht parochie van het Heilig Hart.  Het werd een driebeukige kruisbasliliek.  Het interieur met rondbogen vertoont een mix van rode baksteen en grijze en witte natuursteen.

 

 

 

De Mechelse bevolking was op het einde van de 19de eeuw fel aangegroeid, en het toen nog grote aantal gelovige kerkgangers vroeg om hier in de Heihoek een eigen parochie te stichten.  Dankzij een gift van Edouard de Cock kon hier aan tegemoet gekomen worden.  Op een groot perceel in de Adegemstraat kon de nieuwe kerk gebouwd worden.  De foto hieronder toont een fase van de bouwwerken.  De architect en een aantal bouwvakkers poseren voor de lens van de fotograaf...

 

 

Gek toch hoe in de Mechelse binnenstad een aantal kerken op een kluitje bij mekaar staan...  Maar toen deze werd gebouwd was de Kerk nog alomtegenwoordig in onze stad.  Dit is voorgoed verleden tijd.  De kerk sloot de deuren en kreeg een nieuwe invulling door de Russisch orthodoxe gemeenschap.  Nu wordt hier ook een streep onder getrokken.  Van afbraak is absoluut geen sprake aangezien ze niet alleen erg zichtbepalend is, maar vooral omdat ze opgenomen werd als bouwkundig waardevol erfgoed in de inventaris van Onroerend Erfgoed.  Er dient dus een nieuwe bestemming voor gevonden te worden.  En dat is een hele uitdaging.  Het gebeurt de laatste tijd wel meer dat niet meer door de eredienst gebruikte kerken een andere bestemming krijgen.  De naburige Minderbroederskerk is al jaren een hotel en recenter sloot de Battelse parochiekerk om omgeturnd te worden tot microbrouwerij.  Ook het lot van enkele andere kerken in stad en regio is momenteel nog onzeker.

Het is dus uitkijken naar een nieuwe functie van deze kerk.  Maar ze zou zéker een sterke impuls moeten geven aan straat en buurt.  De Adegemstraat wordt trouwens binnenkort totoaal heraangelegd.  Schepen Koen Anciaux zou graag zien dat pastorie en kerk in één project worden betrokken.  Daarom wordt voorlopig afgezien van de verkoop van deze pastorie.  De stad is eigenaar van de pastorie.  Of ze ook de kerk zou willen aankopen is het momenteel koffiedik kijken.  Daar is nog niks over beslist en hier kan zéker niet over één nacht ijs worden gegaan.

We hebben geen kristallen bol.  Alles is dus nog mogelijk.  Ik ben benieuwd wat het worden zal.  Voor de parochie van de Theofanie is het andere koek.  Zij dient nu uit te kijken naar een andere ruimte in het Mechelse die ze zouden kunnen gebruiken. 

Ik sprak vanavond met vader Dimitri.  De afspraak was al wat eerder gemaakt, maar nu pas is de 46-jarige in de Mechelse Lakenmakersstraat wonende priester terug van een verblijf in zijn geboorteland Oekraïne.  Hij werd in Kiev geboren - net als zijn echtgenote, maar woont al sinds 1997 in ons land. 

Het heeft hem deugd gedaan om er even tussenuit te zijn in deze drukke tijden.  Het was lang geleden dat hij vakantie kon nemen.  Overdag is Dimitri druk aan de slag als bouwvakker,  en s'zondags gaat hij de dienst voor in zijn kerk.  Daarnaast verzorgt hij één maal in de maand nog een viering in Kortrijk op zaterdag, en eveneens twee maal maandelijks in een kerk in Namen.  Maar hij blijft natuurlijk ook een echtgenoot en vader van twee ouder wordende kinderen - een dochter en een zoon.  Zijn zoon volgt nog les aan het Sint-Romboutscollege en zijn dochter is sinds dit jaar gestart aan de universiteit.

Na onze babbel bij een gastvrij geschonken kop koffie lopen we de kerk binnen.  Als de lichten worden aangeknipt valt mijn oog op de goudglanzende iconostase.  Ze past wonderlijk bij de neoromaanse stijl van de kerk. 

 

Deze kerk werd genoemd naar het doopsel van Jezus.  Deze doop is één van de twaalf grootste feesten van de orthodoxe kerk. Stuk voor stuk is deze bij mekaar gespaard door onze gemeenschap, net zoals de iconen die je hier in de kerk ziet. En de altaartafel...  Deze iconostase met zijn 'koninklijke poort' waardoor de priester gaat schermt het allerheiligste af...

 

 

 

Ik herinner het me.  Over de betekenis van deze iconostase en de heiligen die hierop zijn afgebeeld vertelde Dimitri me vorig jaar veel. 

 

Veertig tot zestig kerkgangers tellen we hier iedere week.  Het hangt er wat van af.  Het gaat om Russen, maar ook Russisch sprekenden uit Oekraïne, Wit-Rusland, Bulgarije, Roemenië, Armenië, Georgië...  Ze komen van Mechelen of uit de nabije of verdere regio.   We zijn de Katholieke Kerk dankbaar dat we deze kerk zes jaar geleden mochten gebruiken om onze erediensten in te houden.  Zo konden we hier onze parochie stichten.  Kardinaal De Kesel kwam hier zelf ook al langs.  We hopen dat we nu ook kunnen rekenen op de hulp van het bisdom wat onze toekomst betreft.  Maar daar wil ik op vertrouwen.  Misschien kunnen we wel een andere kerk delen met de plaatselijke gemeenschap.  Daar zal wel wat dialoog voor nodig zijn, maar wie weet...  De gelovigen van onze kerk waren wel erg triestig als ze hoorden dat we deze kerk niet langer meer kunnen gebruiken.  Hier deelden we pijn en blijdschap met mekaar. De hoop wil ik echter niet opgeven.  Ik moet toegeven dat het ook voor mij zwaar is geweest.  We hebben hier in zes jaar tijd veel opgebouwd.  We vertrokken van niets...

 

Dimitri herhaalt dat het niet alleen om de stenen gaat.  Het gaat in de eerste plaats om mensen.  Als een herder hoopt hij de schapen in de kudde te houden.  Maar hij vertrouwt er op dat zijn parochianen hem zullen volgen.

 

Ik beschouw deze kerk als een geschenk van God.  Hij zal ook nu ons niet verlaten.  Hij verwacht van ons - gelovigen - dat we de weg naar hem blijven vinden.  God beproeft ons.  Wat doen wij?  Tijden kunnen keren.  In mijn land was godsdienst door het communisme lang verboden.  De Kerk kende een heropleving.  Ondertussen blijven onze parochianen natuurlijk met vele vragen zitten.  De situatie is niet altijd duidelijk.  Ook voor mij niet altijd... Erfpacht, erkenning, beloftes die worden gedaan, verschillende pistes die ter sprake komen.  Ik kan ook niet altijd antwoorden geven.  De kerk sluit nu in juni.  Dat is tenminste zeker nu.  Want onzekerheid over het lot van de kerk: dat was het ergste.

 

Dimitri Jatsun is blij dat hij ook zijn verhaal kon doen...  Wat de toekomst brengen zal weet hij niet.  Het houdt hem bezig. 

 

 

De lichten worden uitgeknipt.  De stilte laat zich voelen in de duistere kerk.  Als ik vader Dimitri tot afscheid de hand druk, hoop ik voor hem dat de parochie een nieuwe stek mag vinden...

 

Herlees ook mijn artikel van februari 2019:

www.mechelenblogt.be/2019/02/vader-dimitri