Het Zegel een ruïne...

Dit weekend wijdde Sven van Haesendonck in de Standaard en de Gazet van Mechelen een artikel met een terechte opmerking omtrent het verval van het voormalige ‘Algemene Werkplaats van het Zegel’ aan de Vaartdijk in Mechelen. Sinds 1993 staan deze gebouwen leeg; een projectontwikkelaar kocht de gebouwen aan om ze te renoveren tot appartementen en kantoren maar veel is er tot op heden helaas niet gebeurd. Het project was veelbelovend, maar is helaas stilgevallen door juridisch getouwtrek.  

Niet alleen voor het stadsbestuur is deze stadskanker een doorn in het oog, ook voor de passanten en de buren is deze ruïne niet mooi om aan te zien.

Nochtans is ‘Den Tember’ of 'Le Timbre' (zoals de Mechelaars het kennen) een gebouw met een hele geschiedenis. Zeker is dat de postzegeldrukkerij er sinds 1868 haar onderdak had, maar daarvoor een kaarsenfabriek was.  

De hoofdvleugel dateert allicht van uit het tweede of derde kwart van de 19de eeuw en heeft vier bouwlagen en tweeëntwintig traveeën (raamopeningen). Het interieur bestaat uit bakstenen troggewelfjes gedragen door gietijzeren zuilen.

De zuidwestelijke vleugel, deze aan de Vaartdijk is opgetrokken in de eerste helft van de 19de eeuw en heeft twee bouwlagen en twaalf traveeën. Op de binnenplaats staat nog de ronde fabrieksschouw.

De volledige bespreking van het gebouwencomplex kan je vinden op deze link.

(foto Beeldbank Mechelen, SME001001103 - De gebouwen van het Zegel omstreeks 1910)

  

(Foto's Wim Tiri - Huidige toestand)

In de postzegeldrukkerij werden niet alleen postzegels en briefkaarten voor de Belgische Post gedrukt, maar ook "millioenen biljetten van de ijzerenweg en de verschillende coupons die gebruikt worden in al de staties in het land". Omstreeks 1912 waren er vier afdelingen, aangeduid onder de naam "Le Magasin Central"  met lokalen voor de fabrikatie van de postzegels en magazijnen voor de opslag. De werkhuizen waren voorzien van "de volmaakste werktuigen: draaiende perssen verschaffen elken toer van eenen rol 300 getimbeerde vignetten, vergunnende alzoo eenen dagelijksche voortbrengst van twee millioen postzegels." Andere machines waren er onder meer voor het gommen en het ponsen. 

(foto Beeldbank Mechelen, SME001020326 - 'Het vervaardigen van reiskaarten' in het Zegel, omstreeks 1968-1976)

(Een 'Carte-Correspondance' uit 1871, de voorloper van de latere 'Gele Briefkaart' . Deze kon je verzenden voor 5 centiemen, en was meteen ook de eerste postuitgifte waar de Nederlandse taal aan bod kwam. Een brief versturen in 1948 kostte 1.35 Frank.)

Dat de drukkerij van de post in Mechelen te vinden was, heeft veel te maken met de komst van de spoorwegen, waarbij Mechelen lang het centrale knooppunt was. Dagelijkse vertrokken treinen met postzegels naar de verschillende postlocaties in het land. 

Enkele wetenswaardigheden:

- in 1868 werkten er 140 bedienden en arbeiders en 200 tewerkgestelden ('serviteur de l'Etat')

- de eerste Belgische postzegels werden verkocht op 1 juli 1849 (en werden toen nog gedrukt in Brussel). 

De leegstaande gebouwen zijn meermaals bezocht door urbex-fotografen, enkele mooie reportages uit 20062007 en 2008 kan je hier terugvinden. Hieronder enkele van hun foto's.

 

En de toekomst... veel zal afhangen van de stappen die het stadsbestuur de komende maanden zal ondernemen. Nochtans, de plannen van de projectontwikkelaar ogen mooi, ze moeten enkel uitgevoerd worden. 

   

 

In 2008 kon ik heel wat plaatjes schieten in 'den Tember'.  Hier een voorbeeld:  (méér op mijn Flickraccount     mechelenblogt_jan      tag:   dentember