De keuze van nonkel Albert...

met categorie:  

                   

Het is een diep-tragisch verhaal.  Schuld en boete, verzoening...  Het zijn begrippen als uit een zwaarwichtige Russische roman of Griekse mythen.  Maar het is ook oer-Vlaams.  Het Verdriet van België in een Mechelse versie. 

Jouw familie of Léon Degrelle!...

Albert had de keuze.  Maar hij was jong - én koppig.  Net zoals zijn vader dat was: de stijfburgerlijke meester Robert Olbrechts, gewaardeerd advocaat en stafhouder aan de Mechelse balie, voorzitter van de Bond voor Grote Gezinnen en de Vlaamse Toneelstrijders.  Meester Olbrechts: streng en conservatief Katholiek en samen met zijn echtgenote Marie Ryckmans die afkomstig was uit een Mechelse franstalige bourgeoisfamilie en opgevoed bij de Dames de Marie, wonend in een grote woning - 'Het Hof van Duffel' - met paardenstallen, koetshuis en mooie tuin in de Augustijnenstraat.

Albert was vijftien jaar en begeesterd door de vlammende retoriek en politieke standpunten van de Waal Léon Degrelle.  Hij koos... Het betekende de breuk met zijn vader en zijn héle familie.  Moeder Marie volgde de banvloek van haar man.  Nooit mocht iemand nog de naam van Albert vernoemen in zijn nabijzijn.

Op het sterfbed was het laatste woord dat op de lippen van meester Olbrechts was: "Albert..."  Nooit hebben vader en zoon mekaar nog gezien.  Nooit werd alles bijgelegd.  Nooit kwam er verzoening.  Pas vele, vele  jaren later zouden de wonden helen en werd de 'verloren zoon' weer in de familie opgenomen.  Toen was Albert al achteraan de negentig.  Gisteren overleed hij in het Duitse Ettlingen, in Landkreis Karlsruhe, waar hij woonde met zijn 30 jaar jongere echtgenote Hildegard.  Op 4 februari zou hij 104 jaar geworden zijn... Elk jaar was er wel een familiereünie, maar het was pas enkele jaren geleden op een bijeenkomst die  neef Etienne Mylemans organiseerde in reiscafé ViaVia dat hij  zonder rancune en zonder het zoeken naar excuses zijn verhaal vertelde en hoe en waarom hij tot zijn keuze kwam die zijn leven voorgoed veranderde. 

 

Amper enkele weken geleden had ik het met Etienne nog over zijn oom toen ik zijn levensverhaal optekende voor Mechelenblogt. 

Etienne vertelde heel sereen en menselijk over zijn oom Albert en de verkeerde keuze die hij ooit maakte.  Stenen werden niet geworpen.  Hij probeerde enkel te begrijpen hoe het zover had kunnen komen...  Ondanks de grote ideologische verschillen tussen beide mannen hadden ze diep respect voor mekaar.  In zover zelfs dat hij oom Albert als een sterke persoonlijkheid betitelde en als warm, eerlijk en idealistisch mens...

Geen veroordeling.  Geen mea culpa.  Alleen de feiten...Zonder franjes.  

Albert werd in het oorlogsjaar 1915 geboren in het Engelse Craydon.  Pas jaren later keerde het gezin Olbrechts terug naar Mechelen.

In 1930 is Albert vijftien jaar.  In alles voel je de oplopende politieke spanningen en machtsverschuivingen.  Langzaam maar zeker wordt de oorlogsmachine weer geolied.  Crisis,boude uitspraken van politici. polarisering. dreiging. 

Albert studeert aan de Leuvense universiteit af als bioloog-en landschapsarchitect.

Langzaam maar zeker  geraakt hij  in de ban van de vurige, maar gevaarlijke toespraken van Léon Degrelle.  Albert is Katholiek en Belgicist.  Ook zijn vrome vader Robert is Katholiek, en is gekant tegen het communisme - maar hij is hoegenaamd géén Rexist.  Van Dégrelle heeft hij grote afkeer.  Albert wil naar het Oostfront - vrijwilliger worden bij de Waffen SS...

 

Hij wou tegen de goddeloze bolsjewieken aan het Oostfront gaan vechten.  Mede onder de invloed van de oproep vanop de kansel van de Katholieke kerk en kardinaal Van Roey...

 

Op een bepaald moment worden in een bioscoop aan de overkant van de straat toespraken van Léon Degrelle uitgezonden.  Vader is razend.  Hij wil géén Rexisten in de buurt van zijn huis...

Albert kiest...

Albert trekt het zwarte uniform van de Rexisten aan...

Meester Robert Olbrechts zet zijn zoon het huis uit.  Zijn acht broers en zussen wagen het nooit om de naam van Albert nog uit te spreken.

Het drama voltrekt zich.  Koppigheid en verkeerd idealisme.  Jong geweld tegen tradioneel denken.  Breuklijnen in overtuigingen.

Een keuze verscheurt de band tussen een zoon en zijn vader.  De littekens blijven.

Albert Olbrechts meldt zich vrijwillig aan bij het Waalse legioen omdat hij pro België is.  Maar Léon Degrelle spoort hem aan om bij het Vlaamse Legioen te gaan en om daar zijn propagandist te worden.

De oorlog breekt uit.  Albert trekt naar het front. Opleiding in het Poolse trainingskamp van Debica.  Drie weken lang zit hij aan het Oostfront.  Het ingevroren voedsel zorgt ook voor een bevroren maag bij Albert...;  Hij wordt afgevoerd naar een ziekenhuis in Riga;  Na zijn herstel mag hij niet meer terugkeren naar het front.  Ondanks zijn protest.  Ondanks het feit dat hij sportief is en zich sterk voelt.  Het ontgoochelt hem. Hij wil immers vechten! Maar hij wordt naar een herstelcompagnie in Graz gestuurd en nadien weer naar Antwerpen.  Hier wordt hij voor de rest van de oorlog ingezet in het Fürsorgeamt voor Vlamingen en Walen. 

Zijn keuze zal hem na de oorlog zwaar worden aangerekend. 

Hij wordt ter dood veroordeeld maar ontsnapt aan dit lot doordat hij ondertussen bij het Amerikaanse bezettingsleger in Duitsland was gaan werken. Dit door voorspraak van een rabbi die er als militaire geestelijke aan verbonden was.  Dat wordt zijn redding.. Met de Amerikanen werkt hij mee aan de Luftbrücke voor Berlijn...

Schuld, boete, verzoening....

Vele jaren woont hij in Duitsland.  In Ettlingen bouwt hij zijn verdere leven uit...  Hij wordt er een gerespecteerd en graag gezien burger.  Daar start hij ook een reisbureau op. 

 

Hij is zo'n beetje de Forrest Gump van zijn familie... Hij liep door de geschiedenis...  Letterlijk en figuurlijk.  Op zijn 57ste begint hij marathons te lopen.  In méér dan twintig landen, van de Verenigde Staten tot China.  Tot zijn 90ste levensjaar (!)  doet hij dat . Meerdere keren wordt hij kampioen bij de senioren. En op zijn 98ste doet hij nog zijn rondjes met zijn rollator in de atletiekpiste in Ettlingen.  Aan dit stadion heeft hij eigenhandig en onbezoldigd gebouwd. Tot erg hoge leeftijd is hij nog heel vitaal.  Hij komt dan ook uit een sterk geslacht.  Zijn moeder - mijn grootmoeder Marie Ryckmans - werd 102 jaar...  Pas kortgeleden kregen we het bericht dat oom terminaal was...

 

De familie kwam later jaarlijks wel bij mekaar.  Maar Albert zweeg.  Enkele jaren geleden zaten ze weer samen - deze keer bijeengebracht door Etienne:  de nazaten van de familie Olbrechts.

Toen heeft hij zich omstandig geout.

Geen mea-culpa, geen stomende verklaringen, geen zoeken naar excuses... Hoe kon hij ooit zo verblind zijn?

Het Verdriet van België in Mechelse versie.

Op zijn sterfbed lag zijn naam op vaders lippen...: "Albert..."  -  geprevelde droefnis.

Een keuze van een jongeman bepaalde de rest van zijn levensloop.

Een keuze van een jongeman verscheurde een familie.

Vele, vele jaren later worden de wonden eindelijk geheeld.

Schuld, boete en verzoening.

Geen oordeel - geen veroordeling.

De tijd heeft de scherpste kantjes weggegomd.

Een bladzijde werd omgedraaid.

Er rest alleen de stilte en het zwijgen

de tijd zal leren

- misschien...

 

"Ik begreep de repressie.  Dat accepteerde ik.  Al voelde ik mezelf niet schuldig of een moordenaar.. Het is allemaal voor niks geweest.  Ik heb mijn toekomst verloren.  Ik ben misleid geweest en heb veel te snel een besluit genomen..."

...dit verklaarde Albert een paar jaar geleden  in een documentaire  uitzending op TV1...

 

 

 

 

 

 

 

Als mijn vader twee jaar vroeger was geboren, hadden wij een gelijkaardige geschiedenis kunnen hebben...