Battel in Beeld toont Battel zoals het vroeger was

Fiere Mechelaars vind je tegenwoordig bij de vleet, maar als er één groep inwoners is in onze stad waarbij het chauvinisme nog net iéts dieper zit, dan zijn het wel de bewoners van het tussen Dijle, Leuvense Vaart en E19 geprangde gehucht Battel.  

Enkele van hen, Jef De Laet, Frans Teughels, Petra Van der Poel, Marc Van Nieuwenhove en Gilbert 'Julle' Peeters,  besloten vorig jaar onder impuls van dorpsconsulent Geert Laarmans om de liefde voor 'hun' Battel om te zetten in een mooi engagement.  Binnen de toen opgerichte werkgroep 'Battel in Beeld' verzamelen ze  - met de hulp van tal van inwoners  - volop  historische foto's van het Battel-van-vroeger.  Eind november komen ze daarmee voor de tweede keer naar buiten met een reeks (bijna uitverkochte) diavoorstellingen.  Tijd dus voor een gesprek!

Jef De Laet, Frans Teughels en Petra Van der Poel van 'Battel in Beeld' en Geert Laarmans van de afdeling Sociaal Beleid van de stad (foto: Kevin Polfliet)

 

Ik spreek af met Jef, Frans, Petra en Geert in het oer-Battelse café 't Bergske. Terwijl de Dijle er geruisloos voorbij kabbelt en de andere stamgasten al fezelend van hun glas nippen, vertellen mijn tafelgenoten me honderduit hoe het initiatief 'Battel in Beeld' tot stand kwam.

"De kiemen voor de werkgroep werden in feite negen jaar geleden al gelegd door Geert en een groep jonge gasten," steekt Frans van wal.  Geert Laarmans was in het verleden nog actief als medewerker binnen het stadsarchief, maar is nu werkzaam op de afdeling Sociaal Beleid van de stad als wijkconsulent voor Battel en dorpsconsulent voor Leest.  Zelf Battelaar, was hij op een bepaald moment 'kerjeus' naar hoe zijn snel veranderende buurt er vroeger uitzag.  Samen met jonge wijkgenoten Jan De Laet, Pieter Van Praet, Jeroen Verbeeck en Pieterjan Aeyels ging hij op zoek naar oude foto's die uiteindelijk onder de noemer 'Battel in Beeld' werden voorgesteld aan het publiek.  De respons was meteen heel groot.  Nadien bleef het materiaal goed bewaard, maar gebeurde er verder niks mee.  Tot vorig jaar, zo gaat Geert verder:


"De stad heeft zowat een jaar geleden dorpsconsulenten aangesteld: drie in totaal voor de zes dorpen, waarbij Battel ook als dorp is meegerekend.  Ikzelf ben verantwoordelijk voor Leest en Battel, met als opdracht om gelijkgezinde bewoners samen te brengen om verbindende projecten op het getouw te zetten.  Omdat ik nogal wat mensen kende in de wijk waarvan ik wist dat ze geïnteresseerd zijn in geschiedenis, kwam al snel het idee in me op om méér te gaan doen met de indertijd bijeen gebrachte collectie.  Zo ontstond dus de werkgroep Battel in Beeld"


Doel van deze werkgroep - los van het mee bewaren en kenbaar maken van de intussen zowat 5000 beschikbare beelden - is vooral om het collectieve geheugen van Battel veilig te stellen.  De voorbije decennia veranderde het gehucht immers in sneltempo van gezicht.

 

Jef De Laet en Frans Teughels (foto: Kevin Polfliet)


Frans Teughels - "die van de melkboer, niet die van de wasmachines" - vertelt erover met zichtbare weemoed:

 

"Een dieptepunt voor Battel is zeker de aanleg geweest van de toegang naar de autostrade.  Ik woonde vlak bij het viaduct dat in functie hiervan werd gebouwd en voelde me plots afgesloten van de buitenwereld."  Jef De Laet beaamt: "Vooral de aanleg van de N16 is de grote boosdoener.  Die heeft Battel echt wel in twee gesneden, zoals 250 jaar geleden ook al gebeurde bij de aanleg van de Vaart.  Als je het uit de lucht bekijkt zie je dat goed: Battel is mettertijd als het ware in vier gesneden."


Toch bleven de verbondenheid en de fierheid binnen de lokale gemeenschap heel groot.  Typerend voor veel dorpen misschien, maar in Battel toch nét iets anders, denkt Frans: "De Battelaars die hébben 'het' voor elkaar en zorgen voor hun dorpsgenoten.  Ik herinner me nog mijn eerste job.  Daarvoor moest ik elke dag voor dag en dauw met de eerste trein naar Luik.  Ik viel steevast in slaap, maar Geerts vader - ook Battelaar en later bekend geworden als 'dorpsdokter' - zat mee op de trein en maakte me telkens om half acht wakker, zodat ik mijn halte Luik-Guillemins niet zou missen.  Zo gebeurde het, élke dag opnieuw.  Ik ben hem er nog altijd dankbaar voor..."

 

 

Petra Van der Poel toont enkele van de beelden die aan bod zullen komen op 24 en 25 november.  Rechts een oud beeld van het kerkje van Battel (foto's Kevin Polfliet/Stadsarchief)


"Net met deze verbondenheid onder de Battelaars in het achterhoofd begon de werkgroep eerder dit jaar voorstellingen te organiseren in de vijf Battelse café's, in het parochiecentrum en in het wijkhuis, vertelt Petra.  "Telkens onder grote belangstelling en met enorm veel reacties als resultaat."  Logisch dus dat een herhaling niet kon uitblijven, al wordt de formule bij de op 24 en 25 november geplande drie voorstellingen lichtjes aangepast, zo verduidelijkt Jef:


"Onze vorige voorstellingen draaiden rond het thema 'lokale commerce' en werden gegeven voor een kleiner publiek van telkens een veertigtal wijkgenoten.  Die aanpak liet veel interactie toe: we toonden een foto en kregen meteen een hoop reacties, anekdotes en correcties aangereikt.  Nu willen we thematisch breder gaan en dit voor een groter publiek van telkens en 135-tal mensen, maar dat betekent wel dat we onze tijd anders moeten benutten.  We willen uiteindelijk op twee uur tijd toch telkens een tweehonderdtal foto's kunnen tonen.   De nieuwe formule zal er dus uit bestaan dat we foto's projecteren en daar telkens een kort stukje uitleg bij geven, maar dat de reacties vanuit het publiek wat zullen worden ingetoomd.  Wat niet betekent dat dat publiek niéts mag zeggen.  Uiteindelijk zijn de betrokkenheid en het enthousiasme immers erg groot en brengen organisaties als deze mensen terug samen..."


Dat laatste wordt ook door Geert onderstreept:

 

"De interesse voor en betrokkenheid bij dit initiatief is enorm. Waar de thematische voorstellingen eerder dit jaar nog een hoofdzakelijk ouder publiek trokken, is de belangstelling nu bovendien veel breder. Niet alleen ouderen maar ook jongere bewoners en nieuwe Battelaars willen graag weten hoe hun buurt er vroeger uitzag..."  

 

Mooi is het ook om te zien dat initiatieven als deze meteen navolging krijgen, niet alleen in Battel zelf maar ook elders in de stad, meer bepaald in Leest - waar men momenteel plannen smeedt voor fotovoorstellingen naar Battels voorbeeld - en in Muizen, waar momenteel de laatste hand wordt gelegd aan het fotoboek 'Muysen-Muizen. Een reis door de tijd in 250 foto's.'  Battel zorgt dus duidelijk voor inspiratie...

 

Battel in Beeld is in die zin een heel verbindend project, maar da's dan ook de reden waarom de stad initiatieven als deze wil stimuleren en ondersteunen," besluit Geert.

 

De brug van Battel, lang voor de komst van Battelcomplex en E19... (foto: Battel in Beeld)

 

De fotovoorstellingen 'Battel in Beeld' vinden plaats in de parochiezaal in Battel op zaterdag 24 november van 14 tot 17 uur en 20 tot 23 uur, en op zondag 25 november van 14 tot 17 uur.  Momenteel zijn er enkel voor zaterdagnamiddag en - avond nog enkele plaatsen vrij.  Snel zijn is dus de boodschap!  Inschrijven of een plaatsje reserveren op de wachtlijst voor vrijkomende plaatsen kan bij Jef De Laet via battelinbeeld@gmail.com of 0477 84 03 13.  Je kan bij hem ook terecht voor info of indien je zelf informatie of foto's wil toevoegen aan de collectie.

Het boek 'Battel opgehelderd' van Roger Van Kerckhoven kost 29 euro en kan je telefonisch bestellen op het nummer 0498 40 25 12.

Het boek 'Muysen-Muizen. Een reis door de tijd in 250 foto's.' wordt voorgesteld op 21 december in zaal Rerum Novarum vanaf 19u00.  Voor meer info kan je terecht bij Jef Du Bin: dejeppe@hotmail.com.

 

Tekst (c) Kevin Polfliet