Tranen om Troje

met categorie:  

(foto's: Jan Smets.  Veerle, Geertrui en Katelijne Bervoets)

Het mytische Troje...: het heeft me altijd al gefascineerd.  Dat zal wel te maken hebben met het feit dat alles wat met het oude Griekenland te maken heeft me van jongsaf uitermate wist te boeien.  Helmenwuivende krijgers dravend op de slagvelden voor de muren van deze schijnbaar onineembare stad... Op de zeeën zwalpende helden - rekenend op de goedwil van de goden...  Tragiek, drama, jaloezie, onmogelijke liefde, hartverscheurende taferelen en veel krijgsgewoel... Dat was Troje allemaal.  Hét toneeldecor voor Grote Verhalen en versmachtende emoties.  En op dit eeuwige thema borduren drie zussen verder...  Nee: ze herkauwen dit epos niet, maar brengen een nieuwe dimensie aan.  Niet zoals in de Holywoodversie 'Troy' met een plastieken held Achilles - een driestuiversroman waarin Brad Pitt gestroomlijnd zijn ding mag doen.  Nee: de zussen Bervoets - schrijfsters van historische romans, brengen met 'Tranen om Troje' een wel erg sterke interpretatie van deze legende.  Dat ze Homeros doen verbleken zou té veel eer brengen aan de schrijvende dames.  Maar dat ze met dit boek (hun vierde reeds!) hoge scores zullen behalen, staat nu al vast.  "Het wordt beslist een kaskraker" lacht Veerle.  Ik geloof het graag.  Zondag wordt dit boek voorgesteld in de Baarbeekhoeve in Muizen - waar Veerle ook woont.  Om 15 uur is iedereen er welkom.  Veerle Fraeters, hoogleraar aan de Antwerpse Universiteit zal het gebeuren inleiden, waarna er een interview volgt met Jo Haerens, van de redactieraad van Markant vzw.  Vanaf 5 oktober is 'Tranen om Troje' te verkrijgen in uw favoriete boekhandel...

 

Veerle, Geertrui en Katelijne zijn niet aan hun proefstuk toe.  Eerder schreven ze al 'Vegiftigd geschenk' - een verhaal dat zich afspeelt in het Frankrijk ten tijde van de Zonnekoning.  Nadien volgde 'Maison Close'.  Hiervoor moeten we ons verplaatsen naar het negentiende-eeuwse Parijs en naar een luxebordeel met die naam.  'Sluiers over Bourgondië' was het laatste boek van het drietal.  En ook deze historische roman kreeg bijzonder goeie kritieken.

Uniek is het feit dat drie zussen samen aan deze boeken werkten.  Ik vraag me nog steeds af hoe ze er in slagen om er met hun drie zo'n samenhangend geheel van te breien.  Maar ze doen het toch maar.  Met brio.

Alle drie staan ze nog actief in het beroepsleven.  Geertrui is psychotherapeute.  Veerle legt zich toe op helende lichaamsverzorging en Katelijne werkt voor mensen met autismespectrumstoornissen.

De passie voor geschiedenis hebben ze hoogstwaarschijnlijk van hun vader meegekregen die historicus is.  Of misschien ook wel wat van hun moeder, een onderwijzers.

Feit is dat de drie zussen Bervoets een hechte band hebben, en dat ze mekaar - ondanks het feit dat ze heel verschillend zijn - mekaar zonder woorden lijken te verstaan.  Die goeie band hebben ze ook met hun twee broers, maar da's nog nét wat anders.

Ze tonen ons hun polsen: alle drie hebben ze een fraaie tattoo met een fijne bloemenslinger. Identiek.  Het toont hun verbondenheid met mekaar.

 

 

Maar laat me het over hun nieuwste 'kindje' hebben: 'Tranen om Troje'.  Spontaan komt me nog zo'n versregel in het hoofd die Homeros ooit neerpende en in de vertaling van Anton Van Wilderode luidt: "Maar wat het noodlot schikt, kan geen van de mensen ooit vermijden: de edele noch de gemene die eenmaal trad in het leven..."  Het zijn de woorden die de Trojaanse held Hector uitsprak tegen zijn vrouw Andromache, voor hij haar radeloos achterliet, vertrekkend naar het gevecht met de Griek Achilles...

Van die Grieken hebben de zussen trouwens geen hoge pet op.  Ze vinden het maar barbaren die met bruut geweld ten strijde trokken tegen Troje - dat meer klasse en cultuur had. 

Veerle was altijd al geïntrigeerd door de Ilias die de laatste fase van deze tienjarige oorlog zo magistraal wist weer te geven.  De antieke cultuur boeide haar.  En ze was vooral geïnteresseerd in de 'Trojaanse kant' van het epos.  Een lerares bracht haar de liefde voor dit tragische verhaal bij, en later vertelde ze er ook over aan haar kinderen.

Het ging zover dat ze er vaak over droomde...  Dit verhaal moest dus herschreven worden.  Vertellend aan haar zussen triggerde het hen ook.  En zo begon ze verder te borduren op het thema.  En net zoals bij de vorige romans kropen de zussen in de huid van de personages die ze ten tonele wilden voeren.

Zo zijn de hoofdfiguren Eilishia en Ardon, fictieve kinderen van koning Priamus van Troje, die hij had bij één van zijn bijvrouwen.   Ze groeien op aan diens hof.  Wanneer blijkt dat deze kinderen voorspellende gaven hebben, krijgt hun leven een nieuwe wending.  Ardon wordt opgeleid als ziener en Eilischia tot hogepriesteres. 

 

Het eerste deel van het boek speelt zich af voor de Griekse invasie.  We zien hen opgeleid worden tot zieners omdat ze als kind reeds visioenen hadden.  Zijzelf hebben we verzonnen.  Maar in het verhaal duiken wel 'bestaande' figuren op, als hun oudere zus Cassandra die ook zieneres is; hun broer Hector, hun halfbroer Paris die de mooie Helena schaakte, koningin Hecabe...  Ze passeren allemaal de revue.

 

Het eigenzinnige karakter van Eilishia zorgt er voor dat ze naar het eiland Rhodos wordt gestuurd om daar haar opleiding te vervolmaken.  Daar echter valt ze in de klauwen van de wreedaardige Erdan.  Wanneer haar broer Ardon hiervan een vermoeden krijgt, besluit hij om haar daarginds te bevrijden.  Dagenlang dobbert hij op de zee.  De Goden laten hem echter niet in de steek, en een zegevierende Ardon brengt zijn zus weer naar thuisstad Troje.  Maar daar zijn de poppen aan het dansen gegaan.  Paris heeft de betoverend mooie Helena weten te schaken - de vrouw van de Griekse koning Menelaus.  Dit zorgt voor een ware kettingreactie... Het drama ligt op de loer.  Niet veel later meert een enorme vloot Griekse schepen aan op de Trojaanse stranden...

 

We focussen niet op het krijgsgewoel.  Uiteraard wordt hierover verteld, maar we bekijken alles vanuit een vrouwelijk standpunt én vanuit de Trojaanse beleving.   Psychologisch sterk uitgewerkt.  De persoonlijke strijd van de personages tekent zich af tegen de Grote Strijd.  En zo je wil zie je zelfs parallellen met actuele thema's als Me Too.  Je ziet hoe mensen hun macht misbruiken.  Niet alléén mannen hoor.  Ook vrouwen.  Helena is trouwens een intrigante eerste klas die haar schoonheid misbruikt.  Nee, erg sympathiek is ze niet.  Daarnaast wordt dan weer Ardon mooi uitgetekend als geen typische machoman, maar iemand die een mooi evenwicht heeft gevonden tussen zijn vrouwelijke en mannelijke kant.  Hector is een 'degelijke' en evenwichtige man...

 

Waar Veerle en Geertrui zich inleefden in de broer en zus van het verhaal, is Katelijne in de huid gekropen van een Amazone.

 

Amazones zijn vrouwen die hun vrouw-zijn anders beleven.  Ze zijn bondgenoten van de Trojanen, deze prototypes van sterke vrouwen.  In geen enkel schema passen zij. 

 

De Godenwereld is natuurlijk ook sterk aanwezig in het verhaal. Hoe kan het ook anders.  het geloof in de Goden is groot voor de personages die het boek bevolken.  Maar er wordt op een andere manier naar gekeken dan Homeros dat deed.

Het boek is beklijvend - het verhaal diep doorleefd.  Verrassende wendingen treden op, en de zussen voegen nieuwe dimensies toe.  En ja: Troje - de onoverwinnelijke stad - zal inderdaad vallen.  Dit feit is gelijklopend met het wereldberoemde epos.  Maar het wordt niet klassiek herschreven.  Je ziet ook de evolutie in het karakter van de oude koning Priamus, die wat goedgelovig is en van zijn lievelingszoon Paris geen fouten ziet.  Maar van de rechtvaardige heerser die hij wel was voor de 'Helena-historie' zie je hem langzaam veranderen in iemand die zijn overmoed moet  bekopen. Het doet hem de das om. Troje is niet onoverwinnelijk... Troje valt.

De zussen vinden dit boek hun voorlopige beste.  Ze zijn er ook echt trots op.  In hun schrijven is al een grote evolutie merkbaar.  Twee jaar hebben ze zich ingeleefd in dit Trojaanse verhaal en de personages die hierin figureren.  Dat konden ze niet voltijds doen.  Naast het schrijven was er immers ook nog hun werk, en de aandacht die ze dienden te besteden aan hun stilaan zorgbehoevende ouders.

Via skype volgden ze mekaar.  De verhaallijnen begonnen zo met mekaar te vervloeien.  Het verhaal ontplooide zich naarmate ze verder gingen in het proces.  En als ze dan toch ergens 'vast' zaten, speelden ze een 'toneeltje' en oefenden dialogen...  Zo geraakten ze er wel uit.  Het verhaal groeide door te dromen en te spelen of door beelden door te krijgen...  Maar hoe merkwaardig ook: ze zaten altijd op dezelfde golflengte.  Geertrui schreef vaak 's nachts en Veerle voelde zich best 's ochtends om wat neer te pennen.  Katelijne vond dan weer inspiratie tijdens de wandelingen met haar hond...  Zo had ieder een andere methode...

 

 

 

Troje valt.  De machtige stad wordt tot de grond afgebrand.  Maar het verhaal zal je niet snel loslaten.  Hier krijgt een oeroud epos een nieuw leven.  De zussen ontrafelen op heel eigen wijze de complexe redenen waarom deze stad diende verwoest.

Het boek krijgt een ereplaats in mijn bibliotheek. De intrigerende mythe waar ik altijd al zo door gefascineerd was, krijgt door de zussen Bervoets nog extra droombeelden bij.  De rijke Duitse fantast en amateurarcheoloog Heinrich Schliemann graafde ooit als een gek in de ondergrond waar hij het legendarische Troje durfde vermoeden.  Hij vond er de gouden juwelen die zouden toebehoord hebben aan Helena. (ten onrechte trouwens, bleek later).  Deze schrijvende zussen graven 'anders', maar zijn vonden een waarachtiger Troje...

 

Vanaf 5 oktober in de boekhandel

Uitgeverij Houtekiet.

240 bladzijden - paperback

21,99 Euro

 

Enne: die volgende roman?  Die zit al in hun hoofd.  Wat dacht je...

 

(interview had plaats in boekhandel De Zondvloed in de OLV-straat)