Het Mechelse Keikopke 2017 voor het Sinte-Mettegenootschap.

Op 2 februari 2018 werd het Mechelse Keikopken 2017 door voorzitter Frank Coel van het Willemsfonds uitgereikt aan het Sinte-Mettegenootschap. De prijs werd in ontvangst genomen door Rudi De Mets, voorzitter van het genootschap.

U kunt de uitreiking zelf hier bekijken:

https://youtu.be/1bOL5teBJsI

 

Het Keikopken is reeds enkele jaren een vaste waarde in onze stad en heeft reeds heel wat verdienstelijke Mechelaars en verenigingen in de bloemetjes gezet. Frank Coel gaf hiervan een overzicht:

2003 Mevr. Michèle Eeman

2004 Mr. Eric Den Hamer

2005 Mr. Marcel Kocken

2006 Koninklijke Gidsenbond Mechelen vzw

2007 Familie De Coninck

2008 Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen

2009 Mevr. Hortence Champagne

2010 Vereniging Restauratie Integratie Mechelen (RIM)

2012 Mr. Charles Leclef (Brouwerij Het Anker)

2013 Figurentheater De Maan

2014 Mr. Michael De Cock (’t Arsenaal)

2015 Koninklijke Beiaardschool 'Jef Denyn' vzw.

2016 MechelenBinnensteBuiten vzw

Frank Coel zette vervolgens de redenen voor deze keuze op een rijtje:

“Met deze symbolische prijs wil sinds 2003 Willemsfonds afdeling Mechelen als culturele vereniging haar uitdrukkelijke waardering tonen voor personen, verenigingen of instituten, die zich inzetten voor het bewaren én uitdragen van ons stedelijk cultureel en historisch erfgoed.

De beslissing om het Mechels Keikopken 2017 aan het Sinte-Mette Genootschap toe te kennen, werd als volgt gemotiveerd:

- Inmiddels gedurende 23 jaar zet deze vrijwilligersvereniging zich gedreven in om de traditie van het Sinte-Mettezingen in onze stad en omgeving levendig te houden, aanvankelijk om de traditie nieuw leven in te blazen (die dreigde verloren te gaan door alternatieve, "moderne" versies, zoals iets met "koeien die staarten hebben..."), maar ook om het Sinte-Mettezingen zelf te promoten.

- Zij doet dat o.a. door in de periode rond 11 november in scholen het traditionele, authentieke Sinte-Metteliedje aan te leren en kinderen – weliswaar in samenwerking met de Stad Mechelen en dankzij milde sponsors – als apotheose een mooi kinderfeest aan te bieden.

- Zij doet dat voor alle kinderen in onze stad en omgeving.

- Dankzij haar volgehouden inspanningen slaagt het Sinte-Mette Genootschap erin ieder jaar rond 11 november kinderen te verbinden over alle mogelijke culturele achtergronden heen, die onze stad en omgeving rijk zijn.

- Het Sinte-Mette Genootschap ontving begin 2017 terecht de prijs van de Stedelijke Cultuurraad omwille van haar engagement.

- De toekenning van het Mechels Keikopken 2017 – symbool voor volharding, vastberadenheid en gedreven inzet – wil voor het Sinte-Mette Genootschap de spreekwoordelijke kers op de taart zijn én een stimulans zijn voor haar voorzitter en alle vrijwillige medewerkers van het Genootschap om het Sinte-Mettezingen – dit authentiek Mechels erfgoed verder te blijven uitdragen en promoten.”

Ook Greet GEYPEN, Schepen van Ruimtelijke Ontwikkeling, Stedenbouw, Wonen, Stadsvernieuwing, Jeugd & Gezin, Vastgoedbeleid, Monumentenzorg, Landbouw drukte haar waardering uit, waarna de prijsuitreiking plaatsvond.

 

Rudi De Mets gaf de geschiedenis van het genootschap uitgebreid weer en bezorgde me volgende tekst:

“We zijn 1993, het is weer Sinte Mette geweest en zoals altijd komen de kindjes een Sinte Mette liedje zingen, maar tot vertwijfeling van velen niet meer het traditionele dialectlied “Sinte Mette van de ruggenuchte”, maar een uit Nederland overgewaaid nietszeggend Sint Maarten vehikel : “Sint Maarten de koeien hebben staarten”. Enkele mensen, waaronder opvallend veel stadsgidsen  steken de koppen bij elkaar want ze zijn het zat dat rap, rap  bedelgedoe te moeten aanhoren, zeker als je in eigen stad een zeer typisch liedje hebt. Maar dat is natuurlijk in het dialect, oh schande…

1994: Een  eerste vergadering in “de Nonnekens” betekent de start van een nieuwe VZW, het Sinte Mette Genootschap. Heel wat mensen en verenigingen springen mee op de kar en in de statuten wordt als doelstelling vermeld : Het Sint Maarten gebeuren opwaarderen door o.m. aan bestaande initiatieven deel te nemen, deze te promoten, te ondersteunen en coördineren en eigen initiatieven te nemen.

Stichtende leden: Frans De Wachter voorzitter,  uw dienaar als ondervoorzitter, Marcel Kocken, Marlies Fischer, Jan Missine , Mieke Missine, Firmain Verlinden, Fons  de Leus, Freddy Meys, Pierre Spinael.,

Eerst en vooral worden de scholen aangeschreven met de vraag het Ruggenuchtelied aan te leren i.p.v… . Als het moet mag het in het AN, tenslotte staat ons dialect vrij dicht bij het algemeen Nederlands. Verder contacteren we diverse verenigingen om met ons samen te werken. Als je de persberichten van toen leest, dan werd er heel wat in beweging gezet

Om dit alles te ondersteunen wordt een eerste feest georganiseerd. In het Klein Begijnhof, waar we zowel binnen als buiten groepjes zangertjes kunnen laten optreden. De jeugddienst springt mee op de kar en de kinderwijkwerkingen komen zingen. Het wordt een eerste bescheiden viering maar het begin van iets heel moois.

In 1995 organiseren we al een eerste “Groete Sinte Mette”, een volwassenfeest,  traditioneel  de eerste zondag na Sinte Mette. Dit zal later uitgroeien tot een jaarlijks evenement de zaterdag voor Sinte Mette, akkoord niet echt volgens de gewoonte, maar je moet het  slim aanpakken: een zaterdag is nl. altijd… kassa, kassa! In datzelfde jaar houden we ons feest al op de binnenkoer van het toenmalige CC Antoon Spinoy.

Ondertussen wordt Fred Meys voorzitter en dit tot 2005.

1997 is een gedenkwaardig jaar : we gaan voor een Sint Maarten rondrit met bus voor onze leden met een bezoek aan drie Sint Maarten gemeenten : Rijmenam, Duffel en Hombeek. Met tussendoor een lekker etentje in de Nethe. Prijs voor dit drie gangenmenu: 850Bfr (21€)

In 1998 kopen we gebeeldhouwde houten bakplaten en laten we de eerste Sinte Mette speculazen bakken bij Verstraelen. Dit jaar is het dus 20 jaar geleden dat we met dit initiatief uitpakten en het is nu onlosmakelijk verbonden met de” Groete Sinte Mette”, want als ik net sprak over kassa, kassa dan had ik het over de opbrengst van de verkoop van de speculazen waarmee we, samen met de toelage van de stad, het speelgoed  bekostigen dat kan gewonnen worden tijdens het jaarlijkse feest. Werden we in het begin met wat argwaan bekeken, vandaag is dit gebeuren een bijna traditioneel evenement geworden de zaterdag voor Sinte Mette en gaan de deuren van cafés en restaurants wagenwijd open.

In datzelfde jaar houden we in het speelgoedmuseum, met steun van de Gidsenbond, een lezing over volkskunde door professor Felicien Top, een autoriteit in zijn vakgebied.

1999 blijft een gedenkwaardig jaar, want dan springen we op de Duits-Oostenrijkse kar en organiseren we , in samenwerking met een kookclub, een  maaltijd met gans in Boortmeerbeek. De gans speelt namelijk een belangrijke rol in de Sint Maartenvieringen in die landen. Maar 1999 is ook het jaar dat we beginnen te beseffen dat we best een beetje financiële reserve aanleggen. Op aanraden en met hulp en tips van Marcel Kocken schrijven we een aantal mensen aan en stellen die voor om erelid te worden. Die betalen elk éénmalig  1000 frank  (25€) en dank zij die actie hebben we jaren kunnen teren op een “oorlogskas”.

2005 : Is het jaar dat ondergetekende voorzitter wordt en van een ingrijpende verandering: Tot nu toe hielden wij ons jaarlijks feest steevast in het Cultuurcentrum, in het auditorium, maar we kregen concurrentie van de vrouwendag die ook plaats vond op die locatie en zo werden we verplicht uit te wijken naar de pittoreske feestzaal van het Scheppersinstituut. Nog steeds een prachtige locatie, maar een logistiek moeilijke klus. Waar we vroeger onze pannenkoeken bakten in een zaaltje niet ver van het auditorium en konden gebruik maken van de cafetaria van het CC, waren we nu verplicht zelf een geïmproviseerde  toog zonder lopend water te plaatsen en de pannenkoeken te bakken in de ver af gelegen keuken van Scheppers. Maar toch lukt dat wonderwel, ik denk nu vooral aan de uren die Jeanne Saen en Wiske Vanloock doorbrachten achter het fornuis en aan de mensen die heen en weer liepen met speciale warmhoud verpakkingen tussen de keuken en de zaal. 

In 2006 opent er een tentoonstellingenreeks in het Grom in SKW, gewijd aan diverse jaarlijks terugkomende  feesten. Sint Maarten bijt in november de spits af en we mogen zeggen dat de Mechelse tradities goed aan bod komen en dat door onder meer onze gemotiveerde inbreng.

Ondertussen is onze vereniging een begrip geworden, zo waken wij er over dat Sinterklaas niet voor 11 november in Mechelen verschijnt, wat perfect wordt opgepikt door de stad, maar uiteraard niet door de commercie van speelgoedwinkels e.d.. Maar we geven graag toe dat dergelijke acties Sint Mette ten goede komen, zo haal je namelijk makkelijk de pers. Bezoekers aan de Delhaize weten ook wel dat we sinds jaren de draaideur aan de inkom aankleden ter gelegenheid van 11 november. Met dank aan het speelgoedmuseum voor de kinderpoppen.

Ook de stad steunt ons en niet alleen met een subsidie. Ik weet dat burgemeester Somers een absolute fan is en diverse schepenen komen met plezier naar de prijsuitdeling. Vanaf 2011 wordt het feest georganiseerd in zeer nauwe samenwerking met Mechelen Kinderstad. Wij hebben de knowhow, zij de ervaren mensen en ook een beetje de financies om het feest nog beter en vlotter te laten verlopen en het tot een jaarlijks weerkerend succes te maken. Zo vind je nu bijvoorbeeld in de snoepzakjes die de kinderen krijgen “Sinte Mette pastillekens” De stad zorgt ook voor de PR en reserveert voor ons de zaal van het CC, we zijn dus terug gekeerd naar onze wortels…

François VanderJeught  contacteerde me in november jl.  want hij had een merkwaardige ontdekking gedaan met geluidsopname en al. Een opname en artikel uit 1953 met als opmerking dat die opname gebeurde voor UNESCO. Toen we dat wilden bekend maken via de persdienst van de  stad kregen we zowaar tegenwind van de erfgoed cel. Beseften wij wel dat dit niet kon want bestond die vereniging al wel in 1953? Jawel natuurlijk, maar het lijkt moeilijk door te dringen. We wachten nu op meer doorslaand bewijs om de twijfelaars op andere  gedachten te brengen. Wees gerust: de Sinte Mette traditie is eeuwenoud en het lied is gebaseerd op een 16de eeuws liedje over krijgsheer Maarten van Rossum van den beruchte, hij met zijnen grijzen baard.. .Dus ?

2017 was wat men al eens een “boerenjaar” durft noemen voor onze vereniging. In april kregen we van de cultuurraad “de Mechelsen iemer” cadeau. Verder zij we zijn nog eens extra in het nieuws gekomen n.a.v. het afhaken van een van onze snoepsponsors. Onze oproep voor geldelijke steun via sympathisanten is,  niet in het minst door de steun van het Willemsfonds en diverse van hun leden een groot succes geworden. Dank zij vele milde schenkers hebben we een nieuwe “oorlogskas” die ons financiële zekerheid voor vele jaren schenkt.

En vanavond krijgen we het “Mechels keikopken 2017 ”. Wat een beloning voor koppig blijven vasthouden aan en hameren op een typisch Mechelse traditie. Sinte Mette van de ruggenuchte is terug van weg geweest.

Rest me nu de moeilijke taak iedereen te bedanken die vanaf het prille begin tot nu heeft meegeholpen aan het realiseren van onze doelstelling. Vandaar dat ik geen namen ga noemen. Jullie zijn allemaal ongelooflijk en warm bedankt voor jullie inzet voor Sinte Mette.

Uiteraard mijn dank voor het mogen ontvangen van het keikopken van het Willemsfonds, als ik de vorige laureaten bekijk dan zijn wij in illuster gezelschap en dat stemt tevreden.

Ik vraag me af of Sint Maarten zelf meekijkt van wie weet waar, misschien zit hij wel aan tafel bij het “vliegend spaghettimonster” en neuriet hij mee met dat Mechels  liedje over hem dat we nu samen gaan zingen…”

 

Tot slot zong de ganse zaal uit volle borst het bekende liedje int schoen Mechels:

Sinte-Mette van de Ruggenuchte,

Hàà me zaane graazen baad

Juffrake wilde me kabaske is vulle

En leut ons ni lang nie mie staan

Want à-j oest à-j eid 'n valling

Géft em e pastilleke en ‘t zal overgaan

Sinte-Mette oep de kruk

Géft nen appel of e stuk

Géft 'n peir, of 'n smeir

Sinte Mette den beideleir

Ha-j ee zenne mantel deu-gesneeje

Oem aan den érreme te geive

à beloufde an z’n vràà dattem koekebakke zàà

Ivo, Ivo dattem koekebakke zàà

 

https://youtu.be/1bOL5teBJsI

 

"Sinte Métte" oep de kruk, gezien door Alfred Ost.