Overrompelende belangstelling voor Open Monumentendag!

met categorie:  

   

 

(foto's: Jan Smets)

Open Monumentendag is dé Hoogmis voor elke liefhebber van ons historisch erfgoed.  Dat ze met vélen zijn werd vandaag nog maar eens bewezen! Onder 'n deze dagen wat zeldzame deugddoende septemberzon trok Mechelen massa's volk naar de vele opengestelde monumenten.  Een sfeerverslag - kriskras crossend van hot naar her...

 

En als je zo veel mogelijk monumenten wil bezoeken moet je een strak schema hanteren en vooraf best een parcours uitstippelen...  Mechelen biedt zoveel boeiends aan dat het schier onmogelijk is om dit alles op één dag te bekijken.  En ook al hou je er een ijzeren discipline op na; sla je de middaglunch over en gebruik je je stalen ros om van de ene kant van het centrum naar het andere te fietsen: dan nog slaag je er niet in om het hele programma af te werken. 

Er was ook zovéél te beleven vandaag!  Het was bijzonder druk in het centrum.  Ook de herfstbraderie trok op deze zondag veel volk...  Jazz at home, klokkenwerpen...  Voor elk wat wils, én misschien een tikkeltje jammer dat alles samen valt.  Kiezen is verliezen.

Opengestelde monumenten met deskundige uitleg door talloze gidsen, geleide themawandelingen in onvervalst Mechels of op kinderniveau...  Keuze te over.  Mechelenbinnenstebuiten zette z'n beste beentje voor en vele vrijwilligers maakten er een geslaagde happening van...  Mechelse orgels trokken alle registers over en dat deden ook het Mechels Harmonie Orkest en de leerlingen van het Conservatorium...

Wie ook wat verder van het centrum wat wou beleven kon dat door het bezichtigen van de historische vaartuigen aan de Zennegatvaart en het Fort van Walem...

De dag begon om half 10 met de feestelijke opening van deze 29ste editie van deze Open Monumentendag.  En voor deze gelegenheid gebeurde dat in het aartsbisschoppelijk paleis dat gastvrij haar deur openzette voor dit officiële startschot..

 

 

De genodigden verzamelden zich in de inkomhal onder de monumentale trap die naar de kapel leidt.  Een streepje muziek en een welkomswoord van schepen Greet Geypen gaven al een voorproefje van wat een geweldige dag zou worden...

 

 

 

Deze opendeurdag is werkelijk dé topdag voor liefhebbers van geschiedenis, erfgoed en architectuur.  En die belangstelling is groeiend bij de Maneblussers.

Dé rode draad doorheen deze editie van Open Monumentendag loopt door maar even vijf voormalige stadspaleizen.  Het Hof van Busleyden dat misschien wel het bekendste is zal volgend jaar na een grootscheepse restauratie weer de deuren openen.  Over het Hof van Cortenbach schreef ik onlangs reeds een artikel.  Het Hof van Schoofs op de Korenmarkt is een pareltje  En wat het Hof van Nassau betreft: dat is voor de meeste Mechelaars wel dé verrassing.  Dit stadspaleis ligt immers 'verstopt' binnen de muren van een schoolgebouw. 

Schepen Greet Geypen zet vandaag Michèle Eeman in de bloemetjes.  En dat is terecht.  Het diensthoofd Monumentenzorg is jarenlang dé drijvende kracht geweest van deze dienst.  'Een straffe madam' en zélf een monument.  Eind van dit jaar gaat mevrouw Eeman op pensioen...

 

 

 

 

Het is dan stadsgids Patrick De Greef die met zijn luid orakelende stem de geschiedenis van het - jawel - ook dit te restaureren gebouw - loodst.  En dat doet hij met verve.  Hij neemt het gezelschap op sleeptouw door de vele vertrekken van dit classistische paleis... Maar dan moet ik snel weer verder.  Achter het hoekje wacht immers de refugie van Sint-Truiden, dat ook een onderdeel is van dit paleis...

 

 

 

Het mooie gebouw met het sierlijke torentje ligt aan de heraangelegde Schoutetstraat dat ik persoonlijk tot één van de mooiste straatjes van deze stad.  Loop op een andere keer maar eens verder langs de fraai opgeknapte muur van de aartsbisschoppelijke tuin, de Posthoorn en die andere refugie: die van Tongerlo waar manufactuur De Wit haar stek heeft.

De idyllische refuge ligt aan het schilderachtige Groen Waterke en werd opgetrokken in de eerste helft van de 16de eeuw.   Grondige restauratiewerken gebeurden tussen 1922 en 1926 door provinciaal architect Edward Careels (die ook de Colomakerk ontwierp...). Heel bijzonder zijn de 17de eeuwse stucplafonds.  Het zijn ware blikvangers!

 

 

In de voormalige refugie vergaderen nog op regelmatig tijdstip de Belgische bisschoppen.  Aan de wand van de vergaderzaal kan je een blik werpen op het prachtige veelluik van de Franse kunstenaar Arcabas waar kardinaal Danneels een fan van is...

 

                                   

 

Niet langer verwijlen...  Hop naar de Goswin de Stassartstraat.  De verwachtingen zijn hoog gespannen.  Ik wil wel eens bekijken hoever de werkzaamheden staan bij wat binnen enige tijd de nieuwe stadsbibiliotheek zal worden...

In 2010 besloot de stad om in het voormalige Predikherenklooster dat in vervallen toestand verkeerde te restaureren.  Ooit was in dit prachtige 17de eeuwse klooster een schitterende bibliotheek ondergebracht.

 

Dit is een heel ingrijpende restauratie.  Wie zich hierin wil verdiepen moet zeker de méér dan verzorgde uitgave van het boekje over Open Monumentendag 2017 aanschaffen bij UIt in Mechelen.  Voor de luttele som van 3 Euro krijg je een knap en informatief boekwerk.

 

Als alles naar wens verloopt is het einde van de werken voorzien begin 2019.  Ook het dossier voor de binnen-en buitenrestauratie van de kerk is ondertussen opgemaakt.  Werken aan deze vroegere kerk starten in 2019.

Loop even mee...  Door de gangen, de zolderruimte...  En kijk eens naar buiten waar op  het nu nog braakliggende terrein een park en hoogwaardige woonblokken zullen komen.  De façade van de voormalige Rijkswachtkazerne aan de Tinellaan staat voorlopig nog maar alleen 'te blinken'...  Maar deze hoek van het stadscentrum tussen Dossinzkazerne, Museum Kazerne Dossin en Predikherenklooster zal hiermee zeker opgewaardeerd worden.

 

                             

 

 

                                   

 

En dan nu: fietsen naar het Berthoudersplein voor het best verstopte Mechelse monument... : het onbekende maar authentieke, maar helaas ook erg verwaarloosde Hof van Nassau - een Bourgondsche stadspaleis uit de 14de eeuw dat ooit veel groter was...

Het paleis kent een bewogen geschiedenis.  En ook voor deze geschiedenis verwijs ik graag naar het boekje van deze Open Monumentendag editie 2017.

Het complex herbergde een tijdlang een kazerne totdat op deze plek een Rijksmiddelbare school werd opgericht.  Pas in 1977 werd het Hof een beschermd monument.  Sinds 2000 wordt het goed beheerd door het Gemeenschapsonderwijs en ligt het op de speelplaats van freinetschool Villa Zonnebloem.  In juni werd het beheersplan voor de site goedgekeurd en de scholengroep plant een restauratie van het monument en wil op de gelijkvloerse verdieping een klaslokaal vestigen...

Ik maak een praatje met schooldirectrice Rilke Dekeukelaere  (links) en ze vertelt me dat de kinderen van de school al veel 'gewerkt' hebben rond dit historische paleisje dat zich pal op hun speelplaats bevindt...  Mooi!

 

 

 

 

 

 

 

Ver is het nu niet meer tot de Bleekstraat.  Daar staat de kapel van het Sint-Aloysiusgebouw van het Berthoutinstituut op ons te wachten.  Werkelijk: dit is een pareltje van restauratie-kunst!

De kapel werd gebouwd in 1835 in neoclassicistische architectuur.  Het hele Aloysiusgebouw werd beschermd als monument in 2003.  Ook de kapel waar het grootste gedeelte van de 19de eeuwse interieuraankleding van verdwenen was, werd en wordt aangepakt.  Mét schitterend resultaat!

 

                                                                         

 

De mooi gerestaureerde barokke Sint-Petrus en Pauluskerk aan de Veemarkt gaf dit jaar nog een geheim prijs...

De urne met de ingewanden van Margareta van Oostenrijk die ooit werden begraven in de kerk, werden verloren gewaand.  Na een boeiende Canvasuitzending van Mechelaar Koen De Vos werd het initiatief genomen om opnieuw op zoek te gaan naar de urne.  Prospectie met een endoscopische camera bevestigden dat de urne zich nog bevond nabij het hoofdaltaar!  De stad heeft het besluit genomen om de urne beter aan te duiden voor de talrijke bezoekers van de kerk...

 

 

In het Hof van Busleyden wordt méér dan naarstig verder gewerkt om het klaar te stomen tot nieuw stadsmuseum...

Op 23 maart 2018 zal het vernieuwde museum zijn deuren openen met de tentoonstelling 'Roep om Rechtvaardigheid.  Kunst en Rechtspraak in de Bourgondische Nederlanden'.

 

 

                               

 

De Sint-Jan-Baptist en Sint-Jan-Evangelistkerk is werkelijk het figuurlijke én letterlijke hoogtepunt vandaag...  Met onderandere gids Peter Meuris worden de stellingen beklommen... En dat is beslist een indrukwekkende klim doorheen de netjes 'ingepakte' kerk...  De kerk zou opnieuw in volle glorie geopend worden tegen Kerstmis 2018...

 

 

 

Terug op de begane grond kom ik één van de vele gidsen tegen die vandaag met een groep op stap is: Erik Vekemans...

 

                                             

 

Fietsen naar de Melaan... Want daar staat meer verrassends te wachten.  De prachtige art-nouveau-feestzaal van het Scheppersinstituut ken ik reeds goed.  Fantastisch dat dit zo mooi bewaard gebleven is!  De kapel van de arme klaren verdween dan weer wel bijna onder de sloophamer van de school die ze ondertussen (sinds 1852) binnen haar muren had en er in 1966 nog heel andere plannen mee had... 

Maar gelukkig bleef dit enig resterende gedeelte van het vroegere klooster toch staan!  In 1973 probeerde het schoolbestuur opnieuw om deze kapel af te breken om er een refter te kunnen bouwen...  Weerom ving men bot en in 1975 werd de kapel beschermd....

Verbluffend is deze ruimte...  Zie maar:

 

 

 

Toch nog even school met feestzaal en traphal binnenspringen...

 

 

 

 

In het Schepenhuis kan je op het gelijkvloers een expo over gerechtigheidstaferelen bekijken...  En als je dan toch in het gebouw bent, moet je beslist de plafondconsoles bewonderen...

 

 

 

Den Breckpot aan de Korenmarkt slaan we deze keer over...  Dit gebouw bezocht ik al eerder...  Tja, soms moet je keuzes maken.  Maar ik steek wel even m'n hoofd binnen...

 

 

Over het Hof van Cortenbach ga ik nu ook niet uitweiden...  Dat kwam reeds in een eerder artikel ter sprake.  Maar dat er véél belangstelling is voor dit gebouw dat gerecht is van het totale verval: daar kan ik wél van getuigen!  Zowel het exterieur als het beklimmen van de stellingen lokte vele nieuwgierigen....

 

 

Dan maar naar de overkant van de Korenmarkt, naar één van de mooiste Mechelse monumenten... : het Hof van Schoofs.  Dit fraaie stadspaleis dat ooit ook den Duytsch werd genoemd en de Oude Kruisbooggilde onderdak gaf, werd later omgevormd tot een ijzerhandel.  In 1980 zette de familie Hertsens haar zaak stop en het pand werd verkocht aan de huidige eigenaars die het majestueuze pand begonnen te restaureren.  De achtergevels werden in ere hersteld...  Nu is het een uniek en magnifiek gebouw geworden met een prachtige stadstuin van waaruit je een mooi uitzicht hebt op de gotische woontoren...

Mooier kan deze dag niet besloten worden...