"Ik wou een zingende en zonnige kerk..."

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Bij helder weer kan je hier ook het Atomium zien.  Ik zie het nu ook, maar dat is omdat weet waar ik het moet situeren.  Je hebt hier een wijds uitzicht vanop deze hoogste verdieping, en je hebt ook geen gestommel boven je.  Het is hier mooi om wonen...

Bob Peeraer staat op het balkon van zijn flat aan de Auwegemvaart, en hij blikt over Mechelen-Zuid, met de Sint-Jan Berchmanskerk, het Plaissanceplein, de watertoren...  Zijn 'eigen' kerk ziet hij niet van hier, maar ze ligt maar op een boogscheut hiervandaan.  Tot zijn 75ste was hij dienstdoend priester in de OLV-over-de-Dijlekerk, en twee jaar geleden vierde hij zijn 60-jarig priesterjubileum!  Nu is hij 87 jaar: een respectabele leeftijd.  Maar het is hem niet aan te zien.  Bob is nog steeds vitaal van leden én jong van geest.  Onlosmakelijk is hij verbonden met de OLV-over-de-Dijlekerk én met het koor met diezelfde naam dat hij  heeft opgericht en dat nu zestig kaarsjes mag uitblazen.   Bob Peeraer, zijn kerk en zijn koor: ze worden in één adem genoemd.  Vanmorgen was ik bij hem op visite, en Bob - want 'mijnheer pastoor' wou hij nooit genoemd worden -  vertelt enthousiast en honderduit, mét pretlichtjes in de ogen...

 

 

Bob is niet van Mechelen, maar van Wijnegem afkomstig...

 

Mijn broer woont er nog, en mijn iets oudere zus in Mortsel.  Als kind maakte ik in Wijnegem de Bevrijding mee.  Ik heb nog geluk gehad.  Want ik werd geraakt door een verloren kogel toen we met een groep van zowat vijfentwintig mensen op de brug van Wijnegem stonden.  Eigenlijk ben ik dus een 'oorlogsinvalide'.   Eerst werd ik verzorgd in een noodhospitaal, en nadien heb ik nog een half jaar in het ziekenhuis gelegen met een totaal verbrijzeld linkerbeen.  Ik heb er nog altijd pijn en hinder van.  Maar klagen doe ik niet. 

 

 

Ik ben van het seminarie dadelijk gedropt in de parochie van OLV-over-de-Dijle.  Dat was in 1954.  Ik was toen nog 'gekleed' zoals men dat toen zei.  Maar toen het tweede Vaticaanse Concilie die regel liet varen, was ik de eerste in Mechelen om mijn soutane uit te doen.  Men zag mij als jonge priester wel zitten in deze parochie.  Ik had wat muzikaal talent en speelde organist in de kathedraal,de Gregoriaanse missen begeleidend.  In OLV-over-de-Dijle kwam ik terecht in een parochie met vier priesters: één pastoor en drie onderpastoors.  Zo ging dat in die tijd;  dat kan je je nu niet meer voorstellen.  Ik had dus veel tijd, en ik moest dus een 'bezigheid' vinden.  Ik heb hier de scoutsgroep 'De Woudlopers' heropgericht, organiseerde de  jongerenwerking, en later ben ik dan ook met het koor begonnen...

 

De jonge onderpastoor was dus echt wel ondernemend. Dat dynamische en sociaalvoelende had hij al langer.  In Wijnegem had hij alle afdelingen van de Chiro doorlopen. 

 

Het zou niet verstandig geweest zijn om hier een Chiro op te richten, ook al had ik een Chirohart.  De OLV-parochie had altijd een scoutsafdeling, en ik heb die opnieuw opgestart, samen met Jules Seghers.  Ik mag wel zeggen dat het een bloeiende afdeling werd.  Op een bepaald moment hadden we zelfs een honderdtal stafverkenners.  Later verhuisde de groep naar de naburige parochie van Sint-Jan Berchmans, samen met mijn collega-onderpastoor Filip Van Grieken.  Ondertussen had ik ook mijn handen vol met mijn OLV-koor...

 

Bob Peeraer was altijd al een vooruitziend en moderne priester die helemaal in de lijn van het Concilie stond en de liturgie wilde moderniseren, aangepast aan de nieuwe tijd.

 

In deze kerk stonden als ik hier aankwam nog allemaal stoelen met een koperen naamplaatje.  Ik wou die allemaal uit de kerk, en heb hiervoor het 'stoeltjeswijfke' Marie omgekocht!  Ik zorgde er voor dat ze een vaste wedde kreeg.  Dat heb ik bepleit bij de deken.  Weet je dat ze voordien ook nog een centje verdiende aan 'onze' Rubens?  De 'Wonderbare Visvangst' hing vroeger achter een gordijn in het hoogkoor, en als mensen die wilden zien, schoof ze dat gordijn tegen betaling open.  Kun je je voorstellen?

 

 

Bob Peeraer mengde zich van meetaf tussen de mensen.  Hij wou geen priester op afstand zijn, en al snel won hij zo de sympathie van vele parochianen: zowel de burgerij van de Leopoldstraat als de gewone werkmensen van de Sint-Jacobstraat droegen hem op handen.

 

Er woonden daar 'goeie mensen' in die armere buurt, ook al hadden ze geen 'tijd' om naar de mis te komen.  Als ze hun 'Plezante Wandeling' hielden, kreeg ik zelfs een ereplaats van hen.  En ik heb er zelfs nog gedanst met Lotteke en Laurent uit de Sint-Jacobstraat die toen zeventig jaar getrouwd waren.   Mooie herinneringen.  Ik probeerde te leven op het ritme van de mensen. Aanvankelijk huisde ik in de Groenstraat en later ging ik wonen boven een vroegere kaaswinkel op de hoek van de OLV-straat en het Plein.  Daar werden ook de eerste repetities met mijn koor gehouden.  Soms met een dertigtal personen! 

 

Ja:  Bob was gestart met het OLV-koor.  De parochie had al wel een koor, maar dat bestond in de tijd dat Bob begon als onderpastoor, voornamelijk uit oude mannen.  Daar mocht dus wel verandering in komen.  Aanvankelijk was het koor niet gemengd.  Dat mocht toen nog niet van de Kerk.  Pas na het tweede Vaticaanse concilie kwam daar verandering in.

 

 

Bob is met het koor begonnen in 1956, samen met Romain Lamon (de vader van de latere schepen Jowan Lamon) en organist Phil Denteneer.

 

En het aantal leden van het nieuwe knapenkoor groeide.  ik heb daar toen veel tijd ingestoken.  In 1958 heb ik met mijn koor zelfs opgetreden op de EXPO.  We zongen toen in de grote zaal.  Ik kreeg later de kans om veel televisieoptredens te mogen doen.  Dat had ik te danken aan priester-kunstenaar Jan Aerts die verantwoordelijke was voor de godsdienstige uitzendingen én Jos Joris die directeur was van het Lemmensinstituut dat toen nog in Mechelen gevestigd was.

 

Het succes van het koor groeide met het jaar.  Er kwamen later ook meisjes bij en in 1972 werd het koor opgedeeld in leeftijden Nu bestaat het OLV-koor uit het kinderkoor Kolor, het jongerenkoor Koraal en het volwassenenkoor Vokalis.

Bob was dirigent van 1955 tot 1978 en van 1978 tot 2005 nam Urbain Van Asch het van hem over (deze was ook nog eens organist in de Katelijnekerk).  Nadien was het de beurt aan Kristel Verpoten, tot de dag vandaag...

Van al die jaren is er enorm veel te vertellen - té veel voor een bescheiden artikel als dit.  Maar het koor is een waar Mechels monument geworden, bekend en geliefd.  Waar men bij aanvang veel gregoriaans zong, kwam daar later koormuziek in de volkstaal bij.  Vooral van Jules Van Nuffel.  Het koor deed vele optredens, maakte tal van grammafoonplaten (46!) , trad in 1985 op bij het pausbezoek aan Mechelen, won vele prijzen..., trad in 1982 op voor koningin Fabiola..., zong op een Kerstnachtviering in Eurovisie...

 

Met ons koor gingen we ook elk jaar op kamp.  Ik heb ze allemaal zonder uitzondering meegemaakt.  Maar ik twijfel of ik dit jaar zal meegaan.  Het eerste kamp ging naar Merksplas, maar nadien trokken we naar het buitenland: naar Frankrijk, Zwitserland, Italië...  Ik herinner me dat we ooit nog eens een radiomis deden in Beaune (weet je: waar het befaamde Hôtel de Dieu staat, opgericht door Mechelse gasthuiszusters...).  We zijn  zelfs met een groep van meer dan 150 leden op kamp geweest!

 

In 1973 werd Bob pastoor van de parochie.  Meer dan 31 jaar woonde hij in de pastorie van de parochie, aan het OLV-kerkhof.

 

Ik heb nooit een andere parochie gekend.  Ik denk dat men mij niet wilde overplaatsen omwille van ons koor.  Mgr. Theeuws wou dat ik bleef.  Ik moet zeggen dat het Bisdom me op dit vlak altijd gesteund heeft.  Het koor kende natuurlijk ook zijn ups en downs.  Het is minder talrijk dan vroeger, maar toch hebben we nu nog zo'n hondertal leden verspreid over de drie afdelingen.  Koorlid zijn vraagt natuurlijk ook wel wat engagement.  Elke week zingen in de viering van 10 uur  is niet zo evident meer deze tijd.  Het zijn dus vooral de volwassenen die zingen in de zondagsviering.  Op de grote feestdagen treedt ook ons jongerenkoor op. Mensen komen graag naar onze vieringen omwille van ons koor.  Met Pasen stonden zelfs mensen recht in de kerk.  En dan moet je weten dat we 452 zitplaatsen hebben!

 

Bob Peeraer is maar wat blij dat zijn levenswerk wordt voortgezet door de jonge generatie.  Heeft het met zijn bezieling te maken dat hij steeds nieuwe mensen wist warm te maken voor zijn koor?   Waarschijnlijk wel.  Dit wordt beaamd door Stacey Talbut en Wim Vermost die mee aan tafel zitten bij ons gesprek.  Stacey is de enthousiaste voormalige kampverantwoordelijke en sinds kort neemt zij ook de P.R. voor haar rekening.

 

Stacey:

 

Ik ben in het koor van toen ik in het middelbaar zat.  Ik ben hier beginnen zingen op vraag van vrienden.  En... ik ben blijven plakken, zelfs toen mijn vrienden stopten.  En nog steeds ben ik graag bij dit koor!

 

Wim Vermost is voorzitter van het koor en hij nam deze taak over van Roger Van Hoof.

 

Ik zat in 1982 in het tweede leerjaar in het Scheppersinstituut toen ik in het kinderkoor terecht ben gekomen.  Van toen af ben ik ook mee op kamp gegaan.  Later ben ik dan in de leiding gegaan, en ben nog later ook hoofdleider geworden.  Ja, ik had de microbe te pakken.  Het jongerenkoor werd indertijd geleid door Guy Verfaillie en die heeft dat heel goed gedaan...  Nu ben ik voorzitter van het koor, en daar moet je zo een beetje diplomatisch voor zijn en een mensenkenner om iedereen op dezelfde lijn te krijgen.  We hebben immers verschillende generaties in ons koor.  We willen ook een rijk aanbod brengen.  Zo hebben we in 2014 en 2015 zelfs een jazzconcert gebracht in Theatrium, en traden we nadien op met Jazz at home in de Stadsschouwburg, op vraag van Lejo Vanhalen.

 

Het koor repeteert nog steeds in de lokalen van de Refugie van Grimbergen in de OLV-straat - eigendom van de parochie, waar ook de jeugdbeweging Jamaswapi huist.

 

 

Bob Peeraer geniet als hij vertelt over 'zijn koor'.  Maar hij wil toch sterk benadrukken dat een koor 'teamwerk' is.  Heel zeker.  Maar je kan natuurlijk niet voorbijgaan aan de grote bezieler die hij was en nog steeds is.  Bob is blij met  jonge krachten zoals Stacey en Wim.  Wim vertelt me dat Bob altijd al zijn tijd vooruit was en altijd mee was met moderne technologie.  Bob maakte 'platen' in een periode dat dat niet zo evident was, en hij filmde eveneens.  Talrijke films maakte hij van de kampen.

Na zijn pensioen op zijn 75ste wou Bob absoluut in de buurt blijven wonen.  Ver is hij niet weggeaan.  Zijn appartement aan de Auwegemvaart ligt amper op een boogscheut van de OLV-kerk. 

 

ik ken hier zoveel mensen.  Eénmaal in de maand ga ik nog voor in de vieringen, en ik verzorg nog vele begrafenissen.   Ik woon graag in Mechelen, tussen de mensen.  In 1996 werd ik door het Koninklijk Verbond der Mechelse Geburenkringen verkozen tot Verdienstelijke Mechelaar.  En daar ben ik fier op.  Dat wil zeggen dat ik gekozen ben door het volk.  In deze parochie heb ik veel talenten ontdekt.  Ik sprak hen aan.  Ik wilde mensen kansen geven.

 

Bob mijmert over het verleden...

 

 

Nu is de kerk schitterend gerestaureerd, van binnen en van buiten.  Maar toen ik hier in de jaren vijftig arriveerde, was de oorlogschade nog altijd heel erg zichtbaar.  Het orgel lag in stukken op de zolder, en de kapotgeschoten ramen waren afgedekt met  betonnen platen.  Ik stond er op om het waardevolle orgel te restaureren, en in 1958 was deze klus al gedeeltijk geklaard door de Firma Stevens die prima werk leverde.  Dit orgel hadden we echt wel nodig voor ons koor.  Nu is het onze organist Wannes Vanderhoeven die dit prachtige orgel al bespeelt en koestert sinds 1994.  Ik wou niet alleen een zingende kerk, maar ook een zonnige kerk.  Architect Jan Lauwers ontwierp de nieuwe kleurrijke en moderne glasramen. We hebben er soms wel moeten 'achter zitten', maar het is erg mooi geworden Niet iedereen smaakte het baanbrekende ontwerp, maar ik ben er heel tevreden mee.  De kerk baadt op zonnige dagen in apart licht en kleuren.

 

                                                        

 

Bob Peeraer is net als zijn jarige koor een monument te noemen.  Al decennialang is hij een bezielende priester met de voeten op de grond en een groot hart voor de mensen rondom hem - een kunstminnende priester die een nieuwe wind wou laten waaien door het ouwe kerkgebouw en mensen rond hem vond om dit alles mee vorm te geven.

 

Op zijn 87ste oogt hij nog steeds jong. Hij heeft zijn droom kunnen waarmaken: Bob kréég zijn zingende en zonnige kerk.  Hij mag tevreden terugblikken op zijn levenswerk.

 

 

Op 23 april treedt het OLV-koor op in het Sint-Romboutscollege en op 12 november gaat er een Vivaldiconcert door in de OLV-kerk. 

Meer info op de website:     www.olvkoor.be

 

 

 

 

 

 

 

Heel mooi artikel Jan dat terecht alle eer doet aan Bob.  Ik heb altijd de grootste bewondering gehad voor Bob die met een grote mensenkennis en een scherp inzicht enorm veel gedaan
kreeg van de mensen en een bezieling uitstraalde die niemand koud liet.

Bob was de drijvende kracht achter vele initiatieven. Vaak vergeleek ik zijn werking met een ijsbreker die onverbiddelijk doorgaat, hoe dik het ijs ook mag zijn.  

Maar hij was ook de priester die met grote menselijke warmte de vieringn in 'zijn' kerk voorging. Zo was hij o.a. pionier in het 'vermenselijken' van de uitvaartdiensten. Steeds opnieuw bespeelde hij de juiste snaar, op de goede toonhoogte om in diep meevoelen
troost te brengen voor degenen die achterblijven.
 
Bob was ook een meester in het loslaten van allerlei zaken en verwezenlijkingen zonder
rancune of bitterheid.  Dat maakt hem tot een groot mens.

Zijn bescheidenheid maakt dat hij de rol van het OLV-koor naar mijn aanvoelen te kort doet.
Het wekelijks zingen van de viering gedurende 60 jaar is een absoluut unicum in ons land.  
Geen enkel koor doet het hen na.  

Maar niet alleen het aantal keren is belangrijk en vermeldenswaard maar ook de uitstekende kwaliteit van de zang en de muziek die onverminderd doorgaat.  
Dat de vieringen in de O.-L.-Vrouw o/d Dijlekerk zo eigentijds en inspirrerend zijn
wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt en aangewakkerd door de enorme inspanning
van het koor. Ter illustratie: het laatste jaar dat ik het koor dirigeerde deden we 65 'optredens' ! 

Ik zei al dat Bob grote mensenkennins en een scherp inzicht had. Dat wordt geïllustreerd door zijn talent om de beste mensen aan te trekken en te bezielen.  Zo kon het koor al die jaren genieten van de muzikale steun van een reeks organisten, stuk voor stuk boegbeelden in hun vak.  Eerst was er Fil Denteneer opgevolgd door Willy Climan, Laurent Van Den Bergh, Kris Wittevrongel en tot vandaag, Wannes Vanderhoeven. Hun bijdrage aan het succes van het koor is van onschatbare waarde.

De invloed van Bob gaat veel verder dan de vieringen en contacten in 'zijn' parochie.  Overal waar ik kom in koormiddens wordt nog altijd gevraagd hoe het gaat met Bob, en worden vaak anekdotes en herinneringen opgehaald. En op talloze hoogzalen in het Mechelse en ver daarbuiten kom je partituren en bewerkingen van liederen tegen die door Bob en zijn koor gepropageerd werden. Alleen al door ze op een zinvolle en kwalitatieve wijze te zingen in de vieringen.

Het is zonder meer duidelijk dat het koor samen met de parochiepriesters en de liturgische werkgroep een uitzonderlijk aandeel hebben in het beleven van de vieringen. In deze tijd van defaitisme en zelfs moedeloosheid over de christelijke godsdienst is de OLV-kerk in Mechelen een lichtend voorbeeld en een reden tot optimisme.  

Mag ik dan tot slot de wens formuleren dat er bij deze 60ste verjaardag van het koor en de onnoemelijke verdienste ervan toch enige erkenning zou komen vanwege de kerkelijke overheid.  

Urbain Van Asch
Hofstade, 1 april 2016 

@ Urbain : Uit welk jaar was dit ?

OLV-koor Kinderliedjes

Het is niet zo eenvoudig om te antwoorden op jouw vraag.  Het koor registreerde tussen 1962 en 1978 liefst 47 plaatopnames!  Enkele herpersingen niet meegerekend.

Later volgden er nog meer!

In 1968 werd de 22ste plaat opgenomen onder de titel De allermooiste kinderliedjes (Polydor 236 755) en datzelfde jaar nog een herpersing (dubbel LP Polydor 2670 239) onder dezelfde titel.

In datzelfde jaar 1968 werden maar liefst het onwaarschijnlijke aantal van 14 (!) platen opgenomen.  Naast de hogergenoemde ook een plaat met Marva en Francis Bay met de titel Tot spijt van wie 't benijdt, 2 platen met Sinterklaasliedjes, twee sprookjes (Hans en Grietje en Assepoes), twee met kerstliederen (Pueri concinite en Kerstavond in Vlaanderen en 2 albums Zingende Kerk 3 en ZIngende kerk 4.  En die opsomming is onvolledig.

Verwondert het jou dat ik in mijn reactiie zo uitbundig met het wierookvat zwaai? 

De 60ste verjaardag van het koor is een uitstekende gelegenheid om e.e.a. uit de vergeethoek te halen.  Zo werd er bij de 25ste verjaardag een lijst opgemaakt van oud-koorleden. Daarop staan 456 namen!  Daar bovenop 200 namen van actieve koorleden (op dat moment) maken duidelijk welke immens grote invloed het koor heeft gehad - en heeft - op het sociale leven in Mechelen.  Talrijke families staan met meerdere leden op de lijst. Zo o.m. de families Lamon, Bellon, De Troyer, Leysen, Himpe, Verlinden, Franckx, Kerremans, Verleyen, enz  (ik noem ze niet alle!). Ook enkele individuele namen zijn het vermelden waard: Frank Deboosere, Anita Temsamani,  Erik Melaerts, Paul Beloy, en nog vele, vele andere...

Ondertussen - en 35 jaar later - is het aantal oud-koorleden ongeveer verdubbeld.  Zou er nog iemand in Mechelen (en wijde omtrek) zijn die het koor van O.-L.-V. o/d Dijle NIET kent?

Hier nog eentje uit de Jaren Stillekens...

Onder die titel vind ik geen plaat maar bij Decca werden in 1970 twee plaatopnames gerealiseerd rond Kerstmis: Puer natus, Kerstfeest met het O.-L.-Vrouwkoor (DECCA SSS 576-X) en Rorate Coeli, Kerstliederen (DECCA 23 904-X). In 1963 werd de eerste kerstplaat opgenomen onder de titel : Kerstnacht in O.-L.-Vrouw-over-de-Dijle (DECCA 450 165).

Op de foto is het referentienummer niet leesbaar, daarom geef ik ze hierbij ter vergelijking.