Op zoek naar Jean Fosté...

met categorie:  

  (foto links: Jan Smets)

Ik zit samen met haar in het gezellig eethuisje 'Ten Zuiden' aan de Tervuursesteenweg.  De potten pruttelen heerlijk en de inhoud laat zich nog heerlijker smaken in dit stukje Afrika in Mechelen.  We klinken op mekaars gezondheid met een drankje op basis van het vruchtvlees van de baobab.  Het gesprek voeren we in het Frans want hoewel Georgine Anne Diuba Mbombo flarden Nederlands verstaat, is ze onze taal toch niet machtig.  Georgine is Congolese, in hart en ziel.  Doordat haar vader ooit verbonden was aan de Congolese ambassade woonde ze op verscheidene plekken in Europa.  Nu heeft ze haar stek al vele jaren in België gevonden en woont ze in Brussel.  Interculturaliteit heeft haar steeds geboeid en ze richtte een VZW ('Bakushinta') op die tot doel heeft gesteld de Congolese gemeenschap op een positieve manier in beeld te brengen.  En dit is puur vrijwilligerswerk.  Een deeltaak van de VZW is de zoektocht naar Congolese 'combattants' die indertijd onder Belgische vlag meevochten in de twee Wereldoorlogen.  En dit omdat ze deze grotendeels 'vergeten' geschiedenis in de aandacht wil brengen.  Hiermee komen we aan onze Mechelse link.  Eerder toevallig stootte Georgine op de figuur van Jean/John Fosté, wiens vader Mechelaar (?) zou geweest zijn en een tijdlang werkte in Congo.  De moeder van Jean was een Congolese. 

Jean Fosté zit op deze foto rechts...

 

Jean zat in de Weerstand in de Tweede Wereldoorlog.  In die hoedanigheid voerde hij sabottages uit aan de spoorwegen. 

Maar hij werd gearresteerd en kwam terecht in een aantal concentratiekampen in Duitsland.  Hij was toen 42 jaar.  Als laatste zat hij gevangen in Dachau.  En het is daar dat hij ook werd bevrijd.  De oude foto hierboven toont Jean in het kamp.

In het kamp van Dachau ontmoette hij ook een andere Mechelaar: Jean Volkaert.  Deze man zat ook in het Verzet, en was om deze reden ook gearresteerd.  Sinsdien zouden ze onafscheidelijk geweest zijn. 

Jean Fosté stierf in Mechelen in 1993.  Zijn vriend Jean overleed in 2010.

 

Nu zou ik echt wel wat meer willen weten van deze Jean Fosté.  Hoe verliep zijn leven?  Had hij broers of zussen?  Wat was zijn achtergrond?  Had hij kinderen?Wat voor iemand was zijn vader?  Kortom: ik wil zijn leven terug in mekaar puzzelen.  Via mijn Mechelse vriendin Mireille Schepers die ook Congolese roots heeft, ben ik bij jou gekomen, en ik hoop dat jij me kan helpen.  Door deze vraag open te trekken komen we wellicht - hopelijk - aan meer info.  Weet het Mechelse 8 mei-comité meer?

 

Georgine is geboeid in dit stuk geschiedenis van haar landgenoten.  Ze wil deze vergeten strijders in ere herstellen.  Ooit vochten vele Congolezen mee in twee Wereldoorlogen waar ze in feite niets mee te maken hadden.  Hun verhaal is tussen de plooien van de geschiedschrijving zoek geraakt.

 

Elke jaar herdenken we deze 'anciens combattants' op de Square François Riga in Schaarbeek.  Daar is in 1970 een monument opgericht voor de strijders van de Congolese Public Force.  Dat doen we twee keer per jaar: op 11 november bij Wapenstilstand en op 22 augustus.  Op die dag in 1914 sneuvelde de eerste Congolese strijder door Duits vuur in Congo.  Want ook daar werd deze oorlog uitgevochten. Een eerste veldslag tegen de Duitsers, die men verloor, greep plaats aan het Tanganykameer....  Telkens komen zo'n driehonderd mensen afgezakt naar dit plein voor deze herdenkingsmomenten.  Weet je dat in de Eerste Wereldoorlog 32 Congolezen als vrijwilliger meevochten in het Belgische leger?

 

(foto: Georgine)

 

Georgine vertelt over Paul Panda Farnana, de eerste Congolees die hoger onderwijs kon volgen.  Als kind werd hij door een Belgische familie geadopteerd, maar hij keerde later terug naar zijn geboorteland.  Hij deed erg veel voor de rechten van de Afrikanen in Europa...  Ik luister geboeid naar haar verhalen, en kom tot de constatatie dat ik toch bitter weinig weet over deze episode in de geschiedenis...  Zelfs het onlangs uitgebrachte boek van Ronny Mosuse , 'de verborgen geschiedenis van mijn vader' komt ter sprake...

 

Ik wil de Congolese aanwezigheid in beide oorlogen aan het licht brengen.  En dat is heel belangrijk in tijden dat er hoe langer hoe meer zwart/wit gedacht wordt.  Dit stuk geschiedenis werd veronachtzaamd.  Wij wonen allemaal op dezelfde aardkloot, en we vochten voor hetzelfde.  Ook Congolezen hebben bijgedragen aan de strijd, met bloed, zweet en tranen...  Gelukkig zijn er een aantal historici die hierover al iets publiceerden.  Zo schreef historica Griet Brosens het boek 'Congo aan de Ijzer' over de lotgevallen van de 32 Congolese vrijwilligers.  En Lucas Catherine schreef 'Loopgraven in Afrika'.   En zo is er ook de in België wonende Schotse geschiedkundige, Martin King, die een documentaire maakte over Augusta Chiwy, een half-Congolese verpleegster die vrijwillig ging helpen in Bastogne ten tijde van het Ardennenoffensief.   'De vergeten engel van Bastogne' noemde hij haar... Pas veel later heeft men haar de eer bewezen die ze verdiende.  Twee jaar geleden - niet lang voor haar dood, kreeg ze de medaille van de Orde van de Kroon Albert II, nadat ze ook in de VS een grote onderscheiding had gekregen.  Nu is ze ook ereburger van Bastogne geworden.  Al die sporen van bijdragen van Congolezen proberen we nu te vinden en in beeld te brengen.  En dit om mensen te sensibiliseren over deze episode.  Ons land werd leeggezogen om oorlogen mee te betalen.  Maar naast deze materiële bijdrage werd er ook fysiek aan deelgenomen.

 

Meer kan je lezen op Facebook bij 'Force Publique Congo'.

 

Georgine Anne Dibua Mbombo zoekt sporen...  Wie kan haar méér vertellen over de Mechelse Congolees Jean Fosté?  Er moeten beslist Mechelaars zijn die haar verder kunnen helpen.  Je mag natuurlijk reacties posten op Mechelenblogt, of info doorsturen naar mijn mailadres:  janannemie@hotmail.com.    Ik kan haar deze info dan bezorgen.   Op hoop van zege dus... 

 

 

 

 

 

 

 

 

De vader van Johny Fosté had een café op Pasburg waar hij zijn vrouw leerde kennen. Ze was de 1ste vrouw in Mechelen die trouwde met een mulat. In dien tijd... Tijdens de oorlog was hij bij de witte brigade, werd gevangen genomen, woog nog 40 kg bij zijn vrijlating, op kosten van 't leger verbleef hij 2 jaar in Zwitserland om te herstellen. Johny had een zaak om banden te vulcaniseren.

Dus, als ik het goed begrijp leerde Jean of Johnny zijn vrouw kennen in het cafe van zijn vader, en werd zij de eerste vrouw in Mechelen die huwde met een mulat?

Johny in het midden met een moustachke.