Oud-burgemeester Joris: "Ik heb een mooi leven gehad...'"

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Ik heb een mooi leven gehad.  Ik kijk er heel tevreden op terug.  Meer kon ik er niet uithalen.  Ik ben geboren in een eenvoudig arbeidersgezin, en door hard werken, en met enorm veel inspanningen heb ik me opgewerkt, en kon ik m'n droom realiseren.  Ik had twee liefdes: het onderwijs en de politiek, en daarin kon ik me waarmaken.  Ik ben nu bijna 95, en dan weet je realistisch gezien dat het einde nadert.  Maar dat moet je aanvaarden.  Oud mogen worden is goed, en het is alleen confronterend soms...

Vanuit het raam kijkt hij uit op het groen van de Rijmenamse bossen.  Zeven jaar woont hij nu al in rust-en verzorgingstehuis Zonneweelde.  Zelf is hij nog heel lucide en ook zijn fysiek wil nog best mee.  Hij zou nog zelfstandig kunnen wonen op een Mechels appartement.  Maar doordat zijn echtgenote minder mobiel werd, besloot hij samen met haar naar hier te verhuizen.  Vorig jaar is zijn vrouw overleden.  Hun zeventigste huwelijksverjaardag hebben ze hier nog samen in intieme kring kunnen vieren.  Nu blijft hij alleen achter: Georges Joris -jarenlang schepen van onderwijs en oud-burgemeester van Mechelen tussen 1986 en 1989.  Heel zijn leven was hij militant van de Socialistische partij.  Al meer dan 70 jaar heeft hij er een lidkaart van. Maar als burgemeester wou hij burgervader zijn van alle Mechelaars...   

 

 

Het leven gaat snel.  Daar sta je niet bij stil als je jong bent.  Maar dan wordt je 90 jaar, en denk je 'ohlala...'  Een belletje gaat rinkelen.  Je hebt niet meer zo veel te goed.  Gelukkig ben ik fysiek nog in orde.  Alle dagen ga ik wandelen.  Nee: niet slenteren: stappen!

 

Georges Joris werd geboren op de Antwerpsesteenweg.  Nu is dit stuk Maurits Sabbestraat geworden...

 

Het was een drukke straat in de jaren twintig van vorige eeuw.  Eigenlijk ben ik groot geworden op de Racing.  Daar waar nu de carwash is, lag een braakliggend stukje grond, en daar speelden we.  Verder mochten we niet komen: dat was 'Heilige grond'!   Twee huizen verder kwam de twee jaar jongere Rik De Saedeleer vaak langs bij zijn grootouders.  Hij maakte later het mooie weer bij 'de Racing', net als leeftijdsgenoten Jean van der Auwera, Rikske D'Herdt... Ik ga niet meer zo dikwijls meer naar Mechelen, maar op Racing ga ik nog al eens naar een voetbalmatch kijken, samen met één van mijn twee zonen.  Ze ontvangen me er nog altijd hartelijk.  Het doet me pijn om te zien wat met mijn ploeg allemaal heeft moeten doorstaan de laatste tijd.  Maar zo lang Racing blijft bestaan en zo lang ik nog leef blijft het mijn ploeg...

 

De vader van Georges was arbeider in het Arsenaal, net zoals zijn grootvader dat was, en net zoals zijn twee jaar oudere broer het later worden zou.  Die ene broer leeft nog, en woont nu in het Hof van Egmont.

Tekenen kon de jonge Georges erg goed (het zou hem later nog van pas komen in zijn beroepsleven).  Hij volgde lessen in de Mechelse academie voor Beeldende Kunsten die toen nog op de Schuttersvest was.

Moeder stierf jong, in 1939.  Georges Joris was toen nog maar 18 jaar.  Wat later begon de Tweede Wereldoorlog.  Het waren zware tijden voor dit gezin van drie alleenstaande mannen. Broer werd soldaat....  Georges kreeg de kans om te studeren.  Hij wou onderwijzer worden, en zijn ouders hebben veel moeten doen om hem deze kans te kunnen geven.  Hoogstwaarschijnlijk had hij nog verder kunnen studeren, maar voor een arbeidersgezin was dit het hoogst haalbare.

Georges ging studeren in de Normaalschool in Lier tussen 1935 en 1940.  Officieel Onderwijs - want daar was zijn vader grote voorstander van.  Internaat was toen verplicht.  In oorlogsjaar 1940 behaalde Georges er zijn diploma.  In het officieel onderwijs vond hij niet dadelijk werk, en daarom solliciteerde hij in '41 voor een plaats als bediende bij de stad.  Twee jaar later, in 1943 werd Georges naar Duitsland gevoerd, maar toen hij in 1944 op verlof mocht naar België is hij ondergedoken bij een tante in Schaarbeek, en daar hield hij zich gedeisd tot bij de Bevrijding op 4 september.

 

Op 6 september - twee dagen na de Bevrijding - kreeg ik de job van onderwijzer aangeboden in de school op de Oude Antwerpse baan.  In 1951 ben ik er schoolhoofd geworden.  Ik was nog jong toen - amper dertig jaar.  Ik had toen wel een diploma Hogere Opvoedkundige Studies behaald, en was hiermee toen de enige in de stad.  Het was voor de toenmalige burgemeester Antoon Spinoy dé vereiste om schoolhoofd te mogen worden.  In 1958 deed ik mee aan een examen voor inspecteur.  ik slaagde en werd Rijksinspecteur voor het basisonderwijs.  Ik werd aangesteld ver in Limburg, in Genk, en daar ben ik vijf jaar gebleven.  Nadien werd ik gemuteerd naar het schoolkanton van Willebroek en nog wat later naar het kanton Mechelen.  Ik was 'terug thuis...

 

Georges Joris maakte een mooie carrière in het onderwijs.  In 1972 werd hij zelfs hoofdinspecteur.

Ondertussen was Georges ook politiek actief.  Misschien is hij nu één van de oudste leden van de Mechelse Socialistische partij.  Zijn lidkaart heeft hij van kort na de Bevrijding.

 

Ik had de kans om nog vroeger een politiek mandaat te bekleden, maar ik kon niet scheiden van mijn beroep in het onderwijs.  Ik deed dat véél te graag.  Toch ben ik in 1982 partijvoorzitter geworden van de SP.  Het was in de periode dat Jef Ramaekers burgemeester werd in Mechelen.  Immers: in dat jaar hadden de socialisten het erg goed gedaan in Mechelen.  Er werd toen een coalitie aangegaan met de liberalen en de Volksunie van Kris Van Esbroeck en Oscar Renard Raymond Vanderwaeren van de liberalen is altijd een goeie vriend van me geweest.  Samen met Luc Van de Velde werd hij liberale schepen.  Voor de Volksunie werden Van Esbroeck en Renard schepen.  De SP leverde de burgemeester: Jef Ramaekers.  Verder was er nog een schepenambt voor François Nason, Hilde Van Aerschot en mij.  Ik werd schepen van onderwijs: hélemaal mijn ding.  Ik wou ook niks anders doen dan onderwijs...

 

Georges Joris heeft naar eigen zeggen in zijn vierjarige ambtsperiode als schepen van onderwijs, veel kunnen realiseren...

 

Ik heb het graag gedaan, en denk met veel plezier terug aan die tijd.  Samenwerken verliep vlot, en ook kreeg ik veel waardering van het 'andere kamp'Na vier jaar heeft Ramaekers ontslag genomen als burgemeester en werd ik 'onder druk' gezet om hem op te volgen.  Ik twijfelde, want ik deed mijn onderwijsjob zo graag...  Maar ik besefte dat als ik niet op de vraag zou ingaan, er een stemming zou moeten gebeuren, en dat dit niet zo goed zou zijn voor de partij.  Ik heb dus 'ja' gezegd, beseffend dat dit mijn laatste politieke mandaat zou worden.  Ik was op dat moment 65 jaar Ik heb getracht om burgemeester te zijn van ALLE Mechelaars, boven het partijbelang (dat werd door sommigen in mijn partij zelfs een tikkeltje kwalijk genomen).  Ik voelde toch dat ik gewaardeerd werd door iedereen.  In 1988 werd bij de nieuwe verkiezingen gevraagd of ik opnieuw voor het burgemeestersambt zou gaan.  Maar ik heb definitief afscheid genomen.  CVP'r Jos Vanroy werd de nieuwe burgemeester van Mechelen.  Mijn partij maakte nadien een nogal moeilijke periode door.

 

 

Nog altijd voel ik dat ik gewaardeerd en gerespecteerd wordt.  Men heeft me een minzaam compromisfiguur genoemd (al kon ik ook wel 'uit mijn krammen schieten'...).  Toch heb ik altijd getracht om tot een overeenkomst te komen.  We hebben over de partijgrenzen op vrij aangename manier kunnen samenwerken.  Dat lukt maar als men mekaar vertrouwd en mekaar af en toe iets 'gunt'.  Ook moet je eerlijk zijn in gesloten overeenkomsten en deze ook nauwgezet uitvoeren.  Ja, ik ben graag burgemeester geweest...  Nu volg ik de politiek nog op de voet, maar wel...op afstand.  Ik wil me niet moeien.  'Weg is weg'.   En ergeren kan je maar als je aan 'de binnenkant' staat.  Ik sta er nu ver vanaf.

 

Georges Joris volgt nog steeds wat er reilt en zeilt in Mechelen. Hij ziet ook dat de stad aan het veranderen is.

 

De stad is mooi geworden.  Wel is het jammer dat jonge mensen vaak geen huis meer kunnen kopen in Mechelen zonder hulp van de ouders.  Goed is het dat sociale woningen worden gerenoveerd.  Dat is te waarderen.  Maar spijtig is het dat er een tekort is aan sociale woningen.  Dit is een vaststelling.  Geen verwijt.  Als burgemeester heb je een 'bepaald beeld van een stad', en Somers voert zijn keuze voor een bepaald soort stad consequent uit.  Maar dat is democratie.  De meerderheid heeft de kaarten zo gelegd.  Het is de Mechelaar die kiest.  En in een democratisch bestel dien je je daarnaar te schikken.  Het kan niet anders.  Ik heb me ook altijd de man van het compromis gevoeld.  In het schepencollege had ik vrienden van alle gezindheden.  Dat is verrijkend te noemen.

 

Georges Joris vertelt dat je  in politiek vaak dingen droomt die pas veel later worden uitgevoerd, en waarvan anderen de vruchten plukken.  Zo gaat dat.

 

Nu krijgt heel de omgeving van de Dossinkazerne en het Predikherenklooster een metamorfose.  En dat is goed.  Toch hebben we jaren geleden met onze coalitie de basis gelegd.  Het idee om de leegstaande Dossinkazerne om te vormen tot appartementen had Oscar Renard in Leeuwarden opgeraapt.  Ik heb er persoonlijk toen op gestaan om een deel van het gebouw in te richten als museum van de holocaust (het huidige memoriaal).  Deze pijnlijke episode uit de Mechelse geschiedenis mocht niet vergeten worden.  Ik ben er nog altijd fier op dat ik dat kon realiseren.

 

Georges Joris is meer dan zeventig jaar gehuwd geweest.  En met veel respect  spreekt hij over zijn echtgenote die steeds achter hem stond.  Zonder haar had hij dit alles nooit kunnen realiseren.  Ze speelde een heel belangrijke rol in zijn leven.  Ze stierf vorig jaar op 93-jarige leeftijd...

Het echtpaar Joris kreeg twee zonen.  De oudste kreeg de onderwijsmicrobe van zijn vader mee, en werd licenciaat geschiedenis.  Hij gaf les op het Atheneum in Keerbergen, net als zijn vrouw.  Later werd hij directeur van het Atheneum van Zaventem.  Nu is hij op pensioen.  De tweede zoon werd advocaat in Mechelen.

 

Ik kon me geen mooier leven bedenken.  Ik kon steeds doen wat ik graag deed: in de politiek en in het onderwijs.  Altijd heb ik het geprobeerd te doen met enthousiasme en overtuiging.  En wat belangrijk is: je moet steeds luisteren naar de mensen!  Ik kwam voort uit een heel eenvoudig arbeidersgezin en heb toch mijn droom kunnen realiseren.  Mijn vader maakte nog mee dat ik inspecteur werd, en daar was hij trots op.

 

Nu is Georges Joris de oudste nog levende oud-burgemeester van onze stad.  Opvolger Jos Vanroy is 79 jaar en SPa-collega Geert Bervoets is in de zestig...

Hij is de ouderdomsdeken...

 

Vanuit het raam ziet hij het Rijmenamse groen.  Mooi wonen.  Toch blijft hij Mechelaar in hart en nieren.  De bomen wuiven met hun nog groene kruinen.  Dra zullen de bladeren verkleuren en warme herfstkleuren vertonen.  Maar ook de herfst kan mooi zijn...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Onvergetelijke man, die Georges Joris. Toen hij burgemeester was, werkte ik bij de politie, en was daar ook vakbondsafgevaardigde. Op zeker ogenblik kreeg ik een uitnodiging voor een militantenvorming bij de vakbond, in het systeem van sociale promotie. Ik vulde netjes mijn verlofaanvraag in, met de uitnodigng erbij, hoorde daar niets meer van en ging dus te goeder trouw naar de cursus. Weken later kreeg ik het officiële antwoord op mijn aanvraag: geweigerd wegens dienstnoodwendigheden. Lap, daar was ik dus, zonder het te weten, drie dagen onwettig afwezig geweest. Ik heb nochtans nooit gehoord dat er die dagen iets in het honderd is gelopen omdat ik er niet was.

Ik vroeg een audiëntie bij de burgemeester, en legde het geval uit. Het was duidelijk dat er van slechte wil geen sprake was, en de burgemeester beloofde dat hij het zou regelen... en dat gebeurde ook. Niet op de manier die ik verwacht en gehoopt had, door het negatief advies van de korpschef te overrulen, maar door drie dagen af te trekken van mijn verlof van het jaar nadien.

 

Hier zijn borstbeeld en hier nog een oude foto uit de Kronieken van Leest.

In die Kronieken lees ik ook dat er een Beker werd vernoemd naar Georges Joris, Burgemeester van Mechelen :

"Zaterdag 4 juni 1988 : 8ste Prijs Jef Vloeberghen

Voor Internationale liefhebbers. Vertrek en aankomst : zaal Sint-Cecilia, Dorpstraat Leest. Omloop : Dorpstraat-Leest/Dorp-Molenstraat-Molenbeekstraat-Heirstraat-Heidestraat-Blaasveldstraat-Juniorslaan-Dorpstraat. Twintig ronden van 6 km.

Eerste prijs : Beker Jef Vloeberghen + palm BBS. Tweede prijs : Beker Georges Joris, burgemeester van Mechelen. Derde prijs : Beker Constant De Meester, schepen van onderwijs.

Beker voor de 1ste Mechelse renner van Willy Van den Brande, voorzitter Mechelse Goedkope Woning."

(1988 – 3 juni – Gazet van Mechelen)

En als uitsmijter nog een Selfie.

Joris is nu al jaren erevoorzitter op Bondsdag (Onze-Lieve-Heer Hemelvaart) van de Lierse Normaalschool. Ook dit jaar was hij de oudste deelnemer en de enige aanwezige van cursus 1940. Iemand die ook gevierd werd was Herman Vermeulen die zestig jaar geleden afstudeerde als onderwijzer. Bij de aanwezigen staat ook de naam van Gommaar Verelst (onderwijzer cursus 1949). Weet er iemand of dat de man was van die bioscoop in de Begijnenstraat ?

@ janarthurleo,

Gommaar Verelst was inderdaad de uitbater van de cinema in de Begijnenstraat. Ook had hij destijds een cinemazaaltje in de Euralshopping op de Leermarkt. Was leraar aan het stedelijk onderwijs en op Otterbeek hield hij een filiaal van de Stedelijke Bibliotheek open.

 

Hij was, dacht ik, ook één van de eerste leerkrachten niet confessionele zedenleer.