Marie-Louiske Windels: "Ik ben te vroeg geboren.."

(foto's: Jan Smets)

Ze heeft een lachende blik en de pretlichtjes dansen in haar ogen.  Met haar zit ik op een zonnig terras op de Vismarkt: Marie-Louiske Windels ("nee, géén familie van de bekende sigarenzaak op de IJzerenleen...") - spraakwaterval en Mècheles van 't zuiverste Dijlewater.  Marie-Louiske plukt de dag.  Ze mag dan wel 79 lentes tellen: ze voelt zich absoluut niet oud of afgeschreven.  Haar dagen zijn te kort en ze geniet gulzig van het Leven.  Met nostalgische blik kijkt ze terug op het verleden maar vervalt nooit in zeurderige slogans als 'toen was alles beter'...  "Een ouwe doos wil ik niet genoemd worden.  Ik ben maar een halve ouwe doos".   Alle dagen is ze op pad, deze kinderloze weduwe uit de De Langhestraat.  Want thuis zitten is niks voor haar.  Ze is geïnteresserd  in haar geboortestad die ze doodgraag ziet; ze heeft een open geest en gaat graag om met jonge mensen.  Marie-Louiske vindt dit een uiterst boeiende tijd, en vindt het jammer dat ze te vroeg geboren is.  Ze wil immers nog zoveel mee-maken en doen...

 

 

We verliezen haast de tijd uit het oog...  Maar is dit erg op zo'n stralende lentedag?   We zwalpen tussen heden en verleden, en soms hollen we op een drafje door de geschiedenis; Af en toe neemt Marie-Louiske een ferme kwartdraai naar de oorlogstijd en staat dan plots weer op Maanrock om het vervolgens in een flashback te hebben over de grote overstromingen van 1953...

 

Kan ik volgen?  Jawel.  Moet wel.  Ze vertelt sappig met tal van anecdotes en weetjes en doorspekt dat met haar eigen-zinnige meningen over alles en nog wat.

"Sta ik er goed op?  mag ik lachen?"  vroeg ze me als ze even voordien voor me poseerde op de Haverwerf. 

 

Ja, weet je: ik vraag het maar.  Want ik ben als enige geboren Mechelse gefotografeerd op het grote zeildoek dat aan het postgebouw hing ter gelegenheid van 50 jaar diversiteit.  Ik hing helemaal bovenaan - Marktzijde - in zwart/wit.  Maar we mochten niet lachen van de fotograaf.  Ik sta er dan ook zuur op.   Nee, ik vind het niet zo mooi...

 

 

En 'zuur' kan je haar nu onmogelijk noemen.

We doen een slok van ons glas en gaan verder...   Marie-Louiske mag dan nu wel in hartje stad wonen, maar ze is eigenlijk afkomstig van de wijk Battelsesteenweg. 

 

Ik ben geboren in de Spreeuwenhoekstraat en was enig kind. Ik werd gedoopt in de Heilig-hartkerk in de Adegemstraat. Mijn vader was letterzetter bij de overbekende drukkerij Dessain, en mijn moeder naaide thuis voor andere mensen.  We hadden het niet echt breed. Toen ik vier jaar was verhuisden wij naar de Battelsesteenweg waar we een gazettenwinkelke openden.  Moeder stond in de winkel en vader had zijn gazettentoer.  Als ik ouder werd deed ik ook mee.  Mijn lagere school doorliep ik bij de nonnekes - de zusters Annonciaden in de Beggaardenstraat.  Mijn eerste communie deed ik in Sint-Rombouts.  Nadien trok ik naar de Ursulinen in de Hoogstraat.  Ik ging er graag naar school, ook al was men daar erg streng in die tijd.  Vooral als het ging over het uniform... Ik volgde er Handel.  Op mijn klas zat ondermeer Carla Scantamburlo die later de echtgenote zou worden van burgemeester Jos Vanroy.  Toch heb ik er niet tot de eindmeet gezeten.  Twee jaar voordat ik zou afstuderen kreeg ik een job op een bureel - bij Verbeemen in de Caputsteenstraat, een firma in tapkranen.  Mijn nonkel had me daar binnen gekregen.  Het was echt iets voor mij.  Ik rekende graag (algebra was mijn ding!).  Toch ben ik daar ontslagen omdat ik één dag thuis was gebleven om voor mijn zieke moeder te zorgen.  Nochtans had ik dat netjes gevraagd voordien.  Ik heb er mijn boeltje gepakt en ben er nooit meer binnen geweest. 

 

('mijn vader speelde Sinterklaas..'.   Battelsesteenweg...)

(bij de Ursulinen in de Hoogstraat...)

 

Toch bleef Marie-Louiske niet bij de pakken zitten.  Ze zocht ander werk en dat vond ze.  Zo kwam ze tercht bij bakkerij-ovens Ooms in Deurne.  Burowerk.  En later heeft ze ook nog elders gewerkt, tot ze in 1968 de krantenwinkel van haar moeder die oud begon te worden, overnam.

Maar zover zijn we nog lang niet. 

Want we keren terug in de tijd...

Wereldoorlog II is uitgebroken...

 

Mijn vader had nooit soldaat moeten worden omdat zijn vader jong gestorven was.  Maar dan kwam de mobilisatie en hij werd opgeroepen.  Later werd hij ook opgeëist en werd hij verplicht tewerkgesteld in Duitsland.  Toen hij op een keer op verlof mocht komen naar Mechelen is hij nadien nooit meer teruggekeerd.  Hij kreeg een valse pas en dook onder.  Overal heeft hij als voortvluchtige gezeten, want hij moest uit het vizier van de Duitsers blijven.  Het was natuurlijk zwaar voor mijn moeder.  Ook heeft ze vaak schrik gehad.  Het was bovendien moeilijk om de touwtjes aan mekaar te knopen.  En toch heeft nog een tijdje een zus van mijn vader die met haar gezin in den Ham woonde, bij ons ingewoond, omdat ze daar bang waren voor de bombardementen.  Moeder naaide voor andere mensen om geld in het bakje te krijgen.  Ik herinner me dat we af en toe gingen schuilen in de kelders van een brouwerij in de Polderstraat.  En beelden die op mijn netvlies gebrand staan, zijn ook de bombardementen op het arsenaal.  Ik zie die inslagen nog zo voor mij...  Ook zouden we eens een keer in de schuilkelder onder de IJzerenleen gezeten hebben waar nu de Vlietenkelder is.  Maar dat ben ikzelf vergeten.

 

Wat Marie-Louiske nog héél goed weet is de dag van de Bevrijding - nu net zeventig jaar geleden...

 

Ik herinner me nog de soldaten die op hun tanks ook hier op de Battelsesteenweg kwamen gereden. Wij, kinderen, liepen naar hen toe, want we kregen koekskes van hen.  Verder op de Battelsesteenweg lag het fabriekje 'le Peigné'.  Men wist dat de Duitsers er veel alcohol opgeslagen hadden, en toen die hals over kop verdwenen uit de stad, hebben mannen uit de buurt nog heel wat drank gaan pikken daar...

 

Toch was het gezin bij het uitbreken van de oorlog - en dan schakelen we weer even terug naar vier jaar voordien - ook op de vlucht gegaan voor het dreigende geweld.  De mannen uit de familie waren allemaal in het leger, en enkel de vrouwen en kinderen waren in Mechelen gebleven.  De grootouders van Marie-Louiske woonden in de Bethaniënstraat en hadden drie dochters.  Samen besloten ze, met bompa als enige man, om te vertrekken...

 

We vertrokken op de Battelsesteenweg maar we waren nog niet ver gevorderd aan de Battelbrug over de Leuvense vaart toen ons bomma die toen al ziekelijk was, plots niet meer verder wilde.  "Goale kunt doen wa ge wilt, maar ik kan ni meer.  Ik ga terug!"  Natuurlijk lieten we haar niet alleen weerkeren.  We zijn haar gevolgd.  Datzeflde jaar is grootmoeder ook overleden...

 

(Marie-Louiske met haar ouders...)

 

Het was niet de enige ramp die de familie overkwam.  Toen na de oorlog de rust weerkeerde, kreeg de buurt plots te maken met een nieuw drama.  Bij zwaar noodweer  op 1 februari 1953 brak 's nachts de Dijledijk en overstroomden polders en beemden (op de plaats waar nu zo ongeveer de Lisdodde is gebouwd).  Alles stond blank en twee hoeves in de beemd verdwenen onder het water...

 

Het was vreselijk.  Over het hele gebied van aan den Eik tot aan de Polderstraat stonden alle kelders onder water!  Meer zelfs: het water stond tot een meter hoog in de huizen.  We hadden veel schade.  Met man en macht probeerden we te redden wat we konden redden.  Ik weet nog dat mijn ouders net nieuwe zetels hadden gekocht.  Ze waren nog goed voor het stort...  Ook een okkazie-piano waarop ik niet meer dan een paar tonen van 'den Blauen Donau' spelen kon, liep serieuze waterschade op. Het heeft toen veel indruk op me gemaakt.  Veel ging verloren.  Gelukkig bleef een schetsboekje van mijn grootvader bewaard.  De man was een begaafd tekenaar.  Maar verder moesten we terug van 0 beginnen.  We trokken wel een vergoeding voor de geleden schade, maar dat was lang nog niet zo goed geregeld als nu het geval is...

 

 

Gelukkig was er niet alleen kommer en kwel.  Want Marie-Louise leerde haar man kennen: Jozef Vervloet...

 

(Marie-Louiske met haar man als jong echtpaar...)

 

Zijn ouders waren afkomstigvan Kontich, en we leerden mekaar kennen in de buurt, in het café bij 'Swaske'.   Voordien was Jozef met zijn broer kort naar Zuid-Afrika getrokken om daar in de goudmijnen te werken en een nieuw leven te beginnen.  Maar men kon er niet aarden, en beiden zijn teruggekeerd.  Op een bal in de school De Spreeuwen had hij zichzelf moed ingedronken, want hij was verliefd op mij.  En ik op hem.  We werden een koppel en zijn op 18 augustus 1958 getrouwd.   In de Heilig Hart kerk. Toen werd hij nog niet zo veel op huwelijksreis gegaan, maar het was het jaar van de Expo, en we hebben er zo'n week rondgehangen.  Zo hebben we ook de hele wereld gezien, en 's avonds kon je ons terugvinden in 'Vrolijk België'.  We hadden de tijd van ons leven! 

 

Jozef was mechanieker en werkte een tijd bij Mercedes in Mechelen voordat hij later aan de slag ging in een drukinktfabriek.  De gazettenwinkel was werk voor Marie-Louiske...

 

Ik heb hard gewerkt in de winkel.  Het was steeds vroeg opstaan en ook de gazettentoer was niet niks.  Ik moest er steeds door in alle weer en wind.  Men noemde me vaak 'Marie-Louiske van de gazettenwinkel'...  Jozef overleed in 2002 aan de gevolgen van kanker.  Toch ben ik niet bij de pakken blijven zitten.  Ik trek mijn plan.  Ik ben wel verhuisd naar het centrum om dichter bij alles te zitten.   Ik woon graag op mijn appartementje, maar ben toch zelden thuis.

 

Marie-Louiske is alleen, maar niet eenzaam.  Graag hadden zij en haar man kinderen gehad, maar dat lukte niet...  Het was lang een groot verdriet.  Even dacht men nog aan adoptie, maar toen gooiden ze het over een andere boeg...  Marie-Louiske is altijd een doorzetter geweest die het leven probeerde te bekijken van de zonnige kant.

Dat doen we nu ook op dit zonovergoten terrasje aan de Dijlekant.

We verliezen de tijd...

Dan gooit ze het plots over een heel andere boeg:

 

                           


 

 

Weet je dat ik altijd graag actrice had geworden?  Ik heb me steeds enorm graag verkleed.  Toch heb ik nooit overwogen om mee te doen in het amateurtoneel in Mechelen.  Ik wou op het witte doek schitteren.  Maar dat is natuurlijk een droom gebleven...  En toch: kijk hier: op deze foto figureer ik in de stoet van 1950 tijdens de Grote Raad Feesten.  Ik had maar al te graag meegedaan aan de musical 14-18, maar het is er niet van gekomen.  Wel heb ik de kans gekregen om als figurante mee te spelen in 'Dubbelleven' dat grotendeels hier in Mechelen werd verfilmd.  Op deze foto zie je me tussen de bekende acteurs Chris Lomme en Arnold Willems.  En zie: hier zie je me met Koen en Kris Wauters!  Op TV kwam ik ook regelmatig.  Ik deed ooit mee met het Rad van Fortuin en met 'kwidam' van Marleen Gordts won ik indertijd een reisje naar Engeland...

 

 

 

 

Marie-Louiske is enorm geboeid door deze stad en haar geschiedenis.  Thuis bezit ze vele boeken over Mechelen, en ze stapt regelmatig mee met de wandelingen van Mechelenbinnenstebuiten.  Dat doet ze bijzonder graag!  En die gidsfiets van Peter Meuris wil ze beslist binnenkort uitproberen.  Ze polst voorzichtig of ik dat ook zie zitten...  Kunnen we misschien samen een ritje maken?

Steevast volgt ze de voordrachten van Soirée Lamot.  Die wil ze voor geen geld missen!

 

Deze stad is erg mooi geworden.  Ik winkel hier graag en het begijnhof is prachtig.  Ik hou ook van de Sint-Pieterskerk, en natuurlijk van 'onze' Sint-Romboutstoren!  Drie jaar geleden ben ik er nog op geweest, maar ik ben wat moeilijker te been geworden en het zal me niet meer lukken.  Misschien wordt het nu wel echt tijd om een lift aan de buitenzijde te overwegen?    Dat zou ik wel graag willen...

 

Een stad is steeds in beweging...

Mechelen is niet meer wat het ooit was en zal dat ook nooit meer worden... 
Niets blijft duren. 

Maar Marie-Louiske volgt het allemaal met grote interesse, geboeid als ze is door deze nieuwe tijd.

 

Ik wil zoveel mogelijk doen en meemaken.  Na gestopt te zijn met mijn gazettenwinkeltje heb ik gereageerd op een annoncke in de krant waarbij het Bijzonder Onderwijs van de Sint-Jansstraat een begeleid(st)er zocht voor het busvervoer.  Ik kende niks van deze kinderen, maar heb het zo'n tien jaar erg graag gedaan.  Nu nog heb ik contact met een drietal van hen..

                                         

 

 

Dez stad kent een grote diversiteit.  Maar ik ervaar dat als positief.  Mensen zijn voor mij allemaal gelijk.  Vroeger op de Battelsesteenweg had ik bijzonder goeie contacten met mijn Assyrische buren"Zo'n mensen!!!" (steekt haar duim omhoog).  En zo stond ik dan ook - ook al was ik niet helemaal tevreden met mijn portret - tussen al die andere Mechelaars van diverse origine.

 

Als ze niet op stap is (steevast met een compact cameraatje in haar handtas, want Marie-Louiske houdt van fotograferen en gefotografeerd worden), kan je haar misschien heel af en toe thuis vinden in de De Langhestraat.

 

Ik ga heel laat slapen.  Ik haal alles uit mijn dag, en dan zijn m'n dagen nog steeds te kort.  Op TV volg ik vooral documentaires en soaps.  Het begint al met 'Mooi en Meedogenloos', en daarna volgen 'Thuis' en 'Familie'.  Ik moet wel één van de twee opnemen, want ze overlappen mekaar...  En ik blader graag in mijn boeken over Mechelen - meer kijkend naar de plaatjes dan lezend.  Maar ook boeken over het dagelijkse leven vroeger, de geschiedenis rond de eeuwwisselin, de Belle Epoque, boeien me...  Weet je dat ik binnenkort mee doe aan de Victoriaans getinte rozenwandeling op 21 juni in het Vrijbroekpark?  Ik ga daar helemaal gekostumeerd aan deelnemen!

 

           

 

Ze leeft gulzig en wil alles meemaken.  Mensen ontmoeten en niks missen.  Eeuwige jeugd.  Ze staat graag op Maanrock tussen het jonge volkje (al vindt ze het nu wel wat druk worden).  Klassieke muziek zegt haar minder dan hedendaagse stromingen.  En fan is ze van Natalia en Belle Perez...

Iedereen kent Marie-Louiske - misschien niet allemaal van naam en achtergrond.  Maar ontmoeten doe je haar zéker op je tochtjes door de stad.  Fluks en vrolijk.

 

Ik ben dan ook nog geen ouwe doos, maar wel een halve.  Nee hoor: ik wil graag honderd jaar worden.  Eigenlijk ben ik te vroeg geboren...

 

 

Ik geloof het graag.

We heffen het glas op al wat mooi is in het leven, en dat is het ook.  Maar je moet het willen zien - met open geest.

De lichtjes in haar ogen schitteren.

Een ontmoeting met Marie-Louiske blijft je bij.  Levenswijsheid verpakt  oep z'n Mèchels...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vooral de foto op het arduinene bankje is heel mooi.

Prachtige beschrijving.  Dit verslag kan zo in een Lifebook.  Meer van dat.

Hier dient nen Blog voor, sè !

:-)

BTW :

Als ik morgen een oud ventje ben en slecht te been, dan ga ik nog dichter int Centrum wonen.  Dan huur of koop ik mezelf ne studio oep de Groete Mèt en ga ik 's middags warm eten in Den Amitié !