Jan Verhasselt wil eerherstel Lourdesgrot Karmelietentuin

met categorie:  

  (foto's: Jan Smets)

Op deze zonnige lentedag zit ik met Jan Verhasselt op een bankje bij de grot in de Karmelietentuin - je weet wel: die mooie groene oase in de Heihoek, die sinds 2008 is opengesteld voor het publiek.  Voordien was het de kloostertuin van de Franciscanen, maar sinds hun vertrek en het ombouwen van de voormalige paterskerk tot hotel werd de voordien private tuin bezit van de gemeenschap.  En dat is een schitterend idee geweest.  Het is er heerlijk zitten, kuieren én het is een leuk spelterrein voor de jeugd uit de buurt.  Dat vindt ook Jan. Toch is er wel iets dat hem een beetje dwars zit.  De voormalige Lourdesgrot ligt er verwaarloosd bij, en dat vindt hij wel jammer.  Deze grot was en is een bekend stadsgezicht, en een mooi voorbeeld van klein religieus erfgoed.  Nu de stad driftig alle overblijvende Maria-en andere kapelletjes in het straatbeeld aan het inventariseren om ze zo nodig te restaureren, lijkt het Jan niet meer dan logisch dat ook deze oude Lourdesgrot in aanmerking zou komen voor herwaardering...

 

 

Het is eerder bij toeval dat Jan Verhasselt op zijn wandelingen door de binnenstad terecht kwam in de tuin en het verval ontdekte.  En sindsdien laat het hem niet meer los.

 

Het Mariabeeld en Bernadettebeeld zijn helaas verdwenen en de klimop woekert.  De wortels zullen op langere termijn de stenen grot  stuk maken.  Ik heb hiervoor reeds schepen Greet Geypen gecontacteerd en ik kreeg nadien een antwoord van Fons Van Dam, groenambtenaar, die me verzekerde dat de klimop regelmatig wordt bijgeknipt.  Maar volgens mij is het noodzakelijk dat deze met wortels en al wordt verwijderd. Wel werd er een houten hekwerk geplaatst achter de grot om te beletten dat men op de grot zou klimmen...

 

(de dikke wortels van de klimop maken de grot kapot op langere termijn, zegt Jan...)

(verbodsteken op de tuinmuren dat men niet op de grot mag klimmen...)

  (foto: Louis Sanders)

 

Toen de paters het klooster verlieten stond er nog een Mariabeeld in een nis in de grot.  Op 18 mei 2008 werd de tuin feestelijk ingehuldigd door burgemeester Somers en een aantal schepenen, en Mechelenblogt maakte toen een reportage over deze opening:

www.mechelenblogt.be/2008/05/feest-bij-heihoek-ers

Niet veel later is het beeld blijkbaar gestolen, maar de vroegere voorzitter van het buurtcomité zou gezorgd hebben dat er een ander beeld in de nis werd geplaatst.  Maar weer liep het mis: door het voetballen in de tuin ging het beeld stuk, en sindsdien is de grot...leeg...

Het laatste wat Jan zou willen is dat de voetballende jongeren hun ding niet meer zouden kunnen doen in de tuin.  Dat voetballen moet best kunnen, maar de grot gebruiken als goal ziet hij niet zo zitten.  Waarom is het niet mogelijk om een goal te plaatsen?  En dan zou er terug een beeld kunnen komen in de grot - eventueel afgeschermd met doorzichtig draadwerk of zo...

 

 

Jan Verhasselt die oud-militair is, is van Hombeek afkomstig, maar woont in het stadscentrum dicht bij de Zoutwerf.  Hij noemt zichzelf graag een fiere Mechelaar, die geboeid is in deze stad en in geschiedenis.  Jarenlang gidste hij reizen in Noord-Spanje, Corsica, Italië en Sicilië, maar daar is de ondertussen 79 jaar geworden Jan mee gestopt.  Voor het Hombeekse maandblad 'De Schacht', dat zo'n 800 abonnees heeft en oorspronkelijk een blad voor militairen was, schrijft hij nog heel regelmatig bijdragen, zoals over Napoleon en over vergeten veldslagen...  Om maar te zeggen dat de man geboeid is in historie en erfgoed...

 

Lourdesgrotten vindt je nog heel wat in ons land.  Volgens mevrouw Hilda Polleunis uit Lanaken zijn er zo'n 1600 te ontdekken in België.  Ze registreerde ze allemaal en zette ze op een website.  De 'verschijningen' in Lourdes dateren van 1855, en de eerste grot in ons land werd in 1860 gebouwd in Hulshout.  Sindsdien zijn er vele bijgekomen.  De meeste ontstonden tussen 1870 en 1900.  In België waren zo'n drietal bedrijven gespecialiseerd in het bouwen van dergelijke grotten.  De grot in deze Karmelietentuin moet ook uit die tijdsperiode stammen, toen de kerk en klooster werden gebouwd en de Franciscanen hier introkken.

 

(zo zag de grot er uit in 1995.  Foto: Tony Schaerlaeken)

 

Lourdesgrotten kan men in Mechelen buiten deze in de Karmelietentuin, nog vinden op de Kouter in Leest, een kleine in de Katelijnekerk en nog een andere in een zijkapel van OLV-van Leliëndael in de Bruul. Ook vindt je er nog eentje op de Liersesteenweg schuin over de Kerkhoflei...

 

  (foto: J.Smets - Kouter Leest)

  (foto: J.Smets - Leliëndael)

  (foto: T.Schaerlaeken - Liersesteenweg)

 

Het openstellen van de tuin heeft natuurlijk consequenties.  Dat beseft iedereen. Verbieden om te voetballen in de tuin heeft natuurlijk geen zin.  Dat wil niemand.  Ook Jan niet.  Maar ergens moet het toch misschien mogelijk zijn om tot een compromis te komen.

 

Je kan natuurlijk een beetje meewarig lachen om de volksdevotie rond deze grot, maar het is wel klein religieus erfgoed dat het waard is om beschermd te worden.  En daar wil Jan Verhasselt voor ijveren.  Zeker nu dat er een inventaris wordt opgemaakt van alle kapelletjes in de Mechelse straten.  (Overigens is het Mechelaar Tony Schaerlaeken die gestart was met het fotograferen en inventariseren van alle heiligenbeelden op publiek terrein en deze lijst bezorgde aan Monumentenzorg na schepen Geypen er op gewezen te hebben dat vele van hen dringend aan restauratie toe zijn). Volgens Jan Verhasselt hoort deze Lourdesgrot, die ondertussen ook al méér dan honderd jaar is, zéker op deze lijst..

 

De moeite toch om te overwegen?

 

PS:

  (foto:J.Smets - Tony Schaerlaeken.  Het is diens vriend, Pater Maurits Delbaere, die wetend van de inventaris van Tony, Jan Verhasselt met hem in contact bracht...)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Misschien een beetje rare denkkronkel van Gimycko, maar ik smijt het toch maar even in de groep.

De Lourdesgrotten-en grotjes, symbool van volksdevotie, behandelen of geven een Verschijning van Onze-Lieve-Vrouw weer.  Dit feit wordt verzinnebeeld door een Maria-beeldje, dat meestal de Natuurelementen en de voetballertjes moet weerstaan.  Doch, zoals hierboven beschreven, sneuvelen die beeldjes wel eens ( opnieuw door natuur-of voetballertjesgeweld ).

Waarom niet de Verschijning symboliseren d.m.v. een geschilderde weergave in diezelfde grot ?  Een stuk veiliger naar de voetballertjes toe en ook de Symboliek blijft hetzelfde.

En als, door de jaren heen, de verf lichtjes verdwijnt of afbladert door de natuurelementen ( regen, wind, sneeuw, ...) dan wordt de Symboliek van de Verschijning alleen maar sterker en mysterieuzer.

:-)

Voor zij die vroeger nog ter Kerke gingen, hier nog eens het Lourdeslied :

Beeld en Klank - Tekst

Dan staat ook dit gebeiteld in de Blog-annalen.

En hoe zit dat met de gas - dinges ? Naar de archieven verwezen of telt dat hier niet ?

@Gimycko: op "uw beeld en klank lied" zongen wij een andere tekst:

In Rumst in de statie

Da sta ne stukken tram

Ge moet er an daave

Tot aan den iesten halt

Ave, ave, moe brengt koeke mee (bis)

;-)

@ Jokke :

Zingt dat liedje nooit voor bij Pastoor Munte !

Want dan stuurt hij Moeder Cent op U af !

En dat de Hombeekse " DE SCHACHT " vroeger een blad voor militairen zou geweest zijn wil ik bij deze toch even recht zetten. Een blad voor " dienstplichtigen " zou veel beter klinken. En voor die dienstplichtigen van destijds zou men heden ten dage meer respect mogen betonen. Mijn mening.

veel te lang geleden dat ik nog in deze prachttuin geweest ben, een pareltje is het eigenlijk