'Een Hollander in Mechelen' - onze stad door een oranje bril bekeken

 

(foto's: Jan Smets)

Vanavond ging met een gebruikelijke vernissage de gloednieuwe tentoonstelling 'Een Hollander in Mechelen' van start in het Hof van Busleyden.  's Morgens was ik al even langsgelopen in de in opbouw zijnde expo-ruimte, waar conservator Bart Stroobants en zijn medewerkers nog druk de laatste voorbereidselen troffen.  Het was er nog alle hens aan dek, en er hing een al even gebruikelijke 'spanning' in de lucht.

Ondanks het feit dat nog niet alles in orde was, was ik toch al erg onder de indruk van het concept én de originele scenografie.  De hele museumzaal is immers omgeturnd tot een gestilleerd stadsplan uit de periode dat onze stad behoorde tot het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.  Duidelijk herken je het stadssilhouet en de overblijvende stadspoorten.  De expo bezoekend, voel je je als het ware een citytripper.  Gewapend met een zowel handige als compacte 'reisgids' kan je door de straten van de Dijlestad lopen.  Mechelen bekeken door een oranje bril - 200 jaar terug gekatapulteerd in de tijd - wandelen door een boeiende en wervelende periode: het kan vanaf nu tot en met 26 juli.  Schiet in je schoenen en jas, en vertrek samen met mij...

 

 

Bijzondere dingen kan je ontdekken op deze tentoonstelling!

Alles werd geput uit de rijke archieven van de stad en het Aartsbisdom.  En dit alles werd aangevuld met collectiestukken van de Stedelijke Musea.  Het Rijksmuseum van Amsterdam tenslotte, leverde nog wat extra documentatie voor de 'reisgids' die je aan de balie kan aanschaffen...

 

 

Deze expo kadert in het festival 'Hollandse Maatjes' en mag écht wel hét paradepaardje van de cultuurevenement worden genoemd.

www.hollandsemaatjes.be

 

'Een Hollander in Mechelen' is een buitengewoon boeiende historische tentoonstelling naar aanleiding van de 200ste verjaardag van het feit dat het Koninkrijk der Verenigde Nederlanden werd opgericht én de twintigste verjaardag van het Cultureel akkoord tussen Vlaanderen en Nederland.

Wat veranderde er voor onze stadsgenoten onder het Hollandse bewind?

Welke vernieuwingen werden doorgevoerd, en wat bleef er allemaal bij het oude?

En last but not least: hoe zag onze stad er toen uit?

 

  (Bart Stroobants)

 

Er valt op deze expo héél wat te bekijken.  En ook krijg je wel wat leesvoer te verwerken bij de tentoongestelde stukken.  Maar we hebben getracht dit zo overzichtelijk en boeiend als maar mogelijk is voor te stellen.  De teksten zijn groot en leesbaar voor de bezoeker.  We geven praktische info en brengen het 'contextverhaal'.  En dat vullen we telkens aan met een weetje of anecdote...

 

Een televisiejournaal brengt de belangrijkste feiten uit de periode 1815-1830, en we duiken oude kranten in...

Maar er is méér! 

 

Een hele leuke vondst is dat vijf hedendaagse Mechelaars in de huid kruipen van een voorganger uit de Hollandse periode!

 

Vijf Mechelaars werden gefilmd als 'levend schilderij'.  Ze worden geprojecteerd op schermen en op de gestilleerde maquette van Sint-Romboutstoren die hier middenin de stad staat.  Hoorbaar voor alle bezoekers brengen ze hun verhaal in telkens een stukje van zo'n vijftal minuten.  Zo hadden aartsbisschop Léonard die in de huid kroop van aartsbisschop de Méan, en burgemeester Bart Somers, die zich transformeerde in een ambstgenoot uit die tijd, er écht veel schik in!

 

Naast deze twee doet ook ondernemer Ivo Van Itterbeeck zijn duit in het zakje, pratend over de economische situatie in die tijd.  Cafébazin Adeline van 't Paradijske aan het stedelijk kerkhof belicht dan weer het volkse Mechelen van toen, en Alice, een apothekeres uit de Adegemstraat belicht dan weer een ander facet...  (Mechelen had overigens véél apotheken in die periode.  En hoe dat kwam, verneem je op de expo...)

De projectie van de  filmpjes met de vijf Maneblussers op de toren worden afgewisseld met de gravure van Sint-Rombout uit 1820 , door Hunin.  Compleet met wijzerplaten trouwens!

 

 

In de expo brengen tekeningen en schilderijen het oude stadscentrum met zijn architecturale parels en authentieke ambachtspanden weer tot leven.

Faits divers verscholen in krantenberichten, spotprenten, dagboeken en kronieken, geven meer inzicht in deze tijdsperiode.

 

 

Van deze citytrip door het verleden van toen, kan je een souvenir meebrengen.  Kinderen tot 12 jaar, die kunnen meedoen met een zoektocht door de expo, gaan naar huis met een honinglolly, een lekker Hollands souvenir, terwijl hun ouders ondertussen een kiekje kunnen nemen voor een Mechels stadsgezicht of een postkaart sturen naar  het thuisfront.

 

 

Je moet het maar allemaal zélf ontdekken op de expo.

Toch wil ik al graag bij wijze van smaakmaker een tipje van de sluier oplichten!

 

- Enige tijd geleden hadden we het op Mechelenblogt over café De Neuskapel in de Lange Nieuwstraat.  En zoals je toen kon lezen was deze naam een verbastering van de zogenaamde 'Geuzenkapel' uit de 16de eeuw.  Toen na de uitzonderlijke natte zomer van 1816 hongersnood dreigde na de mislukte oogst, werd er hier en daar gefluisterd dat dit kwam door de godslasterende calvinistische predikanten.  de Geuzenkapel werd volgens de overleverings sinds dan omgedoopt tot neuzenkapel...

 

 

- Eén van de eerste én geroemde bestuursdaden van de nieuwe koning, Willem I, was het doen terugkeren van de in Franse tijd gestolen kunstwerken.  Zo was er eind 1815  groot feest in Mechelen toen volgeladen karren terugkeerden uit parijs, met ondermeer 'de Wonderbare Visvangst' uit de OLV-over-de-Dijlekerk...

 

 

- Ondanks het feit dat Willem I grote inspanningen deed om de industrie in zijn Koninkrijk te moderniseren, werkte men in Mechelen nog met een ambachtelijke watermolen.  In de vroege ochtend van 20 september 1823 is deze watermolen op de Dijle afgebrand...

 

 

- Toen in 1825 de Sint-Romboutsstoet door de straten trok, stonden duizenden toeschouwers in rijen aan de kant.  Op de laatste praalwagen werd zoals het vroeger ook steeds gebeurde, hulde aan de regerende vorsten gebracht:  Willem I en zijn vrouw Wilhelmina van Pruisen...

 

 

- Prins Antoine de Méan werd door Willem I in 1817 benoemd tot aartsbisschop.  De Méan had de nieuwe koning gesteund en dit was dus een soort van wederdienst.  de aanstellingsbulle mét zegel van Paus Pius is te bewonderen op de expo.  Later verzuurde de verstandhouding tussen Kerk en Koning, door bemoeienissen van deze laatste.  Pas na het Concordaat van 1827 trad verbetering op in die relatie.  We zien ook een indrukwekkend portret van de Méan - toevallig (?) afgebeeld op de wijze van Willem I op zijn staatsieportret...

 

 

- De Mechelaar Louis Royer vervaardigde het borstbeeld van kroonprins Willem - de later Willem II.  Royer woonde in de toenmalige Peperstraat, maar volgde na de onafhankelijkheid het Hollandse Vorstenhuis en groeide later in Nederland uit tot beeldhouwer van Hollandse helden...

 

                                    

 

- Twee schilderijen tonen de 'graveur van Mechelens trots', Hunin en zijn vrouw.  Leuk detail in de linkerhoek van het portret van Hunin, toont een fragment van een beroemd geworden werk: een op een wit paard gezeten triomerende Napoleon...  Nee - Bonaparte was nog niet helemaal 'ver weg'...

 

 

 

Door haar korte bestaan is de natie van Willem I wat in de vergeethoek geraakt...  En toch waaide er in die jaren een nieuwe wind over het land, en de inwoners proefden voor het eerst van een democratische en liberaler bewind...  De industriële revolutie kwam op kruissnelheid en het culturele leven bloeide op...

Maar...  het gemor nam toe.

 

Wij willen Willem weg

wil Willem wijzer worden,

wij willen Willem weer!

 

De roep der oproerkraaiers klinkt steeds luider.  Het autoritair ervaren beleid van Willem wordt steeds meer op de korrel genomen.  De Stomme van Portici zingt een ander lied...  Het is uit voor Willems Rijk. De Zuidelijke Nederlanden kleuren niet langer oranje.   Een nieuw tijdperk staat in de steigers.  De scheiding is een feit.  Maar...dat is een ander verhaal...

 

 

 

De tentoonstelling loopt van 30 april tot en met 26 juli.

open van maandag tot zondag van 10 uur tot 17 uur.  (gesloten op woensdag).

Tentoonstellingsontwerp en verlichting: ProFORMa Mechelen.  Coördinatie Bart Stroobants.

méér info:  www.stedelijkemuseamechelen.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hier het grafmonument van De Méan in de Sint-Romboutskathedraal...

Foto Gimycko

...ook te vinden op een munt :

Tekst onderaan : Inaug. le 19 août 1837.

Ai !  Mechelen kleurt oranje !  

En het begint in de Warmoes-en de Kruiskensstraat !

;-)

GVA - 161 straten kleuren oranje voor tiende Burendag

Hopelijk brengen Wim-Lex & Maxima een Tulpi mee, als ze Mechelen (zouden) bezoeken.

Anders moet Eelco er eens eentje meebrengen, bij zijn volgende bezoek of zo.

;-)

( Tulpi's in Canada )