Kunst in parking - afdrukken en indrukken van dood en leven

met categorie:  

  

(foto's: Jan Smets)

Op de plaats waar vijf jaar geleden de grootste archeologische opgraving van onze stad doorging - het Sint-Romboutskerkhof - is nu een ondergrondse parking.  Zestien maanden lang waren archeologen, arbeiders en studenten in weer en wind aan de slag  op deze voormalige begraafplaats.  Achthonderd jaar lang, tot op het einde van de 18de eeuw werden hier Mechelaars begraven.  Niet minder dan 4165 skeletten  en een duizendtal losse schedels en beenderen heeft men er opgegraven.  Hiermee was het één van de grootste archeologische sites van die aard in gans West-Europa.  In de kelders van de school BimSem, werden deze resten opgeslagen in afwachting van verder onderzoek.  Met dit gegeven wou men 'iets' doen...  Vandaag is er een permanente tentoonstelling te bekijken met zestien beelden uit een stille film, geïnspireerd op deze opgravingen.  Kunstenares Sarah Vanagt realiseerde dit project, en de elfjarige leerling uit BimSem, Tim Van Leuven, figureerde in de kortfilm.

 

 

In het buitenland ziet men vaak dat in ondergrondse parkings de gevonden archeologische vondsten worden tentoongesteld.  In Mechelen ligt dat natuurlijk delicater. 

 

Toch wou men op één of andere manier de historische achtergrond van deze plaats tonen in de parking.  Er moest dus een andere manier gevonden worden om dit verhaal te vertellen.

 

Het zou dus een kunstwerk worden.  De parking ligt dan ook in het epicentrum van de hedendaagse kunst in onze stad - midden de gebouwen van Cultuurcentrum, de Garage, de Contourkapel, de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten...

Met de financiële inbreng van de provincie Antwerpen, is dit project  nu gerealiseerd, vertelt cultuurschepen Frank Nobels.  Ook VINCI-park, eigenaar en uitbater van de parking was snel overtuigd van de waarde van de waarde van het project, vond het idee uitstekend, en gaf haar toestemming.

Zo kwam men haast vanzelf bij  kunstenares Sarah Vanaelst, die directeur van de Koninklijke Academie, Hans Martens, een terechte laureate noemt.

 

                                                                    

 

De hedendaagse kunstenares Sarah Vanagt (°1976) studeerde geschiedenis, maar ook film.  Ze maakte al tal van documentaires, foto's en video-installaties.  Haar werk dat al enkele malen bekroond werd, was reeds te zien op filmfestivals en musea over de hele wereld.

 

Haar film 'The Wave' ging in 2012 in prémière op de biennale van Sydney.  De kortfilm 'Girl with a fly' maakte deel uit van de vijfde Moscow Biennale of Contemporary Art in 2013.

Maar ook in Mechelen konden we al werk van haar bewonderen.  Tijdens de uitgave van Contour 2007, vertoonde men de film 'Ash tree'.  De beelden werden geschoten op het Londense kerkhofje St.Pancras, waar door groeiende verkeersaders de graven, gegroepeerd rond een oude es, steeds verder worden weggedrukt.  Een kind, geconfronteerd met deze grafstenen, probeert al spelend met de letters die ze kent tot de doden te spreken...

De kortfilm die Sarah nu maakte, borduurt in feite verder op dit thema...

 

(Sarah en de jonge acteur, Tim...)

 

De zestien verstilde beelden uit de film, verbinden oud en nieuw, herinnering en visie...  Misschien is deze dualiteit wel typerend voor Mechelen: deze stad leeft niet alleen in het verleden...  De film is een middel om na te denken over geschiedenis, en dit op een poëtische manier.  Net zoals archeologen laag voor laag op zoek gaan naar het verleden, doet deze film hetzelfde.  Dood, geschiedenis, een kind, leven... Laag voor laag.  Ziijn jongeren en kinderen immers niet de boodschappers tussen leven en dood?

 

De film die zo'n tien minuten duurt, toont een jongen die de trap naar de kelders van het schoolgebouw afdaalt.  Hij geraakt geboeid door de vorm van opgeslagen beenderen.  Met een bol blauwe plasticine maakt hij er afdrukken van.  Afdrukken genereren indrukken...

 

 

(rechts: directeur academie, Hans Martens)

 

"Kunst in een openbare ruimte... Is dit wel nodig?" , kan men zich afvragen.  Toch kan het een trigger zijn om 'anders' te kijken.  Voor de toeschouwer die er voor open staat, kan het een cinematografische beleving zijn.  Hij kan een eigen verhaal construeren.   Hij  moet zich soms fysisch verplaatsen, maar ook mentaal...Het vraagt dus wat inspanning om de op het eerste gezicht vreemde beelden bij mekaar te puzzelen... Maar er kan een 'verlichtingsmoment' volgen.

De film die gedraaid werd op de locatie van BimSem, kan je bekijken op de website van de stad.  www.mechelen.be/sarahvanagt

Beklijvend is hij alvast.  Stil, sterk en poëtisch.  Je wordt er beslist door geraakt.

 

 

Sarah Vanagt:

 

Voor mij was het snel duidelijk wat ik wilde.  Het beeld van kinderen die school lopen, opgroeien, boven die beenderen, wou ik laten spreken.  Dat jonge leven boven dat verleden...  Twee werelden komen samen.  Twee dagen hebben we gefilmd.  Wat het voor mij ook bijzonder maakt, is dat de cameraman twee dagen na de opnames plots overleed aan een hartaanval.  Het maakte veel indruk op mij....

 

 

De jonge Tim Van Leuven blijft er rustig bij, maar is toch wel fier, vertelt zijn moeder.  Tim die van Hemiksem afkomstig is, is op internaat in BimSem - voor zijn derde jaar.  Waarom hij uitgekozen werd om de hoofdrol te vertolken?  'Louter op gevoel' zegt Sarah.  Ze maakte een goeie keuze...

 

                                          

 

(provinciaal gedeputeerde Luk Lemmens, Tim Van Leuven, kunstenaresSarah Vanagt en cultuurschepen Frank Nobels)

 

Of je nou je auto wil stallen in de ondergrondse parking of niet: ga maar eens een kijkje nemen.  Het loont de moeite!