Rode Kruis

met categorie:  

Lag Mechelen mee aan de oorsprong van het Rode Kruis ?

Foto Gimycko - Rode Kruis Winketkaai

Bij het googlen naar één of andere nationale natuurramp kwam ik onderstaande tekst tegen.  En de beschrijving / geschiedenis is intrigerend...

Historiek : Het ontstaan van de Rode Kruis afdeling Mechelen-Bonheiden

Oprichting van het Rode Kruis

Tijdens de internationale conferentie van 29 oktober 1863 in Genève werd het Rode Kruis opgericht. Om het ontstaan van het Belgische Rode Kruis te situeren, is het noodzakelijk te verwijzen naar de oproep die gelanceerd werd om nationale comités op te richten en in België werd hierop snel gereageerd. Op 4 februari 1864 werd in Brussel een nationale Rodekruisvereniging opgericht. Het initiatief ging uit van dokter André Uytterhoeven, die ook voorzitter werd (1864-1868) en in april 1885 volgt dan de definitieve oprichting. Zeven jaar vooraleer Henri Dunant zijn ophefmakend boek over de slag van Solferino publiceert, dat aanleiding geeft tot het ontstaan van het Rode Kruis, had Dr. Uytterhoeven reeds de aandacht gevestigd en gevraagd over het lot van de oorlogsgewonden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat juist hij aan de basis ligt van de oprichting van het Belgische Rode Kruis. België was dan ook één der eerste landen ter wereld waar een Rode Kruisafdeling werd opgericht.

In 1866 werd in Sint Niklaas een eerste Rode Kruisafdeling opgericht waarna Antwerpen al snel volgde in 1867 en als derde Turnhout in 1870. Naar aanleiding van het conflict dat op 15 juli 1870 uitbrak tussen Frankrijk en Duitsland, neemt de Rode Kruisactie voor het eerst nationale afmetingen aan en werd ook in de stad Mechelen een comité opgericht onder voorzitterschap van Dhr. De Backer. Tegelijkertijd werd ook een vrouwencomité opgericht onder de leiding van Mej. Deppe. Kort nadien werden rodekruiscomités gevormd (waaronder Mechelen). Via al deze comités stroomden hulpgoederen toe, giften in geld, linnen en medicijnen. Het einde van de Frans-Duitse oorlog legde naar alle waarschijnlijkheid ook de werking van het prille Mechelse rodekruiscomité stil. Bijna alle Rode Kruiscomités verdwenen met uitzondering van Sint Niklaas, Antwerpen en Turnhout, die hun continuïteit in hun werking verder uitbouwden.

Jaren later werd de afdeling Mechelen evenwel heropgericht. In 1902 werd door het ‘Hulpcomiteit voor Transvaal en Oranje Vrijstaat een ‘Algemeen Verslag’ uitgegeven. Het Hulpcomiteit had tot doel de nodige gelden in te zamelen en vrijwilligers aan te trekken voor het zenden van een ambulance naar Zuid Afrika om daar de boeren bij te staan in hun strijd tegen de Engelsen. In verscheidene plaatsen werden hulpcomités opgericht waaronder Mechelen. De geldinzamelingen beliepen 1.600 frank in Brugge, 1.525 frank in Lier, 1.500 frank in Mechelen, 1.350 frank in Leuven, enz.  De ingezamelde gelden werden besteed aan een gemengde Vlaams-Duits ambulancekorps dat de Boeren in Zuid-Afrika zou ter hulp snellen. De leiding had de Mechelse arts Dr. Coolen. Over hun uniform schreef men ‘ze zagen er uit als krijgshaftige musketiers maar de Rodekruisarmband sprak duidelijk hun bedoeling uit’.

1903 - Oprichting Rood Kruis Mechelen

Onder het Voorzitterschap van Henri Dupont werd het Rood Kruis Mechelen opgericht. Volgens de notulen van het toenmalige Comité Directeur gebeurde dit niet in 1902 maar wel op 7 september 1903. Concreet hield de heroprichting de verzelfstandiging in van de “ambulance” die te Mechelen bestond. Deze “ambulance” was een hulppost die afhing van de afdeling Antwerpen en die op 5 februari 1902 was ingericht. Het was op voorstel van de Antwerpse afdelingsvoorzitter De Rop dat deze ‘ambulance’ in 1903 zelfstandig werd en Rood Kruis Mechelen was effectief geboren. Het Rode Kruis van Mechelen komt dan stilaan in actie : er werden hulpposten ingesteld tijdens de Hanswijckcavalcade in augustus 1913.

De Groote Oorlog

Als in 1914 de oorlogsklokken luiden, en de activiteiten in bezet gebied spoedig vrijwel onmogelijk worden, richt het Belgische Rode Kruis een directiecomité achter het leger op. In de loop van de Eerste Wereldoorlog worden een massa gewonden verzorgd en daalt het sterftecijfer door de toepassing van de toen revolutionaire heelkundige methoden van 20 naar 5 %. We lezen in dat verband : “De afdeling van Mechelen, welke bij het uitbreken van den wereldoorlog de beste zorgen had weten te verlenen aan meer dan duizend gewonde soldaten, zag zich genoodzaakt - bij het naderen van den vijand - de gekwetsten over te brengen naar Antwerpen en de model ambulance te sluiten die zij in de vaste lokalen van het Kleine Seminarie had ingericht. Op dit tijdstip telde de Mechelse afdeling van het Rode Kruis omtrent 100 leden, het merendeel dragers van het diploma.”

Dan volgt een hoofdstuk over het Belgische Rode Kruis in het Interbellum, tijdens de Tweede Wereldoorlog en de transitie naar Rode Kruis Vlaanderen.  Als afsluiting van deze geschiedenis worden nog enkele gegevens gepresenteerd...

Rode Kruis Mechelen wordt Rode Kruis Mechelen-Bonheiden

De Rode Kruis afdeling van Mechelen was destijds gevestigd op het Hoogstratenplein en heeft sedert 1.3.2002 haar lokaal op het gelijkvloers van het appartementscomplex gelegen Winketkaai 23 te Mechelen. Tussendoor  had  de afdeling ook nog een onderkomen  in het ‘Kasteeltje’ te Mechelen in de Caputsteenstraat op het terrein van het Koninklijk Lyceum. In 2003 werd het 100 jarig bestaan van de afdeling gevierd. De zetel van Rode Kruis-Vlaanderen is sedert 2003 gevestigd te Mechelen, Motstraat 40. De Rode Kruis afdeling van Mechelen bestrijkt van oudsher groot Mechelen (uitgezonderd Muizen dat zelfstandig gebleven is nadat het door de fusionering van de gemeenten, uit Brabant naar Antwerpen -> Mechelen werd overgeheveld) maar ook Bonheiden-Rijmenam maken deel uit van deze entiteit. Sedert begin 2009 is er tussen onze Rode Kruis-afdeling nauwer contact gekomen met het gemeentebestuur van Bonheiden. Op 20 maart 2008 werd reeds een naamsverandering doorgevoerd en voortaan heet onze afdeling Rode Kruis afdeling Mechelen-Bonheiden.

Bron

Conclusie :

In 2015 is het dus 145 jaar geleden dat het Eerste Comité van het Rode Kruis in Mechelen werd opgericht (1870 – 2015) en dat mag zeker gevierd worden !

En nu weten we meteen waarom Mechelen een Rode Kruisplein heeft.

Foto Gimycko – Rode Kruis Vlaanderen Motstraat

Na effe googlen met de term "dokter Coolen Mechelen" bots ik op een voordracht dat in 1899 werd gehouden (auteur : Fr. Van den Bergh - lengte : 32 pagina's)

"Voordracht over Transvaal gehouden te Mechelen op 9 november 1899..."

Kan hieruit besloten worden dat die dokter Coolen is vertrokken naar de Tweede Boerenoorlog ?

Gim, het antwoord op uw vraag " lag  Mechelen mee aan de oorsprong van het rode kruis " kan je bij Wikipedia vinden . Weer geen viskes in 't water smijten hé.

Rode Kruis tijdens Wereldoorlog I

50 jaar Rode Kruis - Afdeling Mechelen