Buurt Hanswijk de Bercht draagt honderdjarige kapel in het hart

met categorie:  

 

(foto's: Jan Smets - rechts: Josée van der Wildt, Guido Merckx, Germain Bosschaerts en Chris Verbeeck)

De kapel in de Locomotiefstraat oogt niet bepaald indrukwekkend.  Toch hebben veel buurtbewoners van de wijk Hanswijk De Bercht een sterke emotionele band met dit nu honderdjarige bouwwerk.  Het kapelletje is toegewijd aan OLV-van Hanswijk...

 

  (Chris Verbeeck)

 

Chris Verbeeck woont sinds 1972 in de Locomotiefstraat, en is actief in de parochieploeg en Kerkfabriek van OLV-van Hanswijkparochie...

 

Deze kapel bevindt zich op een historische plaats.  Hierachter vloeit de Dijle waar het schip met het miraculeuze beeld van Onze-Lieve-Vrouw volgens de legende vastliep.  Het bootje kon pas verder varen toen het beeld aan de oever werd gebracht.  De mensen van deze Mechelse uithoek zagen hierin een teken dat Maria hier vereerd wilde worden.  Het beeld werd in de nabijgelegen kapel van de Heilige Lambertus en Heilige Catharina gezet.  Hiermee begon de verering die tot op de dag van vandaag voortloopt.  In 1286 werd een kerk met klooster gebouwd.  De orde van de Dalscholieren beheerden het bedevaartsoord.  In de zestiende eeuw werd het heiligdom verwoest, en men verstopte het Mariabeeld in de nabijgelegen Leuvense poort.  Nadien trokken de Dalscholieren de huidige kerk, uit veiligheidsoverwegingen, op binnen de stadsmuren.  Met de Jubelfeesten van 1913 - nu honderd jaar geleden - bouwde men dit kapelletje in neogotische stijl.  Kardinaal Mercier zegende het in...

 

 

In de tweede Wereldoorlog vernielde een bombardement dit kapelletje van Hanswijk de Bercht.  Gelukkig werd het weer heropgebouwd in 1959...  Chris Verbeeck wijst naar de glasramen die door de Nederlander Luc Van Hoek bij deze restauratie werden vervaardigd.

 

 

Luc Van Hoek was betrokken bij de artistieke vormgeving van de Cavalcade van 1963.  Je merkt het aan de stijl van de ramen.  Ze komen erg overeen met de affiches en andere publicaties van toen. 

 

 

 

(verering van Maria bij het eerste kapelletje en het mirakel aan de Brusselpoort waarbij de poorters van de stad de menigte met het Mariabeeld binnen de stad lieten ten tijde van de pest...)

(aankomst van het bootje met het beeld...)

(het ronde glasraam met de afbeelding van het Mariabeeld met links de Hanswijkbasiliek, en rechts de kapel van Hanswijk de Bercht, boven de inkomdeur)

 

Het interieur is fris en met zorg geschilderd.  Toch merk ik ook vochtschade op.  Guido Merckx, een andere buurtbewoner die politie-agent op rust is (en me tussen de regels vertelt dat hij een neef is van de wielerlegende Eddy Merckx...), doet vrijwilligerswerk in het Hof van Egmont en dienstencentrum De Smis in de wijk Leuvensesteenweg...

 

(Guido is de tweede van rechts...)

 

We hebben dit werk opgeknapt met vijf vrijwilligers, en dit gedurende vijf maanden.  Afkappen, bezetten, schilderen...  Jammer genoeg is nu de dakgoot stuk, en die dient dringend te worden gerepareerd om meer schade te voorkomen.  De kosten lopen op tot 750 euro om alleen maar het allerdringendste uit te voeren.  Ook het torentje en de glasramen dienen hoognodig hersteld te worden. 

 

 

Chris Verbeeck vertelt me dat de Hanswijkparochie de kapel erg genegen is, maar het gebouwtje behoort niet tot het eigendom van de Kerkfabriek.  Voor geld dient aangeklopt te worden bij de 'vzw parochiële werken Mechelen-Zuid'.  "Oei", zei me federatiepastoor Jan Arnalsteen "Dat zal zo eenvoudig niet zijn op dit moment dat er zelfs eerder kerken moeten gesloten worden...".

 

Misschien moeten we iets organiseren om geld in het bakje te krijgen.  Maar wat?  We hopen toch dat de Cavalcade die deze zomer zal uitgaan, dit kapelletje onder de aandacht zal brengen.  We dragen het echt in ons hart.  Vroeger stond de deur altijd open, en iedereen kon wanneer hij het wou zomaar binnen kopen.  Maar uit schrik voor vandalisme kan dit niet meer...  Toch kan je door de inzet van vrijwilliers hier op alle zondagen tussen 14 uur en 16 uur terecht, en dit vanaf nu tot einde september...

 

...vertelt me buurvrouw Josée Van der Wildt...

 

Wie meer wil weten over de (bouw)geschiedenis van deze kapel, kan terecht op een mini-expo in de weekkapel van de OLV-van Hanswijkbasiliek.

 

                                     

(dit Mariabeeldje wil Germain Bosschaerts binnenkort graag in de lege nis in de gevel zetten... Maar dan moet het wel beveiligd kunnen worden...)

 

Hier begon alles.  Hier begon de Mariaverering in onze stad.  Dit mag niet verloren gaan!

 

Merckx.g@telenet.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hier meer over de Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijkkapel.

Niet enkel over de kapel, maar ook over deze buurt is een interessante (geschiedenis)beschrijving terug te vinden in het boek Grande Central Belge van Pascal Verbeken.

In het laatste hoofdstuk doet hij ook Mechelen aan en beschrijft hij deze wijk van de Arsenaalwerkmensen, hun gezinnen en hun werk-en leefomstandigheden.

(Heb het boek zonet uitgelezen)

even ter aanvulling deze foto's uit het begin van de jaren 70. Eigenlijk heeft deze straat zijn eigenheid behouden... er is weinig verandert in de loop der jaren...

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.532218073501437.1073741834.418137818242797&type=1

Iemand een idee wanneer er nog kasseien lagen in de Locomotiefstraat ?

Eigenlijk heeft deze straat zijn eigenheid behouden ??? Wa blieft ?

Dit kapelletje springt mij steeds in het oog van op de trein. 

 

zijn eigenheid behouden ??? Wa blieft ?

ba ja, daar zijn indertijd een paar bommen op verdwaald! En dan?

 

 

De enige echte van de bercht op de eerste foto is Joséeke Van der Wildt, de dochter van Beireke. De andere mensen zijn inwijkelingen.

De kasseien zijn daar in alle straten verdwenen in de 2de helft van de jaren '50.

Ikzelf ben geboren en opgegroeid in de Draaibankstraat en heb er 33 jaar gewoond.

Daarom ook mijn skipnaam "Iene van de Beurght"

Uit het boek van Pascal Verbeken leerde ik dat, zoals overal elders - zie bijv. de mijnwerkers, de patron (in dit geval Het Arsenaal) wilde dat zijn werkvolk vlakbij de fabriek woonde.  Dus verbleven de Arsenaalmannen vlakbij in kleine woningen.  Een wijk van werkmensen, dus.

Arsenaal Mechelen - Jaar X

En in welke wijk is Iene van de Beurght uiteindelijk verzeild geraakt ?

Just2know

@degene met de skipnaam "Iene van de Beurght": als ge al meer dan 40 jaar in een wijk woont zoals Chris Verbeeck ben je dan nog altijd een inwijkeling?
DAS straf!    

En O.L.Vrouw van Hanswijk was dat die geen inwijkelinge, of beter een aangespoelde (zoals   men aan het zeetje de inwijkelingen noemt)?

De wijding van de kapel was op 10 april 1913

Tot vóór het begin van de restauratie in 1959 was de kapel de opslagplaats van schilder Paul De Cat zijn materiaal (ladders, verfpotten en andere wat een huisschilder nodig heeft). Paul De Cat woonde een beetje verder in de Locomotiefstraat. Later heeft hij samen met zijn vrouw Maria cafe Tip Top opengehouden aan de Leuvensesteenweg, recht over het arsenaal. 

@Iene ..., daar waar ze nu waterpijpen smoren ?-)

Het rookverbod in de cafees telt ook voor waterpijpen

Ik sta vol bewondering dat de wijk daar zo'n mooie geschiedenis heeft. Wel onze zoon en vriendin hebben net een huisje gekocht in de Aambeeldstraat en inderdaad bij onze zoektocht hebben wij wij deze kerk zien staan. Nu lees is pas dat het onderhouden wordt door mensen die zich vrijwillig opofferen om onze gemeenschap ten goede te komen, waarvoor een zeer waardeerde dank. Ik denk nu al dat onze zoon en vriendin zich daar heel goed zullen voelen. Hopelijk kunnen ze kontact maken met de mensen in de buurt of errond. Het was ons wel opgevallen dat de straten en huizen er heel netjes bijlagen. Wij komen zeker eens langs in de mooie kapel als die open is. Proficiat buurtbewoners.