Jerry De Greef en Jo Op de Beeck ontmoeten elkaar in galerie Duende

    (foto's: Jan Smets - Jo en Jerry)    

Galerij Duende van Mia Lettany is niet zomaar een galerie zoals er wel meer te vinden zijn in onze stad.  Het is de eerste onafhankelijk galerie voor zogenaamde 'outsider art' in Vlaanderen.  Heeft het te maken met de sociale bewogenheid van Mia dat ze Duende heeft opgericht, met als doel om kwetsbare kunstenaars kansen te bieden om met hun werk naar buiten te treden, en een ontmoeting te laten aangaan met artiesten uit het 'reguliere' kunstcircuit?   Mia vertelt het me gepassioneerd in deze bijzondere galerie in de Katelijnestraat.  Ik ontmoet er ook Jerry De Greef, een 41 jarige kunstenaar met een wonderlijke fantasie, die zijn werk in dialoog laat gaan met fotowerk van Jo Op de Beeck.  En ook dit is een héél apart verhaal...

                             (Mia Lettany)

 

Het is naar aanleiding van de tentoonstelling van deze twee kunstenaars - die nog loopt tot 4 mei, dat ik een sympathieke babbel heb met deze galeriehoudster, die sterk gelooft in haar project.  Zij bezielt als het ware de gedachte die er schuilgaat in de naam van haar galerie:  El Duende komt uit het Spaans, en staat  voor 'de kracht achter het creatieve leven van de mens'.  Vanuit de integratie en inclusiegedachte wil Duende de kunst van personen met een verstandelijke beperking of psychische problemen, een zichtbare plaats geven in de maatschappij - buiten de muren van de voorzieningen waar ze wonen of werken...  Ook wil de galerie het taboe doorbreken rond al deze problematieken, en ze ook bespreekbaar maken.  In haar galerie wil Mia kunstenaars samenbrengen, die de liefde voor het creatieve delen.  Hier wordt niet gefocusd op de verschillen, wel op de kunst die weet te verbinden.  Deze kunst moet oprecht en boeiend zijn.  De galerie wenst een tegengewicht te bieden rond vooroordelen en komt op voor de appreciatie van deze kunstvorm...

 

Het is een erg mooie gedachte, en aangezien ik ook al langer aan de slag ben met mensen met een verstandelijke beperking, boeit het me uiteraard.  Mia kent deze wereld ook bijzonder goed, en dat heeft te maken met haar beroep...

 

Ja, ik ben ook opvoedster.  De sociale sector is me dus helemaal niet zo vreemd.  Ik heb al heel wat watertjes doorzwommen.  Zo werkte in in Sint-Franciscus in Roosdaal en  deed thuisbegeleiding bij mensen met een mentale beperking in Tienen.  Een erg vruchtbare periode had ik bij Similis, waar ik werkte met systeemtherapie.  Nu geef ik les aan studenten opvoeders in het paramedisch instuut, hier in Mechelen.  Bij m'n stagebegeleiding kom ik dus ook veel in contact met kunstenaars binnen deze voorzieningen.  Kunst heeft me altijd geboeid.  Vroeger wou ik al naar Sint-Lucas, maar het is er niet van gekomen, en ik ben een andere richting in geslagen.  Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, en zo'n vijftien jaar geleden ben ik toch les beginnen volgen aan de academie.  Ik heb er wel een aantal bezocht - in Overijse, Tienen, Anderlecht, Woluwe, en uiteindelijk in Mechelen.  Ik volgde zes jaar schilderen en vier jaar tekenen.  Ik vond het heerlijk om heel plastisch te werken.  Naast m'n lesgeven wou ik nog wel wat anders realiseren, en in 2008 heb ik hier in de Katelijnestraat Duende opgericht.

 

            

 

Het pand was vroeger al een immobiliënkantoor, een antiquair en een schoenenwinkel.  Vijf jaar geleden werd het dus deze galerie.  Mia begon eerst met groepstentoonstellingen.  Nu wil ze vooral individuele kunstenaars hun werk  laten tonen.  Ze wil kunstenaars uit het reguliere circuit in dialoog laten gaan met kunstenaars die outsiderkunst maken.  De werken worden bij voorkeur niet netjes naast mekaar gehangen, maar door mekaar.  Ik merk het als ik door de tentoonstelling loop: de werken van Jerry Op de Beeck en Jerry De Greef gaan hier vanzelfsprekend in mekaar over...

 

Jo is géén onbekende in deze stad.  Hij is een getalenteerd graficus en fotograaf van het 'bouwjaar' 1955.  Bovendien is hij leraar Beeldende Vorming en Fotografie.  Hij nam deel aan tal van tentoonstellingen en won een aantal belangrijke prijzen.  Het genre dat hij beoefent is vaak de verstedelijkte landschapsfotografie.  Ik vroeg hem of hij wou exposeren in mijn galerie....

 

Het was géén evidente vraag voor Jo.

(Jo Op de Beeck)

 

Ik was even in de war toen Mia het vroeg.  Wat had ik, met mijn landschapsfotografie, te zoeken in een 'outsiders'galerie?  Maar toch... Aangezien ik steeds een ruime belangstelling voor 'art brut en outsiders kunst' heb gehad liet haar vraag me toch niet los.  Enkele maanden later diende de oplossing zich vanzelf aan...

 

Jo kende Jerry niet.  Jerry De Greef is een 41-jarige man, die sinds 1996 dagelijks naar OTB (Ons Tehuis Brabant) komt.  Daar is deze kunstenaar met een verstandelijke beperking dagelijks met kunst bezig.  Tenminste als hij niet traint voor de Special Olympics.  Want Jerry is niet alleen heel artistiek, maar ook sportief.  Vroeger zwom hij veel, en won hij een medaille in Athene.  Nu legt hij zich vooral toe op bowling.  (binnenkort  - in mei - zal er werk van hem te zien zijn op een kunsttentoonstelling in het kader van deze Special Olympics...).    Jo bezocht met Mia OTB, en koos Jerry als compagnon om samen de tentoonstelling in Duende op te zetten.  De twee mannen leerden mekaar beter kennen, en je merkt een oprechte kameraadschap tussen hen beiden...

 

  (Jerry De Greef)

 

Toch is er van Jo Op de Beeck géén écht 'eigen' werk te zien.  En dat weet me te verbazen.  Van wie zijn dan toch die intrigerende werken??

 

Via familie kwam ik in het bezit van een 'foto-carnet' van 10 bij 10 cm, dat 'The Mirobelle Souvenir Album' heet.  Dit album bevat de enige tien foto's die mijn oudste broer Luc, die nu een zeventiger is, in het leven heeft gemaakt.  Het toont zijn herinneringen aan een hotelstage in juli en augustus 1967 in het Engelse Beaumaris, alvoerens hij enkele jaren later, via Kortenberg, Brussel en Dilbeek in instellingen werd opgenomen. Mijn broer Luc is namelijk schizofreen...

 

De foto's boeien me....  Op één van de uitvergrote foto's zie ik in de refectie van een raam het silhouet van de fotograaf - Luc...

 

 

God ja, waar is de lijn tussen outsider en regulier?  Wie is outsider, wie is regulier?  Waar begint iets, en waar stopt iets?  Aanvankelijk dacht ik de foto's te gebruiken als basis om nieuw werk te maken, maar gaandeweg kwam ik tot de vaststelling dat enkele foto's van een tere schoonheid zijn, zodat manipulatie van het originele eerder een verarming dan een verrijking zou zijn!  Sommige foto's hebben een sterke compositie en ongedwongenheid en zetten aan tot een verdere ontleding en vraagstelling.  Zoals onderwerpkeuze bijvoorbeeld.  Zoals het een trend is om in de reguliere kunst, onderwerpen en stijlen uit de outsider kunst over te nemen, vond ik het interessant om hier het tegenovergestelde te doen.  Door beeldbewerking en printconcept probeerde ik de foto's van mijn broer een meer eigentijds (groot) en artistiek karakter (lomography en pinhole) te geven.  Op die manier 'dirigeer' ik het werk van Luc in mijn richting en zet hierdoor de toeschouwer op het verkeerde been.  Zo krijgt dit souvenir album waar het recht op heeft: ons even laten stilstaan bij de herinneringen uit het hoofd van iemand anders. Het toont beeldfragmenten van deze stageperiode van mijn broer.  Ik vraag me dan af: waarom hij dit of dat gefotografeerd?  Waarom staat het hoofdonderwerp steeds links op de foto?  Ik heb er weinig aan gewijzigd.  Enkel de contrasten heb ik wat vergroot.  Verder niks.  Het is sterk van zichzelf.  Ik hoop dat de sfeer van de jaren zestig er toch wel in te voelen is.  Ook de ruis en de korrel wou ik behouden... 

 

 

 

Zo zijn er eigenlijk géén twee mensen bij deze tentoonstelling betrokken, maar drie: Jerry, Jo , en zijn broer Luc.  Jo zal binnenkort Luc meebrengen naar deze tentoonstelling.  Luc is nu helemaal niet meer bezig met kunst of fotografie...Dit in tegenstelling met Jerry, die haast kunst 'ademt'...

 

Drie werken op deze tentoonstelling zijn nu al verkocht.  Jerry gebruikt verschillende technieken in zijn werk.  Zo gaat hij aan de slag met bister, acryl, ecoline...  Vaak makt hij zijn kleuren zelf met verschillende pigmenten en materialen in zijn eigen kleine 'labo'.  De kleuren gebruikt hij als pallet, die dan laag per laag verschijnen op papier.  Ook gebruikt Jerry de nat-in-nattechniek op zijn eigen wijze, tegen de gangbare manieren van acquarellisten in.  Na het drogen van het werk, zal hij nadien het nog  met potlood afwerken met laatste lijnen en contouren.

 

(Jerry, Mia, Kurt en Jo)

 

Zijn begeleider, Kurt Van Baeckel, vertelt:

 

Al enkele jaren gaat Jerry op vrijdag naar Art Nivo in het cultuurcentrum van Strombeek.  In de bib zoekt hij er naar beeldmateriaal.  Hij heeft nog erg veel plannen om een persoonlijke beeldtaal te ontwikkelen.  Hij wil zijn wereld delen met de toeschouwers.  Gelukkig heeft hij daartoe de kans via verschillende tentoonstellingen.  Dagelijks is hij bezig met kunst.  Onderwerpen die hem boeien zijn de Titanic en kerken, de Sixtijnse kapel,  pausen, heiligen...Dit alles vult hij aan met teksten en lijsten die hij haalt uit geschiedkundige werken.  Ook maakt hij sculpturen van ondermeer kerken of kastelen, met allerlei wegwerpmateriaal. die hij uit de afvalcontainers vist..

 

 

Jerry vertelt:

 

Mijn ouders zijn niet bezig met kunst.   Van hen heb ik het dus niet. Mijn vader is metser.  Ik werk naar de goesting van de dag.  Mijn eerste schilderij was de Titanic die zinkt...

 

Ik zie prachtig en heel authentiek werk...  Ik luister naar de verhalen van kunstenaars...  Hier zijn geen grenzen of drempels.  Hier is alleen een samenspel te zien - een dialoog...  Hier is het de kunst die verbindt...  En dat is mooi.  En dat is dé verdienste van Mia Lettany...

 

 

Deze niet te missen tentoonstelling is nog te zien tot 4 mei, telkens op zaterdag van 10u30 en 17u30 of op afspraak.

 

Mia Lettany     lettanymia@hotmail.com

0473 56 44 35

http://galerieduende.weebly.com/

 

 

 

 

 

 

 

dit doet mij denken aan douanier Rousseau, naieve schilderkunst,ik zou willen dat ik dit ook kon zien, deze creativiteit,door de eenvoud onbevangen.

Mooi