Driekoningen

met categorie:  

    

(foto's: Jan Smets - glasraam Sint-Romboutskathedraal)

In Mechelen bestaat geen stevige traditie rond Driekoningenzingen...  Toen onze kinderen klein waren, bakten we wel een driekoningengebak waarin we een boon stopten.  Degene die het geluk had om te vinden in zijn of haar stuk, werd dan 'koning' voor één dag.  Met de komst van Gaspard, Melchior en Balthazar is de Kerstcyclus volledig afgesloten.  Voor de gelegenheid post ik hier enkele foto's van de Drie Wijzen in een groot glasraam in de kooromgang van de Sint-Romboutskathedraal.   Deze kleurrijke ramen laten zich lezen als stripverhalen...

(foto: uit het boek 'de gebrandschilderde ramen in de Sint-Romboutskathedraal te Mechelen' van Bert Verriest)

 

Het is best leuk om al deze glasramen eens van naderbij te bekijken.  Ze bevatten heel wat details en flink wat ongekende of vergeten symboliek, en je kan er een trits bekende personen uit de periode van het vervaardigen van de ramen in ontdekken...  (ga maar eens op zoek naar Leopold III, koningingAstrid, of de kardinalen Van Roey of Mercier in 'recentere' ramen...).

De glasramen zijn inderdaad niet zo oud als ze soms lijken.  Al de glasramen van de kathedraal stammen uit de 19de en 20ste eeuw.  Immers: tijdens de godsdienstroebelen die ook hier in Mechelen lelijk huis houden, gaan de meeste stuk.  Diegenen die de beeldenstorm en andere rampen overleven, verdwijnen in de tweede helft van de 18de eeuw.  Ofwel worden ze simpelweg verwijderd omdat de nieuwe mode - de barok -  vindt dat de ramen  met de kleurrijke lichtinval niet zo harmoniëren met de krullerige stijl.   Ofwel kalkt men ze simpelweg wit; net zoals men dat doet met de muren die gepolychromeerd zijn.  Met het verdwijnen van de glasramen verdwijnt ook de technische kennis voor het vervaardigen van deze bijzondere kunst.    Een 18de eeuws glasraam is verworden tot een eenvoudig beschilderen van het glas met emailverf, en de loden strips vormen geen verband meer met de tekening, maar dienen enkele als raster.  In de 19de eeuw - met de nieuwe kunststroming - de romantiek - is er terug belangstelling voor het oude glasraam.  En met deze hernieuwde interresse probeert men ook de techniek opnieuw meester te worden.  In Mechelen zal ene Jean-François Pluys pionierswerk verrichten.  De in 1810 geboren Jean-François leert de eerste knepen van het vak in het eenvoudige glazenmakersatelier van zijn vader.  Hij begint te experimenteren met glas in lood.  De jongeman heeft trouwens een groot en breed artistiek talent.  Zo zal hij later ook het koorgestoelte en de communiebanken van de kathedraal ontwerpen.  Jean-François ontwerpt meer dan 800 glasramen. Zijn zoon Leopold zal in 1872 het atelier van zijn vader overnemen.   Op dat moment moeten er in de kathedraal nog 24 ramen geplaatst worden.  Hij zal hiervoor samenwerken met Eduard Dujardin, Antwerps schilder en leraar aan de academie in die stad.  Deze laatste had heel wat faam opgebouwd.  Het is een succesvolle samenwerking, met een méér dan behoorlijke productie in Mechelen en buiten Mechelen.  Toch sluit hij in  1907 zijn atelier, verhuist hij naar Wallonië, en zal er vereenzaamd en vergeten sterven...

 

(foto: Jan Smets)

 

In het raam van de 'Driekoningen' staat onderaan de naam van de maker gegraveerd: L.Pluys - Mechliniensis.  De ontwerper is Eduard Dujardin - sinds 1844 artistiek medewerker in het atelier van Pluys.  Het raam wordt geplaatst in 1891.  (in het glasraam is ook de naam van kanunnik De Coster verwerkt -  professor aan het grootseminarie en penningmeester van de kerkfabriek. Dankzij hem en zijn grote belangstelling voor de verfraaïing van de kerk, werden heel wat kapellen opnieuw aangekleed, en kregen ze nieuwe, prachtige glasramen...)

 

Laat je dus maar eens leiden door de ster van de wijzen naar de kathedraal, op boeiende ontdekkingsreis...  De glasramen vertellen héél wat! - zovéél dat je er niet achteloos aan voorbij kan gaan.  Veel plezier!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Driekoningen: hier thuis is er dan ene jarig. Als kind gingen ze Driekoningen zingen met de kleuterschool. De twee oudsten werden verkleed en geschminkt naar school gebracht. Moeder met het valieske voor het moederhuis in de koffer werd in de kliniek afgeleverd en tegen dat het school uit was hadden de twee koningen er een derde bij....

 

Hier meer over Jan Frans en Leopold Pluys

OLV van Hanswijk

Mechels huis-tuin-&-keukenglasraam

Daarnet in 'De Met', drie leuke meisjes die beleefd vroegen of ze mochten zingen. Fijn dat het nog gebeurt !

Hier aan de deur ook twee gastjes die Driekoningen zingen met een overtuigde begeleidende vader. Mooi, vooral omdat ze ok Sinte Mette gaan zingen.

Hier het Driekoningenlied.

:-)

Aan onze deur stond daarstraks één 'verdwaalde' driekoning.   ;-)    In Mechelen leeft dit echt niet (meer).  Ik lees wel in GvA dat leden van het buurtcomité Pennepoel al voor de zevende keer op stap gingen om te zingen - niet alleen in de buurt van de Liersesteenweg, maar ook in het centrum.  Opbrengst is voor een goed doel...

De meest bekende 'aanbidding der wijzen' is natuurlijk te vinden in de Sint-Janskerk, en werd geborsteld door Rubens...

(foto: Jan Smets  - detail)

Maar ook in de Katelijnekerk vinden we een werk met hetzelfde thema.  Het is van de hand van de Mechelse schilder Maurus Moreels.  Rubens zou naar verluidt dit werk heel erg bewonderd hebben, en ging het telkens bekijken als hij in onze stad was.  Het is nu wel erg donker, en moet dringend worden gerestaureerd...

(foto: Jan Smets)

En vandaag ontdekte ik nog een mooi Driekoningentafereel: een Mechels albast, niet gesigneerd. 

(foto: Stedelijke Musea Mechelen)

 

Was Driekoningenzingen in Mechelen niet meer iets voor de plezante nonkels met een neut teveel op ?

:-)

Ik zou het echt niet weten Gim.  Waar heb je deze foto dan vandaan?  Waarom typeer je hen als 'plezante nonkels met een neut teveel op'...?  Zouden zij niet eerder op stap zijn voor 'Ziekenzorg', (zie affiche (?) in linkeronderhoek...)

Ons drie kleintjes hebben vandaag ook door't stad gelopen met hun zelfgemaakte kroon op het hoofd.
Niet om te zingen weliswaar maar in voorbereiding op de onvermijdelijke driekoningentaart van vanavond, een lekkere kaastaart waar we zelf drie koffiebonen in gestopt hebben :-)

De gelinkte foto doet niet echt ter zake maar in Mechelen heb ik, door de jaren heen, weinig tot nooit kinderen weten Driekoningen zingen.  Als het al eens ergens opdook waren het meestal volwassenen en die deden het meestal niet voor een zak snoep.  Ik vermoedde dat de enkele centen die ze hiermee ophaalden daarna werden gebruikt voor nen extra Carolus Classic in één of ander Mechels café.

Nee, inderdaad - de foto doet misschien niet ter zake.  Maar wél als je hem zonder bronvermelding hier  plaatst, en de personen dan ook nog een predikaat toedicht dat misschien helemaal niet juist is.

Maar dit al even terzijde.  ;-)

Over dat andere onderwerp, de glasramen, hebben we het hier al eens gehad...

Foto Gimycko - OLV-Kerk

Mooi of niet mooi ?

In Duffel werd (wordt) dat uitgebreid gedaan, inclusief met ster.

Ook in de Levende Kerststal - in het Groot-Begijnhof - waren ze kleurrijk aanwezig..

(foto: Jan Smets)

Voor zij die nog wat weten over de Gewijde Geschiedenis, hierna volgde de Kindermoord en de Vlucht naar Egypte door de Heilige Familie.

En het mooiste driekoningenlied is: http://youtu.be/UVR2AGOWf-M Enjoy!