Historiek van het hof van Betzenbroeck

met categorie:  

Als bewoner van het hof van Betzenbroeck gedurende 25 jaar, wil ik graag enige informatie delen langs deze weg. Mijn ouders verhuisden in 1967naar de overgebleven woning, het koetshuis van het voormalig château de Betzenbroeck. Vanaf mijn derde levensjaar groeide ik op in dit prachtige domein met een rijke geschiedenis. Als topograaf ben ik ook zeer geïnteresseerd in kaarten/plannen en de ligging van de gebouwen en straten in vorige eeuwen. Foto's van het kasteel na het bombardement, alsook van het interieur zou ik ooit eens in handen willen krijgen als ze nog bestaan tenminste. Gek dat niemand op het idee is gekomen om daar toen foto's van te nemen...

De volgende afbeelding toont het begin van de koopakte in 1823 met daaronder een waterverfschilderij van het landhuis, dat in 1846 werd afgebroken vanwege haar verouderd karakter. Links van de toegangspoort ziet u het oudste deel van het koetshuis, waarin ik heb gewoond en het enige gebouw dat tot op heden overgebleven is van deze prent.

 Château de Betzenbroeck 18de eeuw

De volgende foto toont de brug over de vijver die rondom het kasteel liep. (Foto in de jaren '80, toen de vijver volledig dichtgevroren was) Meneer de Meester, die enkele malen per jaar kwam wandelen op het domein, waar hij vroeger zelf woonde, vertelde ons dat er een datum in de brug gebeiteld was. Na het vrijmaken van beplanting ziet u hier de datum '1776' in de boog staan. Achteraan het witte koetshuis. Het landhuis hierboven bevond zich links hiervan.

 

Koetshuis en brug gefotografeerd in jaren '80.

Foto genomen vanop de dichtgevroren vijver, jaren '80.

Foto van koetshuis in 1968! De koetsen stonden in de hangaar onder de twee middelste bogen. De poorten waren al verdwenen toen wij er kwamen wonen. Rechts van de hangaar bevonden zich de stallen met arduinen drink/voederbakken voor de paarden. Ook het eerste woongedeelte was daar gevestigd, vlak naast en boven de stal. Het deel met zadeldak langs de linkerkant is laatst bijgebouwd en hier woonde ik met mijn familie.

Niet alleen voor het kasteel stonden leeuwen, ook op de gevel van het koetshuis werden 4 leeuwenkoppen tussen de bogen aangebracht, waarvan hier een detailfoto.

Eetplaats en salon in het koetshuis eind de jaren '80. Het was er gezellig wonen en we zaten natuurlijk ook veel buiten! In een bos leven op amper een kilometer van de stad Mechelen. Qua ligging kon het niet beter. Ik ben er echt met tranen vertrokken!

Plannen van het hof van Betzenbroeck in de 18de en 19de eeuw. De Leuvensesteenweg op het bovenste plan links, op het onderste plan rechts. U ziet ook de Leibeek (grens tussen Muizen en Mechelen), de Dellingstraat (in oude akten 'Zuerstrate genoemd) liep toen nog vlak langs de vijver van het landhuis, zoals reeds eerder vermeld.

Op de bovenste foto het nieuwe landhuis, rond 1849. LInks werd het torenvormig gedeelte met puntdak bijgebouwd in 1870 en pas toen kreeg het de naam 'kasteel' van Betzenbroeck. ln 1912 tot slot, bouwde men de neo-gotische kapel aan de overzijde van de toren. Het kasteel werd verkocht op 1 maart 1944, omdat men vond dat het te gevaarlijk gelegen was door de nabijheid van het arsenaal en inderdaad 1 maand later, in april begonnen de bombardementen waardoor het kasteel grote schade opliep. In 1954 werd het volledig met de grond gelijk gemaakt en de toenmalige eigenaars verkochten de afbraakmaterialen. De twee kunstleeuwen aan de ingangspoort verhuisden naar het voorplein van het Jagershuis op de Leuvensesteenweg. Ook deze herinnering is nu verdwenen... Enkel het koetshuis is nog een mooi overblijfsel van het hof de Betzenbroeck, maar als niet snel wordt ingegrepen zal ook dit binnen enkele jaren tot het verleden behoren. Het huis werd gedurende jaren gekraakt, maar eind 2012 besloten de huidige eigenaars om de uitzetting van deze persoon gerechtelijk af te dwingen, wat enkele maanden geleden ook gebeurde. Gelijktijdig werd ook de verwilderde, opgeschoten ligustrumhaag langs de perceelsgrens aan de Dellingstraat gerooid en vervangen door een hoge draadafsluiting met poort. Hierdoor is het bos nu volledig afgesloten, om herhaling van het voorgaande te voorkomen! 

Omdat er geen kleurenfoto's van het kasteel bestaan (denk ik), heb ik bovenstaande zwart/wit postkaart met de computer ingekleurd. Zo krijg je toch een realistischer beeld van hoe het er echt moet uitgezien hebben.

 Het koetshuis, midden de jaren 80. Mijn pa heeft de ganse voorgevel toen voor de laatste maal gerenoveerd en geschilderd. Een heel werk, want de gevel is ca. 20m lang en 7m hoog. Het park lag er toen nog zeer mooi bij door de inspanningen van mijn familie. Een tiental jaar geleden hebben mijn ouders als laatste het hof de Betzenbroeck moeten verlaten, wanwege gezondheidsredenen. Als je nu gaat kijken, is het een echte catastrofe...  

Een tijdje geleden heb ik me bezig gehouden om oudere foto's van onze jeugd op te zoeken en in te scannen.

Om een idee te geven van de binnenkant van het koetshuis volgen hier enkele foto's die enkele jaren na het vertrek van mijn ouders zijn genomen (mei 2004).

Deze foto toont de woonkamer van het eerst gebouwde deel van het koetshuis.  De houten draaitrap bevindt zich aan de voorgevel naast de deur en leidt naar de overloop en twee slaapkamers.

Eerste woongedeelte koetshuis

Deze foto toont de stal achter het eerste woongedeelte. De deur rechts op de foto leidt naar de woonkamer op de vorige foto. Aan de rechterzijde bevinden zich arduinen eet- en drinkbakken voor de paarden. Deze ruimte werd door mijn familie gebruikt als opslagplaats voor brandhout.

Achterse stallen

Zelfde paardenstal gefotografeerd in de richting van het nieuwe woonhuis.

Kot naast woongedeelte

Dit is een zicht op de stal naast het woongedeelte. De deur achter de voederbakken komt uit achteraan het eerste woongedeelte. Deze stal werd door mijn familie als winterverblijf voor de schapen gebruikt.

Voorste stal

Deze foto toont de hooizolder boven de hangaar waar de koetsen stonden.

hooizolder

Dit is de koetsenhangaar waar vroeger twee dubbele houten poorten in gestaan hebben. De trap rechts achteraan leidt naar de hooizolder op vorige foto. Bij regenweer konden wij hier als kind toch altijd buitenspelen. Later werd deze hangaar als dubbele garage gebruikt.

 

Aanduiding van de inplanting  landhuis, kasteel en koetshuis op satellietfoto Google Maps:

 

UPDATE:

De voorbije maanden heb ik gewerkt aan een brochure 'GESCHIEDENIS VAN BETZENBROECK 1274-1944', een bewerking en vertaling van de oorspronkelijk franstalige brochure van Jean-René de Meester de Betzenbroeck. In de loop van volgende maand hoop ik toestemming van de curator van de archieven van Jean-René te krijgen om de vermelde brochure in gelimiteerde oplage uit te brengen in de lente van 2018. De brochure bevat ca. 60 pagina"s en nooit eerder gepubliceerde foto's van het interieur van het kasteel. Personen die interesse hebben in deze brochure kunnen mij contacteren voor meer informatie! 

 

@ Rudi : Wat is dat daar allemaal in Muizen met kastelen en landhuizen ?

Muizen is er blijkbaar van vergeven : Huis van Jan van Musene, kasteel Deudon, Kasteel Swyvelgem, kasteel De Meester van Betzenbroeck, kasteel Van Delft, kasteel Van den Den, Kasteel Vennehof, ...

Enne... waar stond die tempel eigenlijk die door de Romeinen werd opgericht ter ere van de Muzen ?

Prachtig! KV Mechelen heeft veel te danken aan de familie Betzenbroeck. Een zekere Gaston de Meester de Betzenbroeck was in de beginjaren een sponsor van Malinois.

Weet je daar iets meer over, Rudi?

@ Bertrand :

"...Malinwa gebruikt het terrein aan de Tervurensteenweg tot in 1911: er zijn te veel financiële problemen opgedoken.  Een zware storm verwoest de omheining en de herstelling ervan kost veel geld.  Men denkt zelfs aan het einde van Malinwa !

Maar de Kanunnik geeft niet op: hij koopt samen met enkele leden van zijn familie, Dhr. Van Diepenbeek van de brouwerij Chevalier-Marin en Gaston de Meester de Betzenbroeck een uitgestrekte grond van 2,5 hectaren, gelegen achter de Baron Michelkazerne op de Liersesteenweg.

Op zondag 27 augustus 1911 wordt 'Achter De Kazerne' ingehuldigd met een match tegen Football Club Brugeois (0-5).  We're finally home !..."

Mechelen Blog : 27 augustus 2011 - 100 jaar achter de Kazerne

 @ Bertrand en Gimycko:

Leuke informatie,.. van die link met Malinwa heb ik nooit iets geweten. Van Gaston de Meester de Betzenbroeck vind ik ook niets terug in mijn historiek. Het was wel een uitgebreide en rijke familie die meerdere bezittingen in leen en eigendom hadden. Jean René de Meester de Betzenbroek, Doc en Sc.Chim heeft als één van de laatsten van de familie het domein in Mechelen bewoond voor het verkocht werd en de familie zich in Brussel terug trok.  Hij bezocht ons jaarlijks enkele malen en vertelde over vroeger... 

@ Rudi :

En zijn er interessante weetjes (over vroeger) die je met ons wil delen ?

:-)

BTW :

Is Raymond de Meester de Betzenbroeck (Né à Malines et sculpteur) U bekend ?

 @ gimycko:

Raymond (1841-1907) was de zoon van Ferdinand, kapitein bij de burgerwacht te Mechelen en gehuwd met de dochter van Luc de Roovere de Roosemeersch, raadslid bij het Gerechtshof te Brussel. Hij was opeenvolgend gemeenteraadslid te Mechelen en senator en hij erfde de eigendom en bracht de oppervlakte op 62 ha. (Een stuk groter dan wat het nu nog is) Hij verbouwde het landhuis tot 'kasteel' in 1870. Persoonlijk heb ik hem dus niet gekend ;-)

@ Rudi :

Ik vroeg naar Raymond (1904-1995) omdat ik, bij het googlen, botste op Artnet, waar een pak van zijn prachtige dierensculpturen te vinden zijn.

 @gymicko Merci, maar dat artikel komt van mijn hand. Had gehoopt op nieuwe info.

@ Bertrand : 

Nadat ik mijn reactie had geplaatst heb ik het ook gemerkt.  Bon, we zoeken verder.

:-)

Raymond de Meester was een voortreffelijk en bekend beeldhouwer van meestal dierenfiguren die dan in brons werden gegoten.

Hier één van de bewoners van het kasteel in Muizen en (mede)oprichter van MotorUnion : Raoul Corneille Marie de Meester de Betzenbroeck.

Woonde tot 1940 in het Kasteel en verhuisde daarna naar Brussel.  Hier te zien in zijn uniform van de Maltezer Orde.

Met dank aan en toestemming van Lejo Vanhaelen (buur, president Jazzzolder en huidig voorzitter MotorUnion) en zijn kennis Pascal Baron Sloet tot Everlo uit Amsterdam 

 @ gimycko Bedankt voor de foto en de informatie. Jean René de Meester de Betzenbroek, die alle jaren op bezoek kwam heeft maar tot zijn 18 jaar op het kasteel gewoond. Het waren dus echt jeugdherinneringen voor hem.

De familie De Meester de Betzenbroeck is werkelijk overal te vinden en hoort blijkbaar tot één van de adelijke families van dit kouwe kikkerlandje...

Wij vinden hier thuis een kleurtekening en grondplan van een landhuis voor mijnheer De Meester - de Betzenbroeck, getekend in 1935 in Eppegem.

Onze overgrootvader Théo Rasion was architect in Brugge en maakte de plannen. Vinden jullie iets van hem terug? Of bleef het bij een plan dat hij opstelde en werd dat niet uitgevoerd?

Of kan iemand ons wat meer informatie bezorgen?

De tekening is van de villa Eetveld aan de Baron de Royedreef en de Grimbergsesteenweg. We herkennen de tekening in de foto die we vonden op internet "Inventaris Onroerend Goed". Wij zijn niet bekend met de streeks bij jullie.

Théo Raison maakte vooral naam bij de heropbouw van de Westhoek na WOI en van het huis "Bourgondisch Kruis" in Brugge aan de Rozenhoedkaai, één van de meest gefotografeerde hoekjes van Brugge.

Paul en Martine