van moeilijkheden mogelijkheden maken

 

(foto's: Jan Smets)

Boven op de skywalk hebben we een prachtig uitzicht over de wijde omgeving.  Het is droog, en zélfs zonnig, op een dag die later zal verzuipen in aprilse grillige stortbuien.   We kunnen kilometers ver kijken - de stad ligt mooi te wezen onder ons, en aan de einder plakken schuimige wolken zich vast aan het land.   Het wordt een dag van kijken naar wat voor ons ligt..., een terugblik naar het verleden, een eerlijke open babbel over frustraties en vooroordelen, maar ook over  relaties, vriendschap, werk, kansen en mogelijkheden.  Een groep toffe (jong)volwassenen tussen 21 en 44 jaar: bewoners van Huis Drie in Muizen; normaal begaafd - maar... met één grote hindernis: autisme.  We praten er over.  Heel vrij.  Ze kennen zichzelf goed: hun moeilijkheden en hun mogelijkheden.  Ontgoocheling maar ook aanvaarding: "Neem me zoals ik ben!".  Ik ben blij dat ik met jullie deze gesprekken mocht voeren, vrienden.  Het is een gesprek geworden van letterlijk en figuurlijk 'hoog niveau'.

Ze wonen allemaal in Muizen - in Huis Drie: elf mannen en één vrouw (die er vandaag niet bij is).  Huis Drie is een onderdeel van een begeleidingscentrum voor personen met autisme.  Tot dezelfde voorziening horen ook 'Autigone' in Bonheiden en 'de Speling' in Heist-op-den-Berg.  In Huis Drie wonen die mensen met autisme die buitenshuis werken.   Want dat doen ze ook allemaal: Ze werken in Den Olm, in Planckendael, rusthuis Ravestijn, manège Vijverstijn, op het IDW, in het Hof van Egmont, in het Vlaams Neutraal Ziekenfonds....  Het zijn allemaal héél verscheiden arbeidsplaatsen waar ze aan de slag zijn - allemaal aangepast aan interessesfeer en mogelijkheden.

 

                         

Autisme is een héél breed begrip.  En de meesten hebben het toch wat moeilijk met het feit dat autisme vaak op vooroordelen stuit.  Bram vindt dat autisme te weinig aan bod komt in de pers.  Ook kénnen de mensen autisme niet écht, of blijven ze met een aantal stereotiepe denkbeelden zitten.  Dé autist bestaat niet.  En de film 'Rainman' is niet dé film over autisme.  Het  plaatje klopt niet altijd.  Elke mens is uniek.  Ook een mens met autisme.

 

We beklimmen Sint-Romboutstoren.  De toren is een onderdeel van een 'Mechelendag'.  Bram mocht hem organiseren.  Hij is dan ook afkomstig van Mechelen.  Regelmatig maken de vrienden van Huis Drie een uitstap.  Ze noemen het zelf een 'leefwerelddag'.  Men gaat dan op stap in de stad of de streek waar iemand van de bewoners geboren is, of zijn jeugdjaren heeft doorgebracht, of...waar hij vroeger op vakantie ging.  Zo leert men die andere nog beter en anders kennen.  Men had me raad gevraagd bij het organiseren van deze uitstap.  En dat deed ik wat graag!  Bovendien wou ik wel mee.  In torenwachter Nick Vanhaute vonden we dé geschikte man om ons op de toren te begeleiden.  Hij kent die als zijn broekzak, en spreekt er over met veel vakkennis én liefde.  De bewoners van Huis Drie hangen aan zijn lippen, en zijn bijzonder geboeid in de technische aspecten van beiaard en uurwerk.  Ze stellen heel gerichte vragen.  En Nick vertelt met enthousiasme over zijn werk en de toren.  Nog lang na het bezoek aan Sint-Rombout geraken ze er niet over uitgepraat.  Dit bezoek was beslist een voltreffer...

We zitten gezellig in 'de Nostradam' om een hapje te eten.  Thomas die zich bij de groep aansluit komt er bij zitten.  Deze morgen was hij gaan paardrijden.  Want daar is hij gek op!  "op paardrijden én voetbal"  verduidelijkt hij.  Thomas is een spraakwaterval.  Hij vertelt me dat de diagnose 'autisme' bij hem pas is vastgesteld op zijn 21 jaar.  Heel zijn jonge leven was hij een 'twijfelgeval': had hij het nu, of niet?  "Ik had het moeilijk met de diagnose.  Ik was al van jongsaf in therapie.  Maar nu heb ik het volledig aanvaard.  Ik ben nu 30 jaar, en woon graag in Huis Drie.  Ik heb er mijn draai gevonden.  Het is een echte vriendengroep die aan mekaar hangt.  Ik voel me er goed.  Vroeger werd ik gepest, maar nu zit ik goed in mijn vel.  Ik werk in het Hof van Egmont, op de boekhouding en op het onthaal.  Ook breng ik water en bier rond bij de mensen."

 

                         

 

Ze wonen allemaal graag in Huis Drie.  Om de veertien dagen gaan de meesten op weekend naar hun ouderlijk huis.   Langzaamaan wordt het gesprek levendiger, en vertellen ze over hun jeugd en bezigheden.  De begeleiders die er vandaag bij zijn, hoeven er niet tussen te komen.  In Huis Drie werken zes begeleiders overdag, en er zijn twee nachtdiensten.

 

Bart woont al elf jaar in Huis Drie.  "Ik woonde er als één van de eersten.  Huis drie bestaat immers sinds 2001."  Bart is de technische knobbel van het gezelschap.  Dat merkte ik al op in de toren.  Bart organiseerde ook al een Leefwerelddag.  "Niet in Londerzeel, waar mijn ouders wonen - want daar is niks te zien.  Maar wél in De Panne waar ik vaak op vakantie was..."

 

Sommigen vertellen heel open over hun situatie en over autisme.  Sommigen zijn wat terughoudender.  Bram legt het me zo uit:

"Ik praat er niet zo gemakkelijk over met de buitenwereld.  De buitenwereld snapt het inderdaad niet altijd goed..."

 Ludwig die daarstraks vrij stil overkwam, schuift nu bij mij aan tafel.  Hij draagt een rood-gele sjaal van Malinwa.  De jongeman uit Leest, die sinds 2008 in Huis Drie woont, is een grote voetballiefhebber.  Hij speelt bovendien in het G(ehandicapten)-team van KV-Mechelen.  Trots toont hij een kaartje met handtekening van Piet den Boer.  "We winnen regelmatig van de G-ploeg van Racing-Mechelen.  Wij zijn beter!", lacht hij.  Vervolgens vertelt hij over vroeger.  "Ik heb latijn gestudeerd in Scheppers.  Tot in mijn vijfde jaar.  Toen liep het serieus mis.  Er werd vastgesteld dat ik autisme had.  Van dan af ging ik naar het BSO in den Ham.  Het is moeilijk geweest toen.  Maar nu ben ik opgelucht dat de diagnose is gesteld, en weet ik waar ik aan toe ben.  Ik werk op het Vlaams Neutraal Ziekenfonds aan de Zandpoortvest, op de dienst tarificatie en klassering".

Dan vertelt Ludwig heel open en spontaan over iets waar hij mee zit:

"Ik heb het soms moeilijk met het feit dat mensen zoals wij moeilijk tot een relatie kunnen komen, of tot het stichten van een gezin.  Ik probeer dat wel te aanvaarden, en meestal lukt dat.  Maar eenvoudig is dit niet altijd.  Waarom mogen wij niks voelen?  "

 Ook Andy heeft daar zijn vragen bij.  Hij had vroeger al eens een relatie, die na één jaar werd afgebroken omdat de moeder van het meisje het niet zo graag had.  Dat vond hij erg.  Gelukkig heeft hij zijn goeie vrienden.  "Maar ik begrijp niet dat psychologen soms zeggen dat we géén relatie aankunnen.  Dat is wat vernederend.  Dat kan je niet zo algemeen stellen.."

Ook Bram had vroeger al eens een relatie.  "Maar het werd wat te veel voor mij..."  Kwam de partner wat te 'dicht'?

Eén van de grootste moeilijkheden die ze ondervinden is om vrije tijd 'in te plannen'.  Da's soms niet zo simpel.  Het is belangrijk dat dit goed georganiseerd wordt.  Vaak heeft men het ook moeilijk met  geplande dingen die ineens wegvallen.  Dat geeft dan al eens frustraties...

Sporten doen ze allemaal graag.  Dat hebben ze broodnodig.  Ze voelen zich er goed bij: bij paardrijden, voetbal, basket, zwemmen...  Het geeft de meesten rust, en ze kunnen er zich bij afreageren.

We praten gezellig verder.  Na de Nostradam en een korte wandeling komen we terecht bij Sister Bean waar we het gesprek verder zetten.

 

 

Ze vertellen me dat ze hun beperking - hun autisme - redelijk goed aanvaard hebben.  Maar ze hebben vaak ook hun dipje, en vinden het niet steeds leuk dat een aantal dingen niet voor hen weggelegd zijn, zoals een vaste job omdat ze zich niet altijd goed kunnen concentreren; autorijden, relaties aanknopen...

 

Kunnen wij dat dan allemaal?  Wie van ons heeft géén beperkingen?  Wat is 'handicap'?  wanneer ben je gehandicapt?  zijn wij soms ook niet een beetje autistisch?  Vele vragen - vele 'open' vragen om eens over na te denken...

 

Maar ze voelen zich gelukkig.  Dat zie je aan hen.  We praten verder over sport, TV, over vrienden die ze kennen in Borgerstein, over hun werk, collega's...  Wat me vooral ook opvalt is de manier hoe ze met mekaar omgaan: attent en vriendschappelijk. 

 

Deze relatief jonge mensen hebben een hele weg afgelegd.  Net zoals hun ouders.  Een lange weg naar aanvaarding en naar een manier hoe je van moeilijkheden mogelijkheden kunt maken.  Het leven zal niet steeds eenvoudig voor hen zijn.  Voor wie dan wel?  Maar ik zie hier toffe mensen die gelukkig zijn met wie ze zijn en wat ze hebben.

 

Vandaag heb ik nieuwe vrienden gemaakt, die me spontaan deelgenoot maakten van hun leven.  Zonder vragen hierbij te stellen.

Huis Drie in Muizen: ik ben blij dat ik jullie, bewoners, heb leren kennen.  Het ga jullie goed!   Ik hoop dat jullie genoten van het dagje-Mechelen?  Nét zoals ik het met volle teugen deed...

 

 

 

Een erg mooi stuk, Jan... en het zal ook wel een fijne dag geweest zijn, dat merk ik gewoon als ik het lees... ook goed dat je deze thematiek, nog te vaak op onbegrip stuitende, hier aankaart !!!!

Ik heb er in ieder geval van genoten.  En ik ben steeds geboeid in levensverhalen van mensen... , wie ze ook zijn, en welke achtergrond ze ook hebben.  Zulke ontmoetingen zijn erg verijkend, en mijn 'schrijvelarij' op blog of krant  is dan een pracht van een alibi!  ;-) 

Ook al werk ik dan al jaaaaren met mensen met een beperking (in Borgerstein) - het was voor mij vandaag toch nog enorm leuk...

Ken drie autisten. Alle drie heel verschillend van persoonlijkheid.

 heel ontroerend om lezen, dit moet echt een heel verrijkende dag geweest zijn. 

 zo mooi, zo juist, zo gevoelig, zo raak

ik ben diep onder de indruk van dit prachtstuk: van titel tot slot

 

Erg genoten van deze blogpost. Autisme is inderdaad nog altijd taboe, jammergenoeg. Er is nog niet genoeg over geweten, al doen autisten hun best om het bespreekbaar te maken. Wat mij raakt is de opmerking van Ludwig die zich afvraagt waarom autisten niks mogen voelen.... en het idee dat mensen met autisme geen relatie kunnen hebben. Ik kan hem uit ervaring zeggen dat het niet eenvoudig is maar dat het zeker mogelijk is. In ons geval (allebei autist) lukt dag en nacht samenwonen niet, maar een mooie LAT-relatie is evenveel waard en daar kan je ook iets moois uit opbouwen. Het kost veel inspanning en energie en de relatie moet heel vaak geëvalueerd worden maar het is zeker het proberen waard.

IEDEREEN KANSEN BIEDEN! IEDEREEN RECHT OP GELUK!

Mooi geschreven! Een mooie weergave van wat er oa speelt bij deze mensen!

Ik ben trots op de mannen (en vrouw) van Huis 3!

Manon