De Hoek Der Schande

met categorie:  

(foto's: Jan Smets)

Er is al waanzinnig veel inkt over gevloeid: over de bouwvallige hoek Merodestraat-Scheerstraat.  Dit huizenblok is 'n schandvlek, en een smet op het mooie plaatje dat ons stadscentrum toch is.  Er lijkt maar geen schot te komen in dit dossier(?).  Vanop de skywalk van Sint-Romboutstoren is het moeilijk te zien, maar vanop de trans heb je 'vrije' inkijk op de erbarmelijke toestand.

De nuchtere registratie van een ontnuchterende situatie....

 

Van hierboven lijkt de toestand zelfs nog erger dan vanop de begane grond.  Wanneer storten die panden in?   In de Merodestraat staat zelfs enkel nog maar een gevel recht, en de daken lijken een bombardement ternauwernood doorstaan te hebben...

Dit is hartje stad. 

Hier passeren dagelijks vele toeristen...

Is er een oplossing in zicht?  Of sleept de procedureslag nog een tijdje aan? 

Zijn alle middelen opgebruikt om hardleerse eigenaars van panden als dit en andere Cortenbachs op andere gedachten te brengen...?

 

 

 

 

 

 

 

Een van de redenen dat de gebouwen niet mochten afgebroken worden zou zijn vanwege het historische dakgebinte dat er in zit (ondertussen zat) Ik schreef net een notitie ivm een 18de eeuwse vierkantshoeve in Haacht die momenteel afgebroken wordt. Het doet mijn hart zeer. Zeker als ik deze hoek zie, die enige historische waarde zou hebben? Als dat zo is dan is de hoeve die momenteel gesloopt wordt Unesco Werelderfgoed. Zie: http://www.facebook.com/notes/nick-vanhaute/18de-eeuwse-4kants-hoeve-weg...

De eigenaar vertelde vroeger in de media een heel ander verhaal dan het stadhuis. Dat stadhuis zou om volgens de eigenaar pietluttige redenen zijn plannen gedwarsboomd hebben, waardoor hij nu niet renoveert. Wat hij naar eigen zeggen wel wilde doen, dat renoveren.

Ik zou graag eens een tamelijk objectieve alleszins onpartijdige versie horen. Anders is het voor buitenstaanders moeilijk de waarheid te achterhalen, en een deftige mening te vormen.

Een combinatie van koppigheid van een eigenaar die vind dat heel de wereld zijn Kl.... kan kussen ( fuck the state zoals ze in de US zeggen) en een administratie ( lees monumentenzorg) die volledig fundamentalistisch is ingesteld. Wat wil, de mensen die die dienst bevolken zijn vermoedelijk pas afgestuurde mensen die dit fundamentalisme met de paplepel ingelepeld kregen. Ik heb ooit met zo'n jonge stagiaire gesproken over de mogelijkheid de "Lepelaer" ( zoutwerf)  terug op te bouwen. Dat kan niet omdat er van dat mooie en gebombardeerde huis ( dat kan rivaliseren met "de zalm")  alleen nog maar foto's bestaan en er geen steen meer overblijft, waarop men zich kan baseren. Er bestaan nochtans duidelijke foto's van de  afgietsels die men na het bombardement gemaakt heeft van de geredde stenen en zo kan men praktisch het hele huis exact reconstrueren. maar ook dat past niet in die buurt, want zo'n gevel terug recht zetten en daarachter b.v. een moderne invulling bouwen geldt als "façadisme". Dat wist die lieve juffrouw me koudweg te zeggen, daarom wordt er gewoon niks aan gedaan. Wel dat façadisme zal me worst wezen als je met de heropbouw van die gevel een prachtige huizenrij kunt volbouwen. Maar er is ook niemand in het gemeentebestuur, buiten onze burgemeester die achter de heropbouw van "de lepelaer" staat. Kortzichtigheid troef.

 kunnen ze die man niet gewoon een bouwvergunning voor een nieuwbouw geven? dan is heel de zever opgelost.

 

Iedere stad heeft recht op zijn / haar eigen kankerplek. Normaliter ga je daar zo vlug mogelijk mee naar de dokter. In onze stad doen we dat niet, we ' laten ' dat voortkankeren tot iemand anders dat zou oplossen.

We hebben het diepste respect voor het Vlaamsch-gebetonneerd eigendomsrecht maar... er zijn toch grenzen aan ons Mechels fatsoen, ..; of niet soms?

Gooi die eigenaar buiten en herstel die huizen naar best vermogen: als horeca, als winkel of als wooneenheid; kan toch niet echt onoverkomelijk zijn .. niet?

 

Een veelgebruikte truuk is hier allicht ook toegepast.

Stel dat je een huis wil afbreken maar het mag niet van de overheid.  Wat doe je dan ? Je staakt alle onderhoudswerken, en je verwijdert de onderste rij pannen van het dak.

Op die manier stroom alle regenwater gewoon binnenin het pand, en zijn het dak en vloerdelen binnen de kortste  keren rot.

En wat blijkt ? Het pand is toch niet meer te redden zeker ?

(ernstig vergrijp, maar moeilijk te bewijzen)

Hoe heeft Jowan niet gevochten om die kankerplek in de binnenstad aan te pakken?  (samen met de winkelpanden in de O.L.Vrouwstraat en het Hof van Cortenbach)...

Het is hem spijtig genoeg niet gelukt om zijn acties tegen de eigenaars van deze panden te verwezenlijken.... geld geeft nog steeds macht!

De 'stad' heeft dus wel geprobeerd iets aan die plekken te doen!  en ik vermoed niet dat hij met 'pietluttige' dingen afkwam...  

Dat neemt natuurlijk niet weg, dat men nu zijn werk niet verder moet zetten en de strijd blijven voeren. 

 Deze panden zijn in zo'n slechte staat dat er direct gevaar dreigt. In deze situatie zou de overheid bij machte moeten zijn om de eigenaar te onteigenen en tot actie over te gaan. Er lopen dagelijks mensen langs die panden.

Nadien kan het dan nog administratief uitgevochten worden wie er nu gelijk had.

 

Nu de naam hier genoemd wordt wil ik toch even kwijt dat het juist de fundamentalistische groene aanpak geweest is welke het dossier zovele jaren blokkeerde. Door de eigenaar werden meerdere ontwerpen aangeboden, maar die pasten niet in het groene kaderke. Het moest iets worden zoals dat misbaksel op de plek van Chevalier Marin. Nu staat er inmiddels al zoveel pestbelasting op dat de zaak erg hopeloos geworden is. Anderzijds bevat die plaats een geklasseerde gotische woning die het nog ingewikkelder maakt. Maar één principe is te vrijwaren: het volle eigendomsrecht. Niks buitengooien dus...

 Met andere woorden Eddy, na groen komt bruin en dat is rot. 

 en is iemand die niet alles van eerst tot lest gevolgd heeft nog steeds niet wijzer

mensenlief maakt de wereld al niet ingewikkelder dan dat hij is

Toch een kanttekening:

De stad kan moeilijk doen zoveel als ze wil, maar hier is nu wel zeer duidelijk dat er door de eigenaar geen euro is gestoken in instandhoudingswerken.

Dat kan NOOIT de schuld zijn van de stad, maar alleen van de eigenaar zelf. Van mij mogen ze op zoiets (bewust verkwanselen van erfgoed) gerust gevangenisstraffen zetten.

Het eigendomsrecht botst hier met het algemeen belang.

En ten tweede: er valt iets te zeggen over onze bouwdienst, maar voor zover ik er enig zicht op heb, was het uitsluitend de bedoeling van de eigenaar om geld te verdienen aan vrij groteske misbaksels.

Heeft er iemand enig idee wat exact werd voorgesteld ?

 

 

Voor mij is dat daar de hoek waar de Piet Hein was, ooit Mechelens bekendste brosserscafé, en ik heb nooit echt gemerkt dat dit historische panden waren.

Niet omdat ik scheel zat was, maar gewoon omdat het me niet opgevallen was.

Brossen deed ik ook niet zoveel, want als je bij de broederkes van Scheppers naar school ging, durfde je niet te brossen, maar dat even terzijde.

Mechelen beschikt over een groot aantal van die panden en ik stel me de vraag of we die allemaal gaan bijhouden ?
Als we dat doen, leven we binnen de kortste keren in een soort van Bokrijk en dat kan toch ook weer niet de bedoeling zijn ?

We leven niet meer in 1302, maar in 2012, het jaar dat men een buschauffeur doodknuppeld als hij in de weg rijdt.
Ik vind het op zich al erg genoeg dat men in deze moderne tijden de straten nog bekleed met lawaaierige  kasseien, waarop de Mechelaars 300 jaar geleden ook al overhobbelden en die tegenwoordig alleen maar goed zijn om ouderlingen op laten uit te schuiven, dat we nu ook nog de sterre moeten laten stille staan boven de huizen.
Margaretha is allang dood en begraven en haar leven is, net als de verdere Mechelse geschiedenis, netjes opgetekend, net zoals alle gevels al overvloedig vastgelegd werden door meerdere fotografen.
Misschien moeten we er toch eens over nadenken om het verleden te laten voor wat het is en vooruit te kijken, naar de toekomst.

Op een paar bekende Mechelaars na, is een mens na drie generaties vergeten, alsof hij nooit bestaan heeft.

Waarom moeten we dan houden aan al zijn koterij ?

 

@dixie: wat door de eigenaar aangevraagd werd was een winkelcentrum (-ple ) met de allures en grootte van het stadhuis. Vermits de bestaande daklijsthoogte moest gerespecteerd blijven, werd het plan afgekeurd met de vraag naar aanpassing. De eigenaar weigerde met het gekende gevolg. 

Dat is tenminste één versie, die we kunnen toevoegen aan de andere versies: Een appartementenblok van 5 verdiepingen, een 'glazen blok' en een hotel.

Volgens mij weet niemand nog precies waar het over gaat.

Een typisch geval van koppigheid langs twee kanten?

't Is niet omdat er tussen '50 en '80 een paar prachtige gebouwen teveel zijn platgelegd dat we nu elke "historisch waardevolle" deurklink moeten gaan bewaren samen met alles dat er aan vastgevezen is. Dat is ook wel van het ene uiterste in het andere vallen.

Het spelleke heeft nu lang genoeg geduurd, laat die boetes vallen, stop met zeveren, ga rond tafel zitten en kom tot een compromis, dan is die vuile hoek binnen de twee jaar opgekuist.

Een compromis is uiteraard verkieslijk en niet alles moet bewaard blijven. Van mij mag die hoek zelfs een meer moderne (zonder kitsch als het even kan) invulling krijgen, want de situatie lijkt me vrij hopeloos.

Langs de andere kant heeft de eigenaar er zelf alles aan gedaan om zijn eigendom te verwaarlozen, dus waarom zou men dan boetes moeten laten vallen ? Zijn die boetes eigenlijk al niet lang betaald !? Zit dat ergens procedurieel vast ?

Eigenlijk zou men die boetes moeten kunnen inzetten om in dergelijk extreme gevallen gedwongen instandhoudingswerken uit te voeren, maar ja... het eigendomsrecht he...

Terwijl het hier niet gaat om verwaarlozing, maar over - willens en wetens - vernieling van een stadszicht.

Tevens kan de stad nu toch echt niet eender wat (een winkelcentrum ???) toelaten op deze - qua geschiedenis, belang, zicht, toerisme, etc. - belangrijke plaats in de stad ?

Ik ken het dossier niet, maar de huidige situatie is wraakroepend en een schande voor onze stad.

 

Boetes worden niet betaald en gaan mee in de patrimoniumvennootschap, die al jaren te koop staat.

m.i. heeft heel deze zaak totaal niks te maken met eigendomsrecht. De overheid kan desalniettemin onroerend goed onteigenen, maar dat is dan om werken van algemeen nut uit te voeren. Wat in dit geval volgens mij moeilijk aan te tonen valt.

Onteigenen is in deze geen mogelijkheid denk ik inderdaad, Alex.

@Peter: het had gekund, de stad kon vanuit dat hoekgebouw een ingang maken naar de ondergrondse parking en dan waren we gespaard gebleven van die aquarium ... .

 Nen aquarium ? Waar halen ze het ? 

Monumentenzorg doet niet graag aan façadisme ? ALLES is in Mechelen ondertussen façadisme aan het worden: De 3 gebouwen aan de Kraanbrug, de Breckpot, en wat men ons nu verkoopt als de "wederopbouw" van de Pekton is niet eens deze uitdrukking waard. Hof van Busleiden wordt façade, zeker langs de kant van de Merodestraat ... en ga zo maar door. Bokrijk is autentieker dan het Disneyland Mechelen.

Anderzijds vond ik nu nooit iets speciaals aan dit hoekgebouw dat bewaard zou moeten worden. Niet alles dat gewoon is blijven staan sinds een tijdje was ook waardevolle architectuur. Dit gebouw zeker niet.

Afbraak werd inderdaad in Mechelen voldoende gepleegd: De oude groentehal (?) voor de Euroshopping, het station van voor den oorlog, EN nu het huidige station, met dan toch een typische 50-jaren look, die we nog binnen een 40-50-tal jaren zullen leren waarderen (zoals Art Nouveau nu)

Volgens mij is het pand niet groot genoeg voor de projecten van onze burgervader en is Willemen niet geïnteresseerd - de putten in deze stad moeten groter en dieper zijn en meer opvallen om interesse te wekken, je kunt er niet eens een ondergrondse parking van maken, dus wat moet je er dan mee ??

@R&R: Ik volg je grotendeels wel. Kan je wat meer vertellen waarom je Breckpot en Busleyden als facadisme bestempelt ?

Mooie analyse rond het unieke Expo-station.

@R&R Moderne Monumentenzorg is nu eenmaal hoofdzakelijk façadisme.  Wil men een historisch gebouw bewaren maar tegelijk een zinvolle invulling geven, dan moet het binnenin nu eenmaal worden aangepast aan de tegenwoordige normen en vereisten.  Vaak beperkt het 'monumentale' aspect van een gebouw zich dus tot (een verantwoorde reconstructie van) de gevel, ook al omdat er van de binnenkant te weinig authentieks overblijft.  Dat heeft niks met Bokrijk of Disneyland te maken maar met het in stand houden en op een verantwoorde manier inpassen van het ons resterende erfgoed in onze huidige tijd.  Wat is er trouwens zo Disney aan de Breckpot, de huizen aan de Kraanbrug of het Hof van Busleyden?  En wat is dan uw alternatief?  Alles afbreken en vervangen door modernistische kitsch?

Toegegeven, de Pekton ziet er inderdaad wel wat afgelikt uit, maar eigenlijk is dat dus een verantwoorde 'wederopbouw': men heeft het gebouw niet opzettelijk een 'oude' uitstraling willen geven, maar de resterende oude delen gecombineerd met zichtbare reconstructie en een eigentijdse inrichting binnenin. Of dat nu 'mooi' is, is een kwestie van smaak. Persoonlijk ben ik niet zo wild van het resultaat, maar ergens begrijp ik wel de filosofie erachter. 

Wat die befaamde hoek van de Scheerstraat betreft, of dat erfgoed is of niet valt door een lekenoog moeilijk te beantwoorden. Er zijn in het verleden gebouwen gesloopt die men toen rommel vond, maar die we nu van onschatbare waarde zouden gevonden hebben (zie onder meer uw voorbeelden). Net daarom is er op zeker moment regelgeving in het leven geroepen om te vermijden dat wat van waarde is zomaar kan worden afgebroken.  Het is dan natuurlijk wel spijtig dat 'zomaar laten aftakelen' blijkbaar wél kan.  Maar zelfs een afgetakeld gebouw kan nog elementen bevatten die waardevol zijn en dus ook het redden waard.  En reconstructie, waarom niet?  Er zijn genoeg afbeeldingen van dat hoekje bewaard om het oude stadsgezicht te reconstrueren, met behoud van de nog te redden elementen.

 

Met al die kinderkopjes lijkt het hier stilaan op Bokrijk.
Helaas zijn die kinderkopjes ook al doorgedrongen tot diep in het stadsbestuur.
 

@Anoniem Ik vind het nochtans wel slim van het stadsbestuur om steeds vaker te kiezen voor gezaagde kasseien... dat past immers veel beter bij een bepaald deel van de bevolking (dat blijkbaar liever een stad vol lelijk beton en asfalt, gladde arduintegels of wegzakkende dals en klinkers zou hebben)

;-)

Dat van die kinderkopjes is niet slecht maar keikopjes was misschien nog beter.-) 

@GL  Zolang ze maar van het (af)gezaagde type zijn :-D

@Peter

Brekpot is toch binnenin niet meer autentiek ? Er werd toch een mooie trap afgebroken ? Ik herinner mij eraan op deze blog hierover gelezen te hebben en dat iemand als kommentaar gaf, dat men binnenin de gebouwen niet kan respecteren, omdat ze aan de tegenwoordige tijden moeten voldoen

Busleiden: ben je onlangs al eens door de Merodestraat gelopen. De façade van Busleiden bestaat gewoon uit een losse muur waar je zo door de vensters naar de kranen in de binnenkoer kijkt, - ze gaan het toch daarachter niet weer autentiek maken zeker ?

En ik ben nog als façadengebouwen vergeten de hele IJzerenleen te noemen, alhoewel dat een tijdje geleden is ...

en van RIM heb ik geleerd: wie geen gebouwen van 50 jaar beschermt, zal er nooit meer gebouwen van 100 jaar hebben ... (station)

Mechelen bemoeit zich gewoon teveel met eventuele geïnteresseerde promotoren.

Welk design EISEN ze voor Project Stephenson? Socialistische visieloze blok met een design anno 2005 i.p.v. het voorgestelde door het architectenbureau.

Weeral gemiste kans...Ik wou een appartement kopen in het originele design, maar in wat ze nu voorstellen... no way. 

Kijk zelf... (ik denk niet dat ik moet aanreiken welk design ze gekozen hebben...) Smaken verschillen maar toch... wat denken jullie?

www.freeimagehosting.net/ikwl7

@R&R: Van die trap bij Breckpot weet ik niet, maar er is daar binnenin nog wel wat bewaard gebleven.

Wat betreft Busleyden bijna ik bijna zeker het pand achter de muur in de Merodestraat helemaal niet erg authentiek (wat dat woord ook moge betekenen?!) was. (Het Schipke daarentegen is van einde 18eE)

En inderdaad facadisme is van alle tijden ook van de IjzerenLeen.

@Kevin

ik reageerde op de commentaar van Rudi (08.04.) en ik citeer het antwoord aan Rudi van Monumentenzorg: "want zo'n gevel terug recht zetten en daarachter b.v. een moderne invulling bouwen geldt als "façadisme"." Nu komt U vertellen, dat Monumentenzorg "hoofdzakelijk façadisme" is.

Mijn begrip van monumentenzorg is, het als dusdanig binnen en buiten te bewaren, dit is mogelijk en wordt internationaal veel gedaan, en dit niet alleen in kerken en kastelen. Enkel bepaalde façades te houden is toch typisch Disneyland ? Wat is daaraan niet te verstaan ? Alles afbreken en door moderne gebouwen vervangen, is zeker niet mijn idee (zie mijn kommentaar op de wel gesloopte waardevolle gebouwen in Mechelen).

Noem mij 1 resterend oud deel van de pekton ... het is gewoon nieuwbouw in retrostijl, en dan nog een slechte kopie. Toen er veel mensen protesteerden, om te verhinderen, dat dit oud en kostbaar patrimonium werd afgebroken, werd ons van de stad een WEDEROPBOUW beloofd. Dit is het geworden. Dat is gewoon de burger voor dom verkopen zoals het nog al veel wordt gedaan: "laat ze maar zagen, binnen een paar jaar herinneren ze zich niets meer".

Het probleem met de regelgeving is natuurlijk dat monumentenzorg weinig of niets in de pap te brokken heeft wat betreft de binnenkant van je woonst. De buitenkant daarentegen daar kan men wel wat wat aan doen ... vandaar het facadisme ?

Eén grote kloterij is het:  Stedenbouw, Monumenten en landschappen, De Gemeente, het Stad, drukkingsgroepen hier, naieve kabouter plopgroeNen daar. 

Ik zal je eens een verhaal vertellen.

In 1999 wilden wij in een nabijgelegen dorp een grond met daarop een vervallen krotgebouw (huisje) kopen .  Mijn echtgenote had daar een zaak en we wilden op het gelijkvloers een bescheiden kantoor bouwen met daarboven onze privéwoning. Ik ga je het hele verhaal besparen maar de lijdensweg die daarop volgde was onvoorstelbaar.  Plots werd dit krot een voorbeeld van "ARCHITECTURA MINOR"  Een of andere geitenwollensokker opperde zelfs het idee om dit huisje in zijn volle glorie te herstellen om daar dan aan de kindertjes verhaaltjes te vertellen over hoe leuk het vroeger wel was om in zulk een peperkoeken huisje te wonen....Je moet er maar op komen. 

Enfin, véél 5en en 6en, men ging het gebouw klasseren, Ondanks tegemoetkomingen en nieuwe ontwerpen waarbij het bestaande huisje in het nieuwe gebouw gëintegreerd werd kregen we geen bouwtoelating, dus:  EXIT bouwplannen... 

13 jaar later: Gebouw nog steeds niet geklasseerd (zal ook nooit gebeuren).

POSITIEF: Daardoor hebben wij definitief voor centrum Mechelen gekozen en we hebben daar nog geen seconde spijt van gehad . 

Niet dat Mechelen gemakkelijker is hoor, maak je geen illusies!!!  Gewoon  gekocht in een project. Gene zever met wat wel of niet mag, de ene dag zus, de andere dag zo...

Om te eindigen zoals ik begonnen was: Eén grote kloterij en nachtmerrie was het!!!

  

 

Het probleem lijkt me eerder dat ze zich van de burger niks meer aantrekken en alleen kijken naar het eigen gewin.
 

Zelf blijf ik met twee vragen zitten omtrent dit verhaal.

1: Wat is nu eigenlijk precies een 'historisch dakgebindte' en wat moet ik mij daarbij voorstellen?

2: Als die huizen zo waardevol zijn, hoe komt het dan dat het geen beschermde monumenten zijn? Men kan ze toch onmogelijk over het hoofd gezien hebben, ze staan gvd op de hoek van de Markt!

in de inventaris van het bouwkundig erfgoed, vind je 

Scheerstraat is begrensd door enkele leegstaande of verwaarloosde panden: bakstenen of gecementeerde 19de-eeuwse lijstgevels van drie bouwlagen, twee tot drie traveeën, met rechthoekige of getoogde vensters.

Niet speciaal toch ?

Ja, over 'waardevol' kan je veel zeggen.  Ik wil me niet uitspreken over de bouwkundige 'waarde' van deze hoek - maar iets kan zonder 'beschermd' te zijn toch waardevol zijn als stadsgezicht.

Een voorbeeld: de gevel in de Sint-Janstraat van de vroegere school: weinig écht waardevol: maar vervang hem, en een deel van het stadsgezicht gaat verloren.  Daarom liet men enkel de gevel staan en bouwt men daarachter...

Ook zo met de negentiende-eeuwse gevels van de Drabstraat...

Mijn huis in de Stenenmolenstraat is ook allesbehalve een monument, en nog minder beschermd' - maar de gevelrij van de vroegere arbeiderswoningen met hun haast identieke rode bakstenen uitzicht, doorspekt met lagen zwarte bakstenen, hebben beslist charme als 'stadsgezicht.  Ik mag die ook niet zomaar bezetten en een ander kleurtje geven...

Is het misschien ook niet zo met deze hoek.  De gevels (voor zover die nog rechtstaan) zijn negentiende-eeuws, en niet zo bijzonder..  Nu is het natuurlijk té laat.  Maar neem ze weg en vervang ze door nieuwbouw, en het valt op.  Een minimale renovatie van de gevels met andere invulling achteraan had wellicht het beste geweest op die plek...

Maar goed: nu zijn we zover dat het ons allemaal (terecht) ergert, en je deoplossing voor deze kwestie voor geen milimeter naderbij ziet komen.  En da's pas een schande.

Enfin: da's mijn mening als buitenstaander en leek in deze materie.  Neem ze voor wat ze is.  Maar lang hoeft het daar voor mij toch niet meer te duren...  En da's zacht uitgedrukt.

Aan die panden in de Scheerstraat is niks waardevols aan maar als ge ze wilt afbreken en vervangen door een draak dan is het de verdomde plicht van de stad om dat te verbieden. Dat er nu een aantal kluchtzangers weer de kans grijpen om van leer te trekken tegen de stedelijke bouwdienst, dat moeten we er dan maar bijnemen zeker?