door FP Creatief
Twee jaar geleden op bezoek bij vrienden keek ik in de grote kaartenatlas van Ferraris, getekend tussen 1771 en 1778.
Ik zocht naar de Zemstbaan (waar ik vorige eeuw woonde) en vond op de plaats van het kasteel Geerdegem, een hoeve in L-vorm en de ringgracht.
Op de plaats van kasteel was in vroegere tijden het hof van de Jesuïeten. Vroeger hadden wel meerdere kloosterordes in de stad Mechelen zo’n buitengoed om zich te voorzien van groenten, fruit en vlees.
Bij de opheffing van de jezuïetenorde in 1773 sloeg de Oostenrijkse regering in Wenen de gebouwen aan. De gebouwen en hun inboedel werden openbaar verkocht. Geerdegem was een cijnshoeve, in zeer slechte staat, werd pas na herstellingswerken voor de som van 14000 fl (130000 €) verkocht, tussen 1776 en 1779, aan meester Van de Branden. Nadien zag ik een kaart met als onderschrift, propriétaire de advocat Verhaegen, 1825, Chateau de Geerdegem, wel nog zelfde bebouwing als ten tijde van de paters.
In 1880 trouwde een zekere Max Grisar met Ida Ragheno.
Maximilian Hugues GRISAR, gen. Max
*1854 Antwerpen V1924 Thames Ditton (GB), Chavalier de l‘Ordre de Lépold. Mitinhaber der Fa. "G. & E. Grisar", ab 1881 "Grisar & Cie." Aufsichtsratsvorsitzender von "Usines Ragheno" in Malines.
¥ 1880 Malines mit Catherine Wilhelmine Ida *1859 V1944 Malines, T.v. Guillaume RAGHENO, Gründer der "Usines Ragheno" in Malines, und Marie Josephine Aurelie DE BECKER
En bouwde omstreeks 1900(?) zijn buitenverblijf op de plaats van het hof van Jesuïeten in een Neoclassicisme stijl (is van rond 1850 tot 1925). De gracht met water werd behouden, een fundering van een oudere brug werd gebruikt voor een recentere brug in metaal.
Grisar ving na WOI weeskinderen op in het kasteel. In het bos van Grisar zou zelfs ’n duitser neergeschoten zijn. De linies van de belgen waren aan deze kant van de Zenne, die van de duitsers aan de overkant (in Semspt).
Rond 1926 zocht de familie Donnes die een verpakkingsfabriek hadden op de Zandpoortvest, een kasteel te kopen in Willebroek maar kregen toen een tip dat het domein van Grisar te koop kwam. Donnes woonde eerst nog zelf in het kasteel maar verkavelde iets later het domein, de poorterwoning, het kasteel en de grond met tuinierswoning waar nu de huizen van Van Boxmeer op staan. Zelf behielden ze de poorterswoning, en bouwden de toren waar hun zoon Jan zijn beiaard kon bespelen. In 1932 verbouwde de nieuwe eigenaar Gaspard De Wit het kasteel.
Na de dood van weduwe De Wit werd het leegstaande kasteel in de jaren '80 verwoest door een brand. Na de dood van de zoon Theo De Wit werd het bij testament onder voorwaarde van zie: www.vlaamsparlement.be/Proteus5/showVIVerslag.action aan de vlaamse gemeenschap vergemaakt.
Heeft er iemand foto's van dit kasteel, verhalen of nog meer info?
Hopelijk komt hier nog heel wat boeiends boven water... Afwachten maar!
PS: welkom als nieuwe blogger Marcanne. Hopelijk mogen we in de toekomst méér lezen van jou!
De toren die apart staat is er nog, maar nu weet ik eindelijk waarom dat ding zo los van de rest staat. De poorterswoning is er bij mijn weten ook nog, als het tenminste de woonst op de Zemstbaan betreft. De takken van de haag zijn er zeker nog, die hangen ver genoeg over de fietsweg. Goh ik hoop dat er veel reactie komt op dit stukje. Ik ben altijd benieuwd naar wie er in die kastelen woonde. Er wordt zoveel verteld en de oude mensen die er iets zouden vanaf weten uit mijn familie zijn er niet meer.
Hier heb ik al een eerste iets : De Jan Donnes Beiaard. Check pag. 24 tot 29.
Rechts liep een houten draaitrap naar de beiaard.
Onder deze trap werden de klokken tijdens WOII
verborgen. De houten draaitrap werd afgebroken
wegens zijn slechte staat. De broer van de huurder
in de jaren '70 klom aan een touw naar zijn
slaapkamer boven.
Achterin woonde de hovenier van het domein in de jaren '50-'60
met vrouw en kinderen. De Taxus op de voorgrond staat er nog altijd.
@ marcanne & jans
Bij ons thuis werd er af en toe wel eens een boompje opgezet over het kasteel van Grisar. Méér nog dan over de familie Grisar werd er verteld over Gaspard De Wit die het kasteel overkocht van de familie Grisar.
Bij de verbouwingen in 1932 kon Henri Geets, die in de OLV-straat zijn enorme garnierdersatelier had, een deel van het surplus aan meubelen overkopen van zijn vriend en tapijtsteker Gaspard De Wit. (de ateliers van Geets lagen ingesloten tussen de OLV-straat en de Ziekeliedenstraat - een deel daarvan is tijdens het interbellum nog zwaar door brand geteisterd geweest en weer opgebouwd.)
Toen mijn pa in de zaak van Geets ging werken als bediende en medewerker aan allerlei stielen in het atelier, kon hij een koopje afsluiten met zijn baas Henri die nog met een volle nicht van mijn moeder getrouwd was. Het ging om wat men in de stijlmeubelbranche een lits-jumeaux noemde. Gewoon twee identieke, iets smallere bedden dan een tweepersoonsbed, die men tegen of van elkaar geplaatst kon gebruiken. Pa zag dadelijk het nut in van die tweeling en met familieuitbreiding in het achterhoofd bezorgde hij zijn twee jongens het bed van hun leven. Waar de meesten nog op een verenbak met opgespannen singels en daar bovenop een tijk en een te malse matras - eigenlijk meer een rugbreker dan een matras - sliepen of de ganse nacht ongemakkelijk lagen te woelen, konden mijn broer en ik genieten van een chassis van sterk opgespannen veren met daarop een EPEDA -matras, volgens de reklameslogan, gezond voor lijf en leden!
Die tweelingbedden waren, hoe kon het ook anders als je in een kasteel had gestaan, ontworpen in één of andere Louisstijl, compleet met prachtig steekwerk en afgeboord met koperen nageltjes. Die bedden waren trouwens gemaakt door de firma Geets en later teruggekocht door Henri. Henri wist dus dat hij geen kat in een zak kocht en mijn pa deed een reuzekoop want Henri zijn baas liet ze voor zijn personeelslid aan een zacht prijsje.
Als door omstandigheden familieleden noodgedwongen bleven overnachten dan werden die steeds bij de benjamins in bed gestopt. De keren dat we met onze getrouwde en ongehuwde tante, met ons vieren de nacht doorbrachten in die lits-jumeaux waren legio. De verhalen die zij ons bij het slapengaan vertelden roepen nog steeds goede herinneringen op aan ons kasteelbed.
Op onze slaapkamervenster stonden 's winters de ijsbloemetjes in prachtige kristaltekeningen op de ruiten, maar de gezellige dames die onze tantes waren brachten een sfeer in huis waar ik nu nog met weemoed aan terug kan denken.
@Jef, en die tantes van u, hadden die "engelen" gelijk die tante van zanger Bart vb Bossche:-)
@Eddy: Bedoel je de tekst van de betreurde Wim De Craene ?
@Jan, staat die hoeve die je bedoelt op dit plan van Hunin uit 1740, perceel 233?
Het kasteel, hof van Jesuiëten bevond zich op de steenweg naar brussel. In 1936 werd een nieuwe naar Semspt aangelegd en verhuisde het kasteel naar de Zemstbaan. T.t.z. de oude Brusselsesteenweg kreeg de naam Zemstbaan. De nieuwe Brusselsesteenweg was een macadam met verlichting. Daar kwam in dien tijd volk naar kijken, een straat met verlichting! Dwars door den bos van Grisar. Deze weg was evenwel enkel voor auto's, paard en kar naar de groentenmarkt op de botermarkt bv, diende de ouwe brusselsesteenweg te nemen.
@ Jan Goovaerts
bedoel je dit weggetje?
Komende uit de Geerdegemstraat, onder de spoorwegbruggen, de Brusselsesteenweg dwarsen richting zemstbaan
Had jou familie een schoenwinkel op Tervuursesteenweg, waar nu Argenta is?
Allereerst een dikke proficiat met dit ogen-openend artikel Marcanne. Ik ben er erg blij mee.
Anderzijds zou ik minstens één oog uitbleiten als ik bedenk dat dit prachtige 40 klokken kleinood voor een luttel miljoen oude frankskes aan Magalas in Frankrijk verkocht werd. Ze vinden het daar zelfs niet eens erg bijzonder van klank: "Sa sonorité est typique XIXeme, les cloches aiguës sont relativement voir très fausses, et ne résonnent pas longtemps en général." Terugkopen zou ik zo zeggen, Het is trouwens zonde dat het internationaal genommeerd speelgoedmuseum van de beiaardstad Mechelen nog geen kleine beiaard heeft om de kinderen kennis te laten maken met dit instrument...
http://www.musees-en-video.com/belgique/carillon-du-muse-vin-campanes-magalas/
Het stuk rechts loopt dood, noemt ook Geerdegemstraat en er staat een huizenrij in.
PS: doet niks ter zake natuurlijk - maar even ter correctie: het gaat wel om de lokalen van Thila Coloma (en niet van Chiro...) daar in de Geerdegemstraat...
Jans, je zal wel gelijk hebben, want scouts en chiro toestanden waren aan mij nooit echt besteed, omdat ik groot geworden ben in de wijk aan de Jozef Verbertstraat, waar er vrienden genoeg rondliepen en speelmogelijkheid bij de vleet was.
Daardoor had ik geen behoefte aan jeugdbewegingen en kan ik ze ook niet uit elkaar houden.
Ik heb tot 1966 in de Geerdegemstraat gewoond en dan waren die lokalen er nog lang niet gevestigd.
In de Lindestraat waren weiden met koeien en bossen met bomen en via de Lindestraat, die toen nog volledig een aardewegje tussen de velden was, kon je ongestoord tot in den Hanswijkenhoek wandelen.
Later sneed de Jubellaan de boel doormidden.
Op deze foto zie je de Geerdegemstraat in 1962, toen nog een smal kasseibaantje.
Nee, inderdaad - Scoutsgroep Thila Coloma met lokalen in Geerdegemstraat werd pas in 1975 opgericht. (Chiro Coloma die zi'n lokalen heeft achter de Colomakerk, bestaat reeds van in 1947, en viert dit jaar zijn 65 jarig bestaan). Dit geheel terzijde...
@ Jan
Wat werd er in dat fabriekske gemaakt?
@ marcanne
Ik dacht dat het werkhuis op de foto een vernikkelingsbedrijfje was. De naam van de zoon van de eigenaar was Rik. Die werkte eerst bij zijn pa en later had hij een job in Het Zegel. Vermits daar de drukcilinders ook werden verstevigd door vernikkeling met electrolisebaden zat Rikske wel op de goeie plaats om zijn beroep uit te voeren.
Tot minstens een jaar na de bevrijding van september 1944, woonden wij met ons dakloos gezin in de Geerdegemstraat schuin over dat gebouw. Mijn grootvader bezat in die straat ook een lap bouwgrond die hij na de oorlog heeft verkocht. De enige serieuze boerderij was die van "den Diet". Vraag me niet naar zijn echte naam.
@ marcanne
Ik vergeet nog de boerderijen van "den Beulle" en die van "De Boeck" te vermelden!
Bij "den Beulle" zag ik als vierjarige voor de eerste maal in mijn prille leven op het erf een varken slachten. Kelen is een juistere benaming. Ook herinner ik mij dat we, toen de Duitsers die hier reeds verdreven waren, nog wat rondschoten met V1 en V2-bommen, 's nachts met een aantal buurtbewoners in de droogstaande enorme aalput op het erf van "den Beulle" een keer gaan schuilen zijn. We zijn er niettegenstaande die put leeg was en uitgeschuurd, 's morgens tamelijk riekend langs het laddertje uitgekropen. Mijn ouders hebben dat geen tweede keer geavontuurd. Te duur aan bruine zeep en soda denk ik?
Moest ik nog een pachthof vergeten zijn... sorry daarvoor.
Een collega van mij in de Zegeldrukkerij (Den Tember) in de jaren 70 vertelde mij dat hij daar, bij Rikske, enige tijd als chromeur en vernikkelaar gewerkt had.
Wat ik weet is dat Rikske inderdaad op de Zegel gewerkt heeft en later de Crommage runde.
In de zaak werkten heel wat mensen uit de Geerdegemstraat en ook zijn echtgenote Roza en Frits en Anna, respectievelijk zijn stiefvader en zijn moeder.
In 1966 werd het fabriekje gesloten en begon hij een schoenwinkel en orthopedische schoenmakerij op de Tervuursesteenweg.
Rikske overleed in 1978 op 54-jarige leeftijd.
Volgens mij nam hij de crommage niet over van zijn pa of stiefpa, maar van de buurman, Mille Geens, die vroeger een kruidenierszaak had in de Adegemstraat, maar daarover durf ik mijn hand niet in het vuur te steken.
@ Jef Van Ransbeeck, mag ik je e-mailadres aub
@ Jan Goovaerts, ik ben daar nog klant geweest
maar is winkel nadien door de dochter nog even verdergezet in de Geerdegemstraat?
@ marcanne
Dat is niet moeilijk te vinden maar ik geef het je, omdat je het zo mooi vraagt.
(AUB, ...wie gebruikt die formule nog zonder daarvoor aangepord te worden door de oudere garde van de familie?)
marcanne, gelieve geen oneerbare voorstellen langs de electronische snelweg op mij af te sturen! Al de rest wil ik met welwillendheid in ogenschouw nemen.
jef.van.ransbeeck@telenet.be
@Marcanne : De dochter heeft idd de schoenwinkel proberen verder te zetten in de Geerdegemstraat, maar erg lang heeft dat niet geduurd.
Ik meen me nog enkele namen te herinneren van Mensen die in het fabriekje gewerkt hebben.
Er was een zekere Gaston, die later nog als postbode gewerkt heeft, er was ook nog Jules, iemand van Muizen en er heeft ook een Griek gewerkt, Johan, die later terug naar Griekenland getrokken is.
Dan had je ook nog Frits en Anna en Rikske en Roza.
Een grabbel in de oude fotodoos leverde onderstaande resultaten op.
de klak op tafel
van Jules Frans
beton
toen nog aan de vaart
tussen Kirvin bowling en Somers zaden als ik het mij goed herinner
Tussen de bomen zie je een ijzeren brug (zoéén als je vindt in den botaniek). Gebouwd op de fundering van een oudere brug.
Het water komt d.m.v. een beek vanuit de richting Jubellaan onder de spoorwegbermen door, loopt door het voormalig bos van Grisar (op de Brusselsesteenweg zie je nog een ijzeren leuning waar het beekje onder steenweg verdwijnt. Om zo in de hoefijzervormige kasteelgracht terecht te komen. Dan gaat het de Zemstbaan (weeral zo'n ijzeren leuning) onderdoor om zo in de beemden terecht te komen en richting Zenne te vloeien.
Tot nadenken stemt, de hoefijzervormige gracht. Hebben de Jesuïten deze zelf gegraven of bouwden ze hun hoeve op een eerdere reeds bestaande versterkte vesting.
Zemst werd in het verleden als een strategische belangrijke plaats beschouwd in de strijd tussen de Brusselaars en de Mechelaars.
in de 1ste WO
@ marcanne
Het was niet Jules Frans maar Jan Frans en die scheepsloskraan van de per schip aangebracht zand, keien, cement en andere bouwtoestanden stond aan de Hanswijkvaartkant van het kanaal tussen de Boutersemstraat en schuin tegenover de Vredestraat. De ingangs poort bestaat nog steeds.
Nu we hier toch aan het palaveren zijn over het wie, wat en waar op de grens van Mechelen en Zemst, zou ik eens graag willen weten wat hier geproduceerd werd in het verleden.
Ik geloof dat dit nu een soort van zonnebankcenter / gezondheidssanitorium is - of zoiets - maar de schouw heeft me altijd nieuwsgierig gemaakt. Was dit een soort van steenbakkerij, misschien ? De achterliggende gebouwen hebben er wel wat van weg en het gebouw tegen de Steenweg ( ? Nieuwe Zakelijkheid ? ) lijkt wel een directeurswoning.
Foto Gimycko - Zemst (Net over de brug over de autostrade)
Streetview
@Gimycko: een melkerij ???
Dat is de oude melkerij van Zemst daarna fitnescentrum van judokampioenen Ingrid Bergmans en Robert Vandewalle nog later snookercentrum Michel Preudhomme , wat er momenteel in gebeurt weet ik niet .
@ Jean-Marie (en Jokke) : Bedankt. We zijn weeral wat slimmer geworden.
:-)
Het gebouw staat in Zemst bekend als de Melkerij, dus meer dan waarschijnlijk was er een melkerij gevestigd :-)
eind de jaren 80 had ook Radio Randstad, dat toen nog een echte radio was, een tijdje onderdak.
Hun studio was net achter het witte deurtje op de foto, opzij van het gebouw.
was vroeger melkerij Jaspers, familiebedrijf gestopt in 1984
ooit Snooker one van Michel Preud'home
wordt het cultureel centrum van Zemst: cc de Melkerij
Hela; dat is pas spannend zo ,n leuke lektuur ik vind dit echt heel boeiend. Zo van die oude verhalen , daar leef ik mij voledig in die tijd van vroeger. Als ons moeke begon te vertellen , dan zag ik alles zeer levendig voor mij,ons moeke kon vertellen, dat je er presies in dien tijd leefde en beleefde, vandaar er mogen nog zo, n verhalen komen.Oja , dit wou ik persoonlijk vragen; kan er in de toekomst ervoor gezorgt worden dat er inderdaad een scholing komt voor die lessen te kunnen volgen om die bijaard te kunnen leren, dit moet toch mogelijk zijn ik ben ervan overtuigd , dat dit niet onoverkomelijk moet zijn,als jij die burgemeester erover moest aanspreken, en het belang ervan kon laten inzien,dat het folkloren van mechelenstad niet in de vergeethoek terecht kwam, dan denk ik wel dat het op sukses kan rekenen, wat denken jullie daarvan,,?Laat me langs deze weg iets weten aub ,de warme groetjes van johanna vossen,,
Beton Frans(Jan!) zat tussen de Motstraat en vetfabriek Lardex.
Nog een foto uit de oude doos. Deze foto werd genomen vlak voor de deur van mijn ouderlijk huis: Geerdegemstraat 9, jaartal is me niet bekend. Met behulp van de camionette van de welbekende Mispelters winkel konden wij met de hele familie op verlof vertrekken naar de Belgische kust.
En als ik me niet vergis zijn Marijke en ik ooit kleuterklasgenootjes geweest :-)
Ik ben hier op de blog van kasteel geerdegem 't een en ander te weten gekomen over de geerdegemstraat geïllustreerd aan de hand van foto's.
Zou het niet interessant zijn dat meerdere mensen een blog aanmaken en uitwerken over hun straat? Om zo verhalen, wetenswaardigheden en foto's van vroeger te bewaren.
Ik heb zelf mogen ervaren hoe moeilijk het is om foto's te vinden van het geerdegemkasteel of de verdwenen wijk halfgalg (door de aanleg van de E19 in 1972). Het zou de toekomstig geïnteresseerden die pas over 10, 20 of 30 jaar interesse vertonen in de geschiedenis van hun straat een heel eind op weg helpen.
Toch nog even vermelden: gelukkig kende Mechelen Frans Berlemont die in de jaren '70 foto's maakte van alle(?) mechelse straten. De meeste foto's aangaande kasteel geerdegem op deze blog zijn van hem.
Ook nog even een oproep naar andere foto's aangaande de zemstbaan, halfgalg en dit kasteel.
@ Marcanne :
Hier meer info over Halfgalg (naslagwerk van Marc Alcide)
@gimycko
Op zoek naar info i.v.m. de Zemstbaan kwam ik intertijd Marc Alcide tegen.
Zie ook
genk.com/index2.html
Nieuwe reactie inzenden