Archeologen vinden Massagraf met 41 Mechelse Boerenkrijgers

Mechelse Archeologen hebben op het Sint-Romboutskerkhof een massagraf ontdekt met daarin de lijken van 41 Boerenkrijgers. Het gaat om  Brigands die op 23 oktober 1798 aan de voet van de Sint-Romboutskathedraal door de Franse bezetter werden geëxecuteerd.

We gaan de lichamen van de Mechelse Boerenkrijgers een ereplaats geven op de stedelijke begraafplaats, net zoals de helden uit de beide Wereldoorlogen” belooft burgemeester Bart Somers bij de voorstelling van deze  belangrijke vondst, dinsdagmiddag 6 september, in de Sint-Romboutskahedraal.

Dit is een historische en emotionele belangrijke ontdekking” zegt een enthousiaste burgervader. “Ik ben heel fier en trots! En zeggen dat schepen Nobels en ikzelf dit al twee maanden wisten. Maar: we hebben kunnen zwijgen. Twee maanden!” aldus Somers.

Mag ik u voorstellen aan Skelet nummer 36 uit graf 56, één van de 4166 sekeletten die we de voorbije zestien maanden vonden”. Zo begon Bart Robberechts, diensthoofd van de stedelijke Archeologiecel de ochtend die ons de onthullingen zou brengen. Van november 2009 tot februari 2011 hebben onderzoekers van de stedelijke dienst Archeologie opgravingen verricht op het voormalige Sint-Romboutskerkhof. In die tijd werden de 4166 skeletten gevonden, verspreid over zo’n 3700 graven. An sich al een zeer opmerkelijk feit waarmee het onderzoek tot de grootste kerkhofopgravingen van West-Europa gerekend kan worden.

Toen in de zomer van 2010 een graf werd blootgelegd met daarin de stoffelijke resten van meerdere personen, leken de onderzoekers aanvankelijk niet eens zo verbaasd. Elders in de opgravingsput waren ook al zogenaamde meervoudige graven aangetroffen waarin twee tot maximaal veertien individuen begraven lagen. Maar naarmate het bergen van de skeletten uit het graf vorderde, werd duidelijk dat men hier te maken had met een ongezien aantal individuen. Een echt massagraf.

Zekerheid dankzij zilveren keelknoopje
Het speculeren kon beginnen. Wie waren deze mensen? Waren dit misschien slachtoffers van een besmettelijke ziekte als de pest? Of waren ze gesneuveld bij een of ander gewapend conflict?

Tal van aanwijzingen werden verzameld, maar het verlossende woord kwam van specialisten van het Zilvermuseum Sterckshof die konden aantonen dat een zilveren knoopje uit het graf in 1780 in Nijvel was gekeurd. Daarmee kon het graf definitief worden toegewezen aan de 41 Boerenkrijgers die op 23 oktober 1798 door de Franse bezetter werden gefusilleerd en begraven op het Sint-Romboutskerkhof. Erg merkwaardig want het gaat om historische gebeurtenissen die plaatsvonden op één welbepaalde dag.

Over de Boerenkrijg is al heel wat geschreven, maar over de opstandelingen zelf is weinig bekend. Van de Mechelse Boerenkrijgers zijn enkel naam, leeftijd en plaats van herkomst gekend. En dan nog zijn er heel wat onzekerheden, want bij het noteren en kopiëren van de lijst van gefusilleerden zijn er doorheen de tijd heel wat fouten gemaakt. Verder onderzoek van het massagraf moet meer informatie opleveren over deze Brigands.

Enkele van de meest tot de verbeelding sprekende vondsten van de opgravingen op Sint-Romboutskerkhof worden vanaf zondag 11 september, Open Monumentendag, tentoongesteld op de expo ‘IN ’T GELID’ tot en met 13 november. “De titel van de expo verwijst zowel naar het feit dat de onfortuinlijke Boerenkrijgers naast elkaar, in ’t gelid, gefusilleerd werden en naar het ‘paramilitaire karakter’ van de Brigands" zegt schepen Frank Nobels.

Behalve de expo vindt op 23 oktober, precies 213 jaar na de fusillering van de Boerenrkrijgers dus, een ontmoetingsdag in Erfgoedcentrum Lamot aan de Haverwerf/ Van Beethovenstraat plaats.

Het Boerenkrijgmonument, dat al jarenlang naast de Sint-Romboutskathedraal te vinden is, wordt ook heropgewaardeerd. En de Boerenkrijgers, krijgen, “net als de helden uit WO I en II” – dixit Bart Somers, een ereplaats op de Stedelijke Begraafplaats van Mechelen.
 

> Praktische info:
De tentoontstelling ‘In’t Gelid’ is te bezoeken vanaf 11 september tot en met 13 november aan de Kooromgang van de Sint-Romboutskathedraal, Onder den Toren 11.

De Ontmoetingsdag vindt plaats op 23 oktober 2011 om 15.00 uur in Congres- en erfgoedcentrum Lamot, Van Beethovenstraat 8-10. Gratis, maar reserveren is noodzakelijk via 015 29 49 10 of lamot-erfgoed@mechelen.be 

Fascinerende historische  vondsten en inzichten die je vast niet wilt missen! Mij ga je er alleszins treffen, tot dan ?


tekst & foto's: © Markec, behalve foto's  'Massagraf' en 'Keelknoopje': © Stad Mechelen