Beethoven en Broeder Jacob

Grootvader Lodewijk Van Beethoven, was niet alleen zanger in de Sint-Rombouts kathedraal, hij volgde ook al vroeg orgellessen en componeerde. Maar uitvoeringen van zijn werk terugvinden was tot voor kort andere koek.

http://snd.sc/pw2SwZ

Bart Jacobs, leraar orgel aan ons conservatorium, heeft daar nu verandering in gebracht. Hij laat ons genieten van “De Clocken van Paaschen.’, gespeeld op het oude orgel van de Leuvense Begijnenkerk.


Wie aandachtig luistert hoort door het werk heen een zeer gekende muzieklijn, die ik meen te herkennen als “Broeder Jacob” of “Frère Jacques.”  Niet toevallig gaat het in dat aloude Franse volksliedje ook over “hoor de klokken luiden” of “sonnent les matines”.  Lodewijk maakte er een heus meesterwerkje van.


Plezante wandelaar en eminent Beethovenkenner Rudi Demets wist ons reeds te melden dat er in de kerk van de Parkabdij te Heverlee oude partituren werden aangetroffen van de hand van onze Mechelse Lodewijk Van Beethoven en dat daar mogelijk de begintonen van de vijfde konden worden uitgehaald. Sylvia Broeckaert, de intelligente musicologe van Clara, heeft reeds in 2003 gewag gemaakt van de Clocken van Paaschen. Bart Jacobs heeft samen met het ensemble Passelentes deze opname verzorgd.

Het enige bekende olieverfschilderij van Lodewijk werd in het jaar van zijn dood geschilderd door Leipold Radoux, eigenlijk een beeldhouwer, die door dit ene schilderij beroemdheid verwierf. Ludwig, die zijn grootvader amper gekend heeft, was toch enorm onder de indruk van de man en liet het schilderij in 1802 naar zijn appartement in Wenen overbrengen. Toen hij wat later op de schilder Mähler botste schilderde deze bovenstaand portret van de jonge componist. Ludwig zou beide schilderijen zijn leven lang bijeen plaatsen 

 

 

 

 

-->

 

Toch even wat relativeren: wat betreft die "partituren" van Lodewijk VB: mogelijk was dat een studentengrap. In elk geval, navraag bij de abt van de abdij, leidde tot niets, zelfs geen reactie van de heer in kwestie en zijn secretariaat.

Ik zou graag wat meer weten over dit stuk, waar om die Bart Jacobs eens niet contacteren? Rudy, kan jij dat?

In elk geval was Lodewijk 17 in 1729. Dus best mogelijk dat hij dat schreef. Of hij Vader Jacob  in gedachten had, zullen we nooit weten. In Leuven was lodewijk pas actief vanaf einde 1731 tot februati 1732. Het stuk is dus vermoedelijk in Mechlen geschreven.

Het stuk lijkt me nogal simpel ( maar ik ken niks van muziek) en is dus inderdaad mogelijk van een jonge orgelstudent. Vast staat dat Lodewijk les kreeg van Antoon Colfs in Mechelen en dat hij diens zieke oom in Leuven verving als orgelist.

@ Rudi De Mets,

Bedankt voor de verduidelijking. Ik heb inmiddels een e-mailtje gestuurd naar Bart Jacobs met de vraag om welke partituren het hier gaat, en tevens met de vraag of hij iets meer weet over die eerste noten van de 5e.

Ben benieuwd...

Ik ben het ook...  Lichtelijk intrigerend...

 De muziek is ontdekt in het orgelpedaal van de abdij van Park in 1994. Ik heb er in 1995 een artikel over geschreven in de Nieuwsbrief van Campanae Lovanienses. De muziek is dus 'echt'. Of ze van de hand is van Lodewijk Van Beethoven, is uiteraard onzeker. Zeker is wel dat Beethoven in 1731-32 enkele maanden zangmeester was in de Leuvense Sint-Pieterskerk. 

Volgende zondag 13 mei geef ik om 16 u een lezing in de abdij van Park over de klokken en beiaarden van de abdij. Ik zal het ook hebben over de muziekbladen in kwestie, omdat sommige ervan beiaardarrangement zijn. 

De muziek zelf stelt trouwens niet zoveel voor, behalve het feit dat een rondo begint met een motief dat sterk lijkt op het dalende openingsmotief van Beethovens 5de symfonie. 

Verrassend genoeg is er nog geen paleografisch onderzoek gebeurd naar het handschrift.