Leen Denijn vertelt (2/4)

met categorie:  

Hier vindt u alle deeltjes van deze miniserie

"Jef Denyn was de man die de stenen deed wenen."

Leen Denijn, vertelt gedreven over haar grootvader Jef Denyn en over haar leven.  Ze stak meteen van wal.


(Foto Jan Smets)

Wat is uw band met Jef Denyn ?

Ik ben de dochter van de dochter van Jef Denyn. En mijn achternaam is ook Denijn, omdat mijn vader toevallig ook Denijn heette. We hebben kunnen achterhalen dat mijn vader en moeder ver familie van elkaar waren, achterfamilie als het ware. 

Mijn moeder was behoorlijk zelfstandig, want hoewel het in die tijd niet mocht als vrouw, verliet ze België om in Congo te gaan wonen. Ze trouwde op de boot met mijn vader, en ze gingen wonen in Stanleyville. Mijn vader was landmeter, en in die tijd was daar veel werk voor in Congo.

Stanleystad had een moeilijk klimaat, de helft van het jaar was er een enorme hitte, de andere helft was er regen. En dat putte mijn moeder uit. Toen ik zeven jaar was, stierf mijn moeder in haar kraambed. En zoiets tekent je voor je hele leven. Ik zou nooit een broertje of een zusje hebben...

Ik kwam onder de vleugels terecht van mijn tante, Laura, de jongste dochter van Jef Denyn. 

Wist je dat Jef Denyn in 1904 het geboortejaar van mijn moeder Emma zijn "Ongeschreven Preludium" componeerde ? De dood van deze jongste dochter tekende de man enorm. Hij liet zijn huis op de IJzeren Leen achter en ging op de Astridlaan wonen. Het huis op de IJzeren Leen bleef leegstaan tot zijn dood.

Jef Denyn was een geboren en getogen Mechelaar ?

Vader Adolf Denyn en zijn vrouw hadden samen een winkel van wijnen, likeuren en rookwaren op de hoek van de Geitenstraat en de Beenhouwerstraat.  Hij werd geboren als Jozef Willem Frans Denyn op 19 maart  1862.

U bedoelt de IJzeren Leen ?

Neen, de IJzerenleen begint wat verderop. (Inderdaad stond toen het Vleeshuis nog recht, en was de Beenhouwerstraat terug te vinden tussen het vleeshuis en het Schepenhuis).

Het was een voorname winkel, want het waren natuurlijk niet de minste die dergelijke luxe-produkten kochten. Adolf was altijd deftig gekleed om zijn klanten optimaal te bedienen. Eerder toevallig werd hij beiaardier, maar hij was een pianovirtuoos.

De IJzeren Leen in die tijd was een erg drukke straat. Niet alleen Jef toekomstige vrouw woonde daar, maar ook de jonge Staf Nees woonde in die straat. Ook de familie Windels (zowel de sigarenwinkel, als de latere drukkerij) had familiebanden met de Denyns.

Jef Denyn kreeg dus muziek met de paplepel mee ?

Adolf Denyn volgde de stadsbeiaardier Wittmann op in 1849, eerder bij toeval. Beiaardmuziek maken was in die tijd eerder een hobby dan een beroep.

Je kan je moelijk voorstellen wat een grote invloed muziek moet hebben op een pas geboren kind. Een wenend kind kan je sussen met muziek. Het verstaat muziek voor het onze taal begrijpt. De kleine Jef speelde goed piano en was als kind erg energiek.

Jef kreeg les van Gustaaf Van Hoey (1835-1913). Van Hoey was vriend aan huis bij Adolf Denyn en speelde van tijd tot tijd op zondagmorgen ook op de beiaard van St.-Rombouts.

Is het nu Denijn met gestipte ij of Denyn, met Griekse Y ?

Als het Denyn was dan moest men dat uitspreken als "Denien", dus is het Denijn, met gestipte ij. Daar is heel wat rond te doen, en Jef Denyn, zette geen puntjes op zijn handtekening. Maar ik hou het op een gestipte ij. (nvdr zie ook onze vorige post, de stad heeft het over het Jef Denynplein)

Bent u ook muzikaal ?

Ik was een oorlogskind. Ik was 11 jaar toen de oorlog uitbrak, maar ik heb wel in het Sint-Romboutskoor gezongen, en ik ben later ook naar de beiaardschool gegaan. Maar ik speelde enkel op het torentje van Busleyden. Het grote werk (nvdr De Romboutstoren), dat durfde ik niet.

(Foto Jan Smets)

Was Jef een kwajongen ?

Het Vleeshuis bevond zich erg dicht bij hun huis, en op een dag toen de werkvrouwen de emmers hadden klaargezet om de vloer te schrobben, keilde Jefke ze prompt omver tot grote woede van de beenhouwers. "'t Is dubbel werk. 't Is telkens opnieuw water pompen." Ze zouden het dat broekventje betaald zetten. De kwajongen belandde aan de vleeshaak en hield er een gescheurde broek aan over. Het is nog steeds een anekdote die wordt verteld in onze familie (lacht).

Als hij zeven jaar werd ging hij naar de Sint-Libertusschool, die toen pas was opgericht. Op zijn elfde trok hij naar het Sint-Romboutscollege en presteerde hij goed voor wiskunde en wetenschappen. Als hij vijftien werd verliet hij Mechelen en ging hij op internaat bij de Jezuieten in Turnhout: Grieks-Latijnse als interne in een erg strenge school.

Dus hij was niet voorbestemd om beiaardier te worden ?

Hij zou naar de universiteit gaan om er voor ingenieur te gaan studeren. Maar in de persoon van Jef Denyn kwamen heel  wat eigenschappen samen, hij was door de natuur goed bedeeld. Omdat zijn vader blind werd moest hij hem opvolgen in de zaak, en bovendien nog beidaardier worden. Met tegenzin, amper 19 jaar oud, begon hij aan zijn carriére als beiaardier. Hij leerde vlug van zijn vader, want hij had geen muzikale opleiding gehad. Met heel veel moeite speelde hij toen drie wijsjes op de beiaard. Maar hij gaf niet op en zette door.

"Ware ik ingenieur geworden, was ik verloren gelopen in de wereld, en nu kent mij de hele wereld." zal hij later zeggen. In 1887 werd hij stadsbeiaardier.

Was beiaardmuziek populair in die tijd ?

De Mechelaars, en vooral de organisten spraken over de beiaardmuziek als "Knobbelmuziek", en dat maakte hem slecht gezind.

In 1892, Jef Denyn was dan dertig jaar, verloofde hij zich met een buurmeisje, Helena Schuermans, de dochter van Notaris Schuermans. Zij woonde in een groot herenhuis "le Peroquet", een winkel van damesartikelen, gevestigd op IJzeren Leen 21. Ze verkochten er chartellen, zakdoeken, kousen, ...

Jef's schoonfamilie was met de trouw niet erg opgezet. Zijn aanstaande schoonbroer vermaande zijn zus Helena: "Ge gaat toch zeker niet met die boer trouwen ? Wie ruilt er nu een toekomst van ingenieur in voor één van muzikant ? En dan nog een beiaardier ! Wat voor een inkomen heeft die man ? Hij verdient 1000 Frank per jaar !"

Het verse echtpaar ging in "Le Peroquet" wonen om de winkel uit te baten.

(nvdr: Momenteel vindt u er nog steeds de gedenksteen, IJzeren Leen, foto jan Smets)

Kon hij dan zijn gezin onderhouden met 1000 frank per jaar ?

Hij was "getrouwd" met de beiaard. Zijn vrouw onderhield het gezin met de inkomsten van de winkel en met de trouwe hulp van haar zus Emma,  die ook inwoonde in "Le Peroquet". Maar het werd een groot gezin. In 1895 wordt de eerste dochter geboren en er zullen nog zeven volgen: twee zonen en vijf dochters. Met acht kinderen waren ze dus. En Jef gaf zijn vrouw een schitterend  juweel met 8 edelstenen en een briljant in het midden. Voor elk kind een edelsteen.

(Wordt vervolgd ....)

Klik hieronder om (de enige en echte) Jef Denijn aan het werk te horen...

Jef Denijn speelt het Preludium in D

Extra info :

Jef Denijn (1862-1941), grondlegger van de hedendaagse beiaardkunst, speelt de beiaard van de Sint Romboutstoren van Mechelen (B) - Geluidsopnamen uit 1925.

Leuke opname met die beelden erbij!

De andere zijde van deze plaat is Madrigal (Fléger) Jef Denijn

http://www.youtube.com/watch?v=5J1xNGr3wuA

Is de naam Desiré Somers gevallen in het gesprek ?  

Want, na wat zoekwerk, was er blijkbaar een prima werkrelatie tussen Jef Denijn en Desiré Somers.

@gimycko

Ik denk het wel, toch zeker voor Adolf Denijn

Bewijs van plaatsen van een nieuw lantaarn rondsel door de firma Somers. (1883)
Inscriptie was voor 2009 volledig verborgen door verf en vet.
Volgens de rekeningen van die tijd werkte Somers  meestal aan beiaard en speeltrommel
Michiels aan het uurwerk

Ik heb vorig jaar enkele afbeeldingen gemaakt


 

www.facebook.com/pages/Sintromboutstoren/169925856368469

boeiend TOP!

En of die beiaard beroemd is! Ik had ooit een Japanner op bezoek en tot mijn grote verbazing had hij een brochure in het Japans met daarin datum, uur en programma van de beiaardconcerten. Zo was het mijn Japanse gast die mij als Mechelse gastheer liet meegenieten was een verrassend mooi concert aan de academie :)

Het zal nog niet zijn !  Hier een verslag uit de Adelaide Advertiser van 1915...

Je spâter der abend, je schoner die gaste. 

Louis, zou je niet beter gewoon proberen om gewoon Nederlands te schrijven?  
5 fouten in 8 woorden !!!

1) Später is met een Umlaut
2) Abend is met een hoofdletter
3) Gäste is ook met een Umlaut
4) Het is wie später am Abend
5) het is wie schöner

En ik geloof ook nog dat het "Wie später am Abend" is

Roger, geen verontschuldigingen. Alleen een beetje koppijn van al dat " hard werken " op het stadhuis. Maar voor dien " Umlaut " zal ik toch nog eens ergens les moeten gaan volgen want ik krijg die niet uit mijn piano. Maar nu ter zake, lees ik daar nu niet " E.DENIJN " in de tekst van de Gim ? 

@Roger, uw taaladvies klopt gelijk een bus en GL zou dus inderdaad beter gewoon nederlands schrijven zonder fouten. Dat is al moeilijk genoeg.... want plat mechels schrijven kan hij ook niet. Althans niet volgens de exacte schrijfwijze der brabantse dialecten! :-)

Dit stukje gaat eigenlijk over Edward Denijn, dit was Jef Denijn zijn broer. Deze was ook beiardier en componist.

Inderdaad Anoniem, op de eerste beiaardwedstrijd, georganiseerd in 1897, doet broer Edward mee. Edward is een levensgenieter, hij houdt van goed eten en van een goed glas.

(dixit Leen Denijn)

@ Gimyko

Op de linkerbalk van de bank van de oude beiaard staat de naam D. Somers vermeld. Ik vermoed dan ook dat hij instond voor de uitvoering van het volledige stokkenklavier?

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <p> <span> <div> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <img> <map> <area> <br> <br /> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <table> <tr> <td> <em> <b> <u> <i> <strong> <font> <del> <ins> <sub> <sup> <quote> <blockquote> <pre> <strike> <code> <cite> <center>

Meer informatie over formaatmogelijkheden

To prevent automated spam submissions leave this field empty.