Intens verblijf in Fordlândia, het unieke universum van Jóhann Jóhannsson!

Jóhann Jóhannsson - foto (c) Bart Schelkens

Fordlândia. Daar verbleven we afgelopen donderdag 11 februari. Niet écht natuurlijk, of toch? Ik twijfel nog. De droom was zo mooi en intens.

Vanuit de Minderbroederskerk nam Ijslander Jóhan Jóhannsson ons mee naar zijn wereld: Fordlàndia dus. Waar klassiek en electronica elkaar ontmoeten en zorgen voor een prachtig en intens ontroerparcours. Piano, keyboards, strijkers, percussie, laptopeffects, drones. Ze loodsten ons de sfeervolle wereld van Englabörn en Fordlândia in. Wat een trip...

Wat zit er toch in Ijslandse water/ Ijs? Sigur Rós, Björk, múm en zéker Jóhann Jóhannsson; ze zorgen stuk voor stuk, elk op hun manier, voor aparte, onweerstaanbare, mystieke, eigenaardige en vaak bloedmooie intense muziek. En deze superlatieven gelden ook voor de charmante Hildur Gudnadóttir die het voorprogramma van Jóhannsson verzorgde. Haast verlegen kwam Gudnadóttir op, die ons in een wat onhandig Engels vertelde, bijna verontschuldigend, dat zij het voorprogramma zou verzorgen. Gudnadóttir ‘verstopte’ zich achter haar cello om ons vervolgens te trakteren op een geweldige ervaring.

Hildur Gudnadottir - foto (c) Bart Schelkens

Ronduit geweldige klanken die Gudnadóttir uit haar cello toverde. Het bracht een heel aparte sfeer met zich mee. De muzikale trip was soms melancholisch en dramatisch, dan weer enorm energiek en agressief. Donker en tegelijk frivool. Warm en tegelijk koud. Je zou je er ongemakkelijk bij kunnen voelen of helemaal erin opgaan. Ik koos voor het laatste...

Het was alleszins enorm indrukwekkend en je werd in een soort van trance gebracht. Het vinnige spel van Hildur, de soms dissonante klanken, af en toe aangevuld met enkele laptopsounds en effects het werkte enorm goed. Een hoogtepunt was zeker wanneer ze de snaren in een steeds hogere versnelling en op hogere toon aansloeg: wat een dramatische opbouw. Je vreesde bijna dat het met een heuse explosie zou eindigen...

De hypnotiserende muziek van Hildur Gudnadóttir zou perfect bij een dramatische film of psychologische thriller passen. Met de geweldige performance van Gudnadóttir kwamen we perfect in de juiste stemming voor nog meer schoonheid, die van Jóhann Jóhannssonn!

Het unieke universum van Jóhannsson
Na een korte pauze konden we onze reis naar ondermeer Fordlândia aanvatten. Haast even onopgemerkt als stilzwijgend kwamen Jóhannsson en de zijnen op. De zijnen dat waren de drie violisten Ivo Stankov, James Daniel Underwood, Emma Clare Owens en celliste Charlotte Maguirita, aangevuld met Matthias M.D. Hemstock (percussie en electronics) en Magnus Helgason (video). Johannsson zelf nam piano, keyboard, orgel en electronica voor zijn rekening. Als een voleerde dirigent gaf hij een bescheiden knikje naar de andere muzikanten en... er was geen ontkomen meer aan: de reis werd ingezet. Dus: fasten your seatbelts.

jóhannsson - foto (c) Bart Schelkens

Wàt een ervaring! De vinnige strijkers, die dramatische celloklanken, de dromerige, dan weer diepmelancholische en altijd sfeervolle pianostukken van Jóhannsson. De haast onaardse effects en meeslepende drones... Dat orgel... De geweldige melodieën, hoogzwanger van sfeer en niet gespeend van theatrale dramatiek. De enorm kleurrijke muziek werd met zulke overgave en intensiteit gebracht dat je niet anders kon dan diep ontroerd te zijn en volledig méé te zijn in het bevreemdende universum van Fordlândia en Englabörn, tevens de twee albums waaruit Jóhannsson het meeste putte met de ei zo na integrale uitvoering van het sublieme Fordlândia.

Net als Godspeed You! Black Emperor maakt Jóhannsson gebruik van visuals die de sfeer en dramatiek van de muziek perfect ondersteunen en zelfs versterken. Aan Jóhannsson’s klassieke postrock is geen ontkomen aan: je zit neer, luistert en dompelt je onder in het geweldige universum waarin hij je binnenlaat. Ik kan dan ook alleen maar erg nederig zeggen: ‘dankje, Jóhann!

De o zo intense trip was op gegeven moment plots voorbij. En opnieuw een knikje van Jóhann, nu naar het publiek. Een buiging van allen. Af. Maar het publiek bleef, geheel terecht, lang applaudisseren en het zevental kwam terug. We kregen, met ondermeer ‘Odi et Amo’ en ‘Eg Sleppi per Aldrei’, nog werk uit Englabörn te horen. Nog een extra kwartierje vol grootse en pure klasse.

Toen het einde van onze reis dan onvermijdelijk aangebroken was, stelde ik vast dat ik lang niet de enige was die diep onder de indruk was en enorm genoten had.

Fans van Sigur Rós, múm, Godspeed You! Black Emperor en voor mijn part evengoed Radiohead ten tijd van Kid A en Amnesiac, moeten de geweldige Jóhannsson echt eens gaan ontdekken. Koop zeker ‘Fordlândia’ (uit op 4AD, 2008) of beter: probeer dit gezelschap zeker live te gaan ervaren: want een ultieme en sublieme ervaring dàt is het. Doén!

Ik wil terug naar het universum van Fordlândia en kijk dus nu al uit naar een volgende doortocht van Jóhannsson!


Verslag:
(c) Markec
Foto’s: (c) Bart Schelkens


De CD van Hildur Gudnadóttir ‘Without Sinking’(2009) is uit op het Touch:TO70-label, die van J
óhann Jóhannsson (Fordlândia, 2008) bij 4AD.

Mooi verslag. Mocht er ook bij zijn. Sterk. Hildur ook. Al gaat mijn voorkeur in zijn werk vooral naar Englarborn uit .

Ieder jaar nemen wij iets onbekends op in ons Cultuurabo. Dit jaar was het J.J. 

Wat voor de ene bijna transcendente emoties oproept, is voor de andere een oneindige herhaling van een vervelend themaatje van drie of vier noten, uitgemolken tot de koe er soms hysterisch van werd.

Deze muziek doet me denken aan het sprookje van de nieuwe kleren van de keizer in plaats van aan geysers, gletchers, noorderlicht, aquavit en rotte haai.

M.a.w. ik heb me dus een avondje verveeld

volkomen gelijk, ik ben zelfs gaan lopen na de 2de "song", NIET te harden !!!

Johann Johannsson maakt al een tiental jaren de meest intense muziek ten noorden van Philip Glass, Sigur Ros. Zijn Englarborn is misschien wel de mooiste muziek ooit geschreven voor een theaterstuk. Ik zelf vond het optreden meer dan geslaagd, ook het voorprogramma. Ik begrijp ook dat niet iedereen voor deze muziek kan vallen. Ieder zijn ding. Misschien een tip voor diegene die het niet goed vonden; Vooraf een beetje opzoekwerk doen, zodat je weet wat te verwachten. Ik koop nooit tickets van iets dat ik niet vooraf heb onderzocht of beluisterd. Maar ieder doet zijn ding...

Dat moet een fantastische avond geweest zijn...