Archeologisch onderzoek van het St-Romboutskerkhof

 

Al een tijdje werd het aangekondigd en nu is de kogel door de kerk. Het Sint-Romboutskerkhof krijgt, net als voorheen de Grote Markt en de Veemarkt, een ondergrondse parkeergarage.

 
 
 
 
 
 Copyright Beeldbank Mechelen
 
 
De ondergrond van het plein herbergt minstens 1000 jaar bewogen stadsgeschiedenis en is daarmee ongetwijfeld één van de belangrijkste archeologische sites van Mechelen.
Het plein, gelegen in de schaduw van de imposante Sint-Romboutstoren, deed eeuwenlang dienst als kerkhof. Proefsleufjes hebben reeds aangetoond dat het bodemarchief nog in goede toestand verkeert. Bijgevolg kunnen we de graafwerken voor de parkeergarage niet zonder archeologisch onderzoek voorbij laten gaan.
 
Vanaf november krijgen de stoffelijke resten van de eerste Mechelaars een jaar lang de tijd nog eenmaal hun verhaal te vertellen. Onze dienst Archeologie stelde daarvoor een speciaal team samen, onder leiding van drie archeologen en één fysisch antropologe. Samen met zes arbeiders zullen ze naar verwachting enkele duizenden skeletten blootleggen. Dit gebeurt op wetenschappelijk verantwoorde wijze, én met het nodige respect.

Bovendien wordt aan het publiek de kans geboden om het onderzoek van zeer nabij te volgen. Naast onze nieuwsbrief en Opensleufdagen, zullen we voor de opgraving van het St-Romboutskerkhof ook rondleidingen, een blog en een documentaire voorzien. De voortgang van het onderzoek, met wisselende tentoonstellingen en mini-documentaires, zullen tijdens de opgraving te bezichtigen zijn in een infocontainer naast de site.

Kom vanaf dit najaar dus zeker een kijkje nemen op het St-Romboutskerkhof.

 

Ik ben meer dan een beetje benieuwd naar de vondsten die gedaan zullen worden !
En het doet me plezier te lezen dat er ook nu kansen zullen zijn om de stand van zaken te volgen.... rondleidingen! Een Blog!!! Super !!!

Ik vertel de toeristen altijd dat jullie ca. 4000 skeletten verwachten te vinden. Klopt dat ?

Misschien ligt er nog wel een voorouderlijke 'Smets' tussen?  Spannend!   ;-)

@Peter: Dat is inderdaad onze eerste schatting obv de 16 skeletten uit het vooronderzoek. De parochieregisters geven veel meer namen van overledenen op (met dank aan de "Ware vrienden van het archief" voor het opzoekingswerk), maar er moet uiteraard rekening gehouden worden met vergankelijkheid. Hoe dan ook, we zullen mogen doorwerken!

 .... en toch durf ik twijfelen aan het praktische nut van nog maar eens een ondergrondse parking midden in de stad ... of is daar al genoeg over gezwetst ???

Daar is inderdaad al veel over gezwetst en het laatste zal er nog niet over gezwetst zijn.

Onze dienst opteert altijd eerst voor het behoud van het archeologisch patrimonium in de bodem, maar als dat voortbestaan in de bodem bedreigd wordt door graaf/bouwwerken, zoals in dit geval een ondergrondse parking, dan komen wij to the rescue met een archeologische opgraving en onderzoek.

Over de reden waarom wij in dit geval tot the rescue komen, mag rustig verder worden gezwetst, in een ander topic wat ons betreft!

@stedelijke..: wat is het werkterrein van jullie fysisch antropologe? Heeft dat te maken met het eventuele onderzoek naar doodsoorzaken? ziektes? skeletafwijkingen of -opmetingen?

@ Luc: Onze fysisch antropologe staat in voor verschillende zaken:

-Het op wetenschappelijke en ethisch-correcte manier opgraven van menselijke resten en er nauwlettend op toezien dat tijdens de opgraving zo veel mogelijk gegevens worden vastgelegd voor later onderzoek .

-Het uitwendig onderzoek van de beenderen met het oog op het bepalen van: o.a. geslacht, leeftijd, lengte, maar inderdaad ook ziektes, verwondingen, sleet, afwijkingen, afkomst, indien deze 6 laatste zaken zichtbaar zijn op het skelet. De doodsoorzaak is slechts in zeer uitzonderlijke gevallen af te leiden uit het skelet.

-Het nemen van stalen  (o.a. DNA-stalen) voor later onderzoek en het mee opstellen van een onderzoeksvraag voor dit onderzoek.

De andere archeologen staan uiteraard bij in dit onderzoek, maar houden ook in het oog of er bepaalde clusters of groepen op het kerkhof voorkomen en waar deze op kunnen wijzen, bestuderen de stratigrafie of de gelaagdheid van de bodem en dateren de verschillende lagen. Daarbij hopen ze een beter inzicht te krijgen in de opbouw van het kerkhof, tot waar het exact kwam en of de bewoning tot tegen het kerkhof liep. Daarbij lopen we op deze site de kans op het vinden van de oudste resten van Mechelen, namelijk die van het eerste kapittel en van de abdij van St-Rombout (vermoedelijk te dateren in de 9de eeuw).

Aan het einde van het veldonderzoek én na de analyse tijdens het jaar/de jaren erop zullen we dus meer te weten komen over de middeleeuwse Mechelaar, zijn eet-en leefgewoonten, ziektes, maar ook over de samenstelling van de middeleeuwse stadsbevolking en over de begrafenispraktijken van de middeleeuwen tot nu.

Ik kijk echt wel uit naar de oudste resten van de stad ... de abdij van St-Rombout, die onze patroonheilige volgens de overleveringen mocht stichten omdat de plaatselijke graaf Ado hem welgezind was.

@stedelijke: ben reuzebenieuwd, alvast bedankt voor je uitleg.

@ Stedelijke...: "Daarbij lopen we op deze site de kans op het vinden van de oudste resten van Mechelen, namelijk die van het eerste kapittel en van de abdij van St-Rombout (vermoedelijk te dateren in de 9de eeuw)."

In de literatuur vind ik vaak de bewering dat de zuidelijke kern (rond de Korenmarkt) ouder is dan die rond St-Rombout, en dat pas na het samensmelten van beide het centrum van de eengemaakte nederzetting zich heeft verplaatst naar de huidige Grote Markt. Wordt deze stelling bevestigd door archeologische bevindingen?

@kazamel: Aangezien er van de Romboutskern nog niet veel is teruggevonden ....

Teaser van de opgravingen

 Via onderstaande link kan je de teaser van de opgravingen bekijken:

 http://www.vimeo.com/7079824

Wordt vervolgd vanaf november...

Jij bent de enige die een terechte opmerking maakt. De oudste resten van Mechelen is echter waar. Maar onze wetenschappers vergeten dat "op den berg" nu OLV-kerk veel vroeger een site was. We kennen er de naam niet van, iets dat we wel weten van die "mal-plaats" met zijn moerassen: Mechelen. Wie de stichter van het kapittel onderzoekt zal ontdekken hoe Sint Rombouts aan zijn bezittingen geraakte. Ik heb de indruk dat de Mechelse geschiedenis daar start, van wat voorafging wordt angstvallig achtergehouden.

@stefan: voor een frisse kijk op de vroegste geschiedenis van Mechelen en een nieuwe invalshoek in de decennialange discussie over de oudste kern van Mechelen: sla er eens het boek "Het Steen en de burgers" op na. Deze mooie publicatie die enkele jaren geleden werd uitgegeven door de stedelijke dienst archeologie vertelt onder meer over de ontstaansgeschiedenis en vroege ruimtelijke ontwikkeling van Mechelen, en dit vanuit een heel nieuwe invalshoek...