sporen van de Keizer

met categorie:  

De Mechelse linken van de grote Keizer Karel V, in wiens Rijk de zon nooit onder ging, zijn ons genoegzaam bekend.  Maar... waar wijzen we onze gasten met aanzwellende trots op, als wij ze onze geliefde stad laten zien, en we deze band willen in de verf zetten?  Met andere woorden: waar treffen we Kareltje aan?

 

(foto's: Jan Smets)

Fier en de attributen van zijn macht torsend, troont hij hier op de voorgevel van de Keldermansvleugel van ons stadhuis, tussen de hier gedeeltelijk door de bloemen verstopte 'Zuilen van Gibraltar' (zijn wereld ging immers verder dan daar...).  En aan de balie van ons stadhuis staat deze replica van de nog jonge Karel, met de specifieke Habsburgkin. (alleen zijn neus is wat geschonden...)

Enfin: laat ons starten met een voortreffelijke Gouden Carolus (bij voorkeur geserveerd in de voor de gelegenheid van de vijfhonderste verjaardag van de Keizer, gefabriceerde beker).  Wedden dat jouw gasten in de juiste 'historische mood' komen, om mee de zoektocht naar Karel aan te vatten?

 

Misschien kom je tijdens jouw tocht wel de Keizer himself tegen, in groot ornaat?  Wie weet?  Maar het kan.  Want regelmatig gaat hij op stap met toeristen langs Mechelse straten en pleinen - in de 'Keizer Karel-wandeling'.  Betere gids kan je moeilijker hebben om volleerd door dit tijdperk te trekken...

Maar als je het allemaal zélf moet doen - dan zou ik zéker de plezante noot er proberen in te brengen, om bij wijze van verdere opwarming (na het nuttigen van het Karelse bier), het verhaaltje op te diepen van Sjarel en kwa Beth (ik maakte er onlangs een topic over...).  Véél waarheidsgehalte zit er niet in de legende van de koleirige waardin van den Beer en haar ontmoeting met de vermoeide keizer.  Maar geef toe: het zet aan tot luisterbereidheid, en je kan alzo serieuzer thematieken aansnijden...

In ons stadhuis hangt in ware stripverhaalstijl, het grote wandtapijt 'de Slag bij Tunis', dat ooit in het bezit was van die eerste kardinaal van ons: De Granvelle.  Het toont op hetzelfde doek zowaar de Keizer twee (!) maal, terwijl de doorluchtige in een bootje gezeten, de beroemde zeeslag volgt...

't Is een ommetje waard!  absoluut!

In brouwerij het Anker, hangt dit verder in artistiek opzicht echt niet waardevolle stuk, maar het toont de Keizer wéér eens op een andere manier. 

Waarom toch altijd die link met bier?  Tja, het is de Keizer zelf die hiervoor verantwoordelijk is.  De blauwbloedige gekroonde was zo verzot van het Mechelse schuimende vocht, dat hij het op regelmatige basis liet verschepen naar zijn Spaanse residentie.  En gelijk had hij!  Nu nog brouwt men in het Anker op de verjaardag van Karel V,  de Cuvée van de Keizer.  Een exclusieve godendrank - zoveel is zeker!

Misschien zette de Keizer daarna wel een frivool stapje in de wereld, zoals dit Ensor-achtige wandschilderij in de Merodestraat suggereert? 

Terug wat ernstiger...  De Mechelse historiserende schilder Willem Geets, borstelde dit magistrale werk - 'Poppenspel aan het Hof van Margareta van Oostenrijk' (waarvan hier een fragment).  Het hangt nu in stadsmuseum Hof van Busleyden.  Het toont aan de rechterhand van zijn tante, de geboeid (?) naar het gebeuren kijkende, maar weinig intelligent ogende Karel.  Aan de andere zijde zitten zijn zusjes die ook werden opgevoed in Mechelen...

Hier straalt het licht van zijn latere glorie al helemaal op het jonge Kareltje.  Of is dit maar illusie?  Ook dit schilderij van Willem Geets kunnen we bewonderen in de Dijlestad.  We vinden het in een trappenhal van ons stadhuis.  En tante Margareta?  Ze is nooit veraf...

Wil je Kareltje ook eens in 'levende lijve' ontmoeten?  In de Hanswijkprocessie loopt hij jaarlijks mee, temidden van zijn zusjes, tante, leermeesters...  Hij mag dan wel in Gent geboren zijn - zijn kinderjaren bracht hij hier door!  In Mechelen.  En dat zetten we graag in de verf!

Hieraan herinnerend is ook deze gedenkplaat aan de huidige Stadsschouwburg - het vroegere paleis van stiefgrootmoeder Margareta van York.  't Was hier dat de kinderen van de jong overleden Filips de Schone, en gek (?) geworden Johanna van Castilië, werden opgevangen.

NB: zijn overgrootvader - Karel de Stoute (waarvan Margareta van York de onfortuinlijke weduwe was, heeft...zelfs geen gedenkplaat... Nochtans zette hij onze stad op de wereldkaart!)

Tante Margriet kweet zich met véél zorg over de opvoeding van haar neefje.  Hij zou haar steeds zijn 'bonne tante' noemen.   En dat wil wel wat zeggen...  Toen 'onze' Karel al lang in Spanje zat, zorgde de schrandere madam dat ondertussen het 'huishouden van de Nederlanden'  goed werd gerund, net zoals zij  met dezelfde inzet zorgde voor ons Kareltje en zijn zusjes - in... Mechelen!  (glasraam in Hof van Busleyden...)

Karel in Mechelen...

Laat het ons toch maar verder vertellen - in woorden en beelden...

Ken jij nog Mechelse links?

Weerom een waar festijn dit te lezen, Jan. Bedankt voor dit verhelderend, knap geschreven, stukje geschiedenis en lesje in 'Karelspotting' alsook de zoektocht naar de links...

Ja, er zijn er ongetwijfeld nog: zodra ik er op nog één of meer kom laat ik het weten ;-)

Brouwerij t Anker

(Foto Jan Smets)

Keizer Karel, is die ondertussen al heilig verklaard. Die was er ook niet vies aan om een volk te onderdrukken. Misschien eens denken aan een borstbeeld in de Van Kerkhovenstraat.

Gewoon schitterend wat je weer geplaatst hebt JanS. En eerlijk gezegd, de reactie van G.L. mag er ook wezen...

 


En ook op de Veemarkt !

(Foto Peter Meuris)

Waarom heeft een carolusglas geen oren?

Toen keizer karel ergens in het begin van de zestiende eeuw Olen passeerde kon hij na drie pogingen bij de olense herbergier nog niet deftig bediend worden. de ietwat lompe waard hield namelijk zoals verwacht de pot met twee oren vast en hield bovendien het derde oor naar zijn eigenste buik gericht. Daarop is de keizer maar weer naar mechelen gestapt en heeft er ne carolus binnen gekap uit een glas zonder oren, Simpel en altijd goed.

vrije bewerking naar "De pot van Olen"

Enne, dit is de vitrine van de Kleine Keizer in de OLV-straat...

(foto: Jan Smets)