'Ons mooder was een Mechelès'

met categorie:  

Als er één tijd in het jaar is waarop we bij voorkeur nostalgisch plegen te worden, dan is het wel deze eindejaarstijd, met zijn naderende feesten, waar we geschaard onder de kerstboom het nevelige verleden warmer inkleuren dan het misschien ooit geweest is.  'Vroeger' krijgt dan een gebronsd patina, en de kartelrandjes van oude foto's lijsten het 'voorbije' fraaier in dan wat het eens in realiteit was.  't Verleden had zijn charme, de toekomst is een droom, en in het heden léven we...  Maar als er al één periode is waarop we met weemoed ons vroegere 'zijn'  mogen vergulden, nou, dan is het wel in deze donkere dagen...

                    

                     (m'n grootmoeder Jeanne Van der Poel, met m'n vader)                   

Misschien dat het volgende liedje in het Mechels dialect dit heimwee het best weet te verwoorden....

Dit volkse liedje zingen 'onze plezante stadsgidsen' graag op hun populaire 'Plezante Wandeling'...

Als je het deze dagen graag wil aanheffen bij de feestdis, dan beluister je nog maar eens goed op een ouwe grammafoonplaat:  'Ons moeder was een Wienerin' ...  Schraap de keel, neem een slok van uw Gouden Carolus, en vraag om gewijde stilte...

(foto: Jan Smets.  Rudi en Ferre...)

 

Tis nen ielen taad geleije

da'k me mooderke nog ad

Toch vergeet ek noeit de leefde

dee ze vulde ve eur stad

En et is persees van gistee

da se màà is lachend zei:

Ge weurt nàà ne groete joenge

Ge meugt e zondag me mà mei                           

En die zondag na de mis

Schoen gewasse en iel fris

leepe wààlen and in and

deur ons Mechels wonderland.

Van toon hem ek eet gevuld

da mààn zeel ijd ouverspuld

't was 't begin, et was de zoem

van ne leiveslangen droem      

(mijn Mechelse betovergrootmoeder Louisa Bauwens...)

       

refrein:                                                            

Ons mooder was een Mechelès

Eur weeg stond aan de Deil

En da ston oek de mààn

Kreeg me leive een lààn

Daveu blààf kik m'n stad zoe fideel...

Ons mooder was een Mechelès

en as e kan eur pààs

Zeen ek er oege vol glood

veul ek de klop van eur blood

veu Mechelen, ons Paradààs...

 

k Zeen ons zoe nog altè wandele

eedere zondag vui de noon

deu ons tad dee toch zoe schoen is

zeker in dien tijd van toon

van de Vismèt tot de Koeistrèt

of et streutje zonder end

na Katklààne, de Begààne,

giene stien dien ons ni kent...

Ma et schoenste da beston,

was Sint-Roembets in de zon,

zààne kop tot aan een wolk

an z'n vooten oepe volk

da mé èt en ziel genout

ad den bààjèt uile begout

mé e klokkeklankfestààn

van de groete Zjef Denààan...

(mijn Mechelse overgrootmoeder, Barbara Verboomen...)

 

refrein

 

Nen tààd later, ant greun water

spelde kik zjandermenedeef...

in een trapgat van het klapgat

kuste kik m'n ieste leef.

Van de Aàjoek tot in 't Vrààbroek

van de Vrààvleet tot de Vaat:

Altàà veel wat te beleive

veel er eet te zien oep de straat,

een prosesse of ne foer,

Bengaals veurwerk me veul smoer,

Maanrock of een poepekas,

of e fiest ba de zjumenas...

En al weur ek ààd en grààs

waa dak dikkels nog an pààs:

da's me mooder en de stad

dee eur zoe betoeverd ad...

 

Goe zo Jan,dialectlessen gevolgd??

Nee, maar ik weet wel dat in de nieuwe reeks dialectlessen het er al 'zingend' aan toegaat.  Dit behoort inderdaad tot de 'leerstof'  ;-)   of het repertoire...

Is de term Mechelès de correcte term voor een Dame uit Mechelen ?  Het bekt langs geen kanten.

Een ferm Mechels Mokke, een knappe Mechelse of een schoen Mechelaarster klinkt veel beter !  En noemen ze een dametje uit Mechelen misschien een Maneblusserinnetje ?

:-D

,@Jans: dat liedje stamt dat niet uit het repertoire van een of andere kring, gespecialiseerd in het opvoeren van revues? 

de groete Zjef Denààan, is da van t Zjef Denààanplààan ? :-D

Dit liedje is inderdaad vermoedelijk afkomstig uit één of andere revue. Maar vraag me niet welke en ook niet van welk jaar. Ik zal de Ferre eens vragen, zover ik me herinner is hij ooit met dat liedje op de proppen gekomen....

Nog nie zo lang geleden, want Maanrock wordt vermeld :-)

@gim:we spreken over Mechelse meubelenMechelse kant,Mechelse stoof,Mechelse hoen en Mechelse scheper.ma vermitst we ons" moeier"nie geun vergeleike mé ne scheper of een hoe,spreke we dus over een Mechelès.Ik kom alle zondage in Halle-Zoersel in "De Ploeg" en ze zegge teege mei alteid da Mecheleireke :-D

 Als ik er even mag tussenkomen.

Naar alle waarschijnlijkheid is het de vooroorlogse Mechelse versie uit een Weense revue.

" mei muattal woa a weanarin " gekomponeerd door Proffesor Ludwig Gruber ( 13.7.1874 -18.7.1964 ).

Wie een beetje van muziek afweet zal ook weten dat de Wiener muziek het van het was tot zeg maar vandaag.

De derde strofe is inderdaad een recenter toevoegsel...  Maar de twee eersten en de strofe is inderdaad een oud revuelied.  Maar wie het schreef?  of van wanneer het dateert?

Er zijn hier tegenwoordig precies 2 echte Mecheleirkes...

:-D

Allez, zolang als ze maar niet hun eigen moeder opeten !

Grellig artikel, mensen !

'Nen echten Mecheleir' is Jackie Maes, medeblogger. 

'nen echten Mecheleir 2' is ???

@ Jans :

Bovenaan dit artikel hebt ge ne foto geplaatst van uw grootmoeder met uw vader.  Hebt ge ook zo gene foto van... uw moeder met klein Janske ?  Al wandelend door de Mechelse Straten ?

:-D

 @ Gim,

               als het verhaal niet zo gruwelijk was zouden we er iets kunnen over zeggen.Maar nu !

Gim, Zou je graag zien hé 'kurieuzeneus'...   ;-)

Maar klein Janneke is niet gefotografeerd al wandelend aan moeders hand op de IJzerenleen of in den Bruul.  In mijn jonge jaren was deze vorm van straatfotografie reeds verleden tijd.  (zo oud ben ik nu ook weer niet hé...;-)

Maar het is wel merkwaardig hoeveel Mechelaars zo een soortgelijke foto hebben.  In heel wat Mechelse familie-albums tref je zo'n 'wandel-foto's' aan...  Dit was inderdaad het pré-Flickrtijdperk, toen fotograferen enkel voorbehouden was aan een 'échte' fotograaf.   En één van deze legendarische Mechelse fotografen was de man-met-die-naam: 'Pierre Koekkoek'...  Héél wat oude foto's dragen zijn signatuur.

...zoals op deze oude foto van een overgroottante van mij:  'Mechelès' Caroline Derweduwen en haar man Jan Haezendonck...   Deze foto's zijn te koesteren souvenirs, een stuk geschiedenis in sepia...

@ Jans :

"Klein Gimycko'ke" staat nog geportretteerd aan de sporthal aan de Winketkaai.  We waren toen nog schoon en jong en het was den tijd alvorens we naar den Hanswijkenhoek gingen wonen.  Behalve dat ik die foto's hier niet kan placeren, want ze zitten nog altijd in het familiefotoalbum bij ons Moeder.

:-)

@gimycko: daar zitten die foto's tenminste veilig, ge zou in staat zijn te verkopen op Ebay met als titel: WWII Foto Belgien Flandern Mecheln Beute Geschütz LKW.  ;-)
 

het lied werd door een zekere Herman Schaltin vertaald en via de Mecheleir in 1995 gepubliceerd. Met dank aan Tony Scharlaeken. Herman was werkzaam bij de  RD Radiodistributie en was daar klaarblijkelijk een DJ avant la lettre. Ik spreek nu over de 50-jaren. De RD was een soort "kabelradio" en was via een systeem van draaibare preselectieknoppen te beluisteren. Je draaide de knop op een nummer en achter dat nummer zat een radiostation. Maar RD had ook een eigen uitzending buiten de nationale zenders. Misschien een tip om hierover een topic te maken?

Rararara? Twee echte Mecheleirs?? Neeje der is dama eene,ma den eeste kan nimie oep de Flickr en den tweed (2) wél. Straf hé! :-D

@rudi: Ik ben weer aan het afdwalen maar volgens mij was knop nr1: NIR of BRT, nr2: de franstalige omroep, nr3: de gewestelijke omroep en nr4:de eigen keuze van RD. Ik herinner me daarvan om 19.30u het liedje van de week. Dat had je dan iedere dag om dat uur van diezelfde week. Nrs 5 en 6 waren niet in gebruik.

@jan: ergens ben ik jaloers dat je foto's hebt van je - ondertussen toch verre - voorouders. Ik vermoed dat indien je in de stad woonde, je ouders meer aandacht besteedden aan het vastleggen op fotografisch materiaal. Wanneer iemand nu in de mogelijkheid vertoeft om in de ogen ( fotografisch dan wel ) van zijn betovergrootmoeder te kijken, dan vind ik dat bijna iets hebbend van het ' zesde zintuig '. Proficiat met zulke voor moeders of - vaders.

@ Jokke: haha

@ bloggers: de 'Koeistrèt', is dat wat nu de Befferstraat is?

@Hanna: de Befferstraat is waar het Beffershof was en daar was geen plaats voor koeien! Alleen voor jonge veulens. De straat die je zoekt was de De Merodestraat.

Ja Luc, ik ben dan ook enorm blij met die foto's...   Zo heb ik toch foto's van 6 betovergrootouders (en die zijn dan toch reeds geboren rond 1850...) en van al mijn overgrootouders...  Fascinerend is dat!  Bovendien had ik grootouders die bijzonder goed konden vertellen, en dat is een schat aan informatie over mijn roots, over 'hun stukje' Mechelen enz....  Die foto's koester ik als mijn privaat 'erfgoedcentrum'.   ;-)  Net als de officiële geschiedschrijving is dit de geschiedenis van mijn stad...

 Aan dat lied was hoegenaamd niets te vertalen.

" Mijn moeder was een Wienerin ", was een Weens revuelied waarop Mechelaars uit de dertiger jaren een parodie hebben gemaakt.De komponist was G.L. ofte Gruber Ludwig.

@ Luc,
bedankt voor de verduidelijking. Ik wist wel dat het rond de Veemarkt ergens moest zijn, maar wist niet goed waar.

Als je goed rond je kijkt in de stad dan zie je nog wat overblijfselen. Aan het kruispunt van de ring met de Merodestraat heet het nieuwe appartementsgebouw: De Koepoort als ik me niet vergis. Zelfde naam voor een artsenpraktijk een eindje verderop op de Liersesteenweg. De koepoort stond op het einde van de Koeistraat

En het is natuurlijk weer erg typisch. Eerst breekt men het af en dan noemt men de nieuwe gebouwen naar wat men heeft afgebroken: ontelbare voorbeelden in Mechelen: Clarenhof, Hof van Nassau, Koepoort, Graspoort, ...

Koeien werden naar de Veemarkt gebracht via de Koepoort (nu Merodestraat) en de Koestraat en gestald op De Biest.

Paarden gingen door de Koepoort naar de weiden links ervan en werden voor verhandeling naar de Veemarkt gebracht via het Paardenstraatje. De weiden stonden in verbinding met de Lange Heergracht, meen ik, zodat de paarden niet langs de Koestraat en De Biest moesten.  varkens werden gestald aan de vliet van de Varkensstraat (kant Befferstraat). Ja, het was toen goed georganiseerd, daar rond de Veemarkt.

Een laatste getuige van die weiden was in mijn jeugd 'Den Blijk', voorzien van grasvelden en droogpalen, waar tot na 1950 de witte was werd te drogen gehangen (ik mocht soms  meegaan met ons moe en moemoe) . Volgens overlevering door mijn grootvader diende de vliet aan de lange Heergracht als wasplaats voor kleergoed, de rijken lieten er hun linnen wassen en blijken.

Waar was Den Blijk ?

Vandaar de Bleekstraat?

De Bleekstraat is aan het Klein Seminarie

Den Blijk ligt aan de Lange Heergracht, aan de lonkerkant (onpare nummers) voor de knik tussen Koeistraat en Bergstraat.

Er was een wasserij gevestigd die in de volksmond 'Den Blijk' werd genoemd.

Zoals gezegd heeft deze getuige er tijdens zijn jeugd (1950 ?) een uitgestrekt grasveld gezien dat voorzien was van lange rijën palen en drooglijnen. Toegang via een poort langs de Lange Heergracht.

En hier is het antwoord; vanaf de Zandpoortvest

Geweldig ! Hoe oud ?

Vermoedelijk van vóór het dempen van de stadsgracht op de Zandpoortvest want vanaf dan werd de lintbebouwing er verdergezet en werd deze foto onmogelijk. Rond of voor 1905?

Had iedereen dan een bepaald stukje 'blijk', of waren er meerdere 'blijken' ?
De vraag rees bij mij omdat men "op eemand zaanen blaak kan zitten".
"A zit op dieje zaanen blaak"
Ik ben op zoek gegaan uit kurieuziteit en vond het antwoord op internet, op een site uit Nederland, dus vermoedelijk is het woord overgewaaid naar ons, al zou het ook net andersom zou kunnen geweest zijn :-)
We mogen de Nederlanders niet te neig bestoefen, of ze krijgen een dikke nek :-)
Het gaat niet om een blijk, maar om een bleik.
Een bleik is een bleekveld, een grasveldje bij het huis, waarop de was gelegd wordt om te bleken.

Mijn overleden moeder die achter de groene poort in de witte muur achter begijnekerk is geboren en volgens haar zeggen met begijnepis was grootgebracht, heeft me ook meermaals verteld over den bleik in het begijnhof , ergens in de buurt van de centjesmuur denk ik. Ikzelf leerde het echte Mechelen pas kennen toen ik als kind mijn grootouders bezocht in de Nieuwe Begaardenstraat naast de garage van Lowieke Troch en naast het huis van Frans Marijnen . Toen konnen we nog rennen door de nauwe straatjes ,altijd spannend, en shotten tegen de poort van Huyghebaert. 't Was in de jaren van de kriekskesprocessie en de Kathelijnestraat leefde nog...

"Den bleik"was idd net buiten de centjesmuur,ongeveer waar nu nog de" BegijneWEIDE" is.Toen was er de omleidingsdyle er nog niet hé.

@Jan Goovaerts:  men kan "op eemand zaanen blaak zitten", maar erger is als men voorheeft dat "eemand avven blaak hei gesch**ten", dan kan mer er zelfs niet meer op zitten!

Had iedereen dan een stukje ? Moest je betalen om het te gebruiken ? Was het gemeenschapsbezit ?

@Peter : ik stelde me dezelfde vraag.

Persoonlijk denk ik dat de plaats gebruikt werd door het stadsvolk en dat men in de buitenwijken van de stad nog meer van die bleiken had en op den buiten zal elke boerderij wel zijn eigen bleik gehad hebben.

Ik zie de mensen van de buitenwijken niet meteen met hun wasmand naar de Zandpoortvest trekken op hun was te bleken.

Tenslotte had je toen, buiten 't stad, ook grasvelden en daar scheen dezelfde zon.

Gelukkig hebben we nu modernere middelen, want er zou anders nogal gevochten worden voor een stukske bleik, denk ik.

hallokes 
.
Mijn naam is peeters patrick(patje)
 Ik zit met een vraag , enweet ni goe hoe ik die moet stelle .ge zuld mij
 meschien ni kenne , ma ik denk wel dat ge mijn moeder moet kenne . haar naam
 is puttemans caroline , die jammer genoeg is overleden in 1981 . in de jaren
 70 heefd zij café nieuw scherpenheuvel open gehouden ( in de heembeemd ,
 schuins over de flamingo ) nu komd mijn vraag , ben al JAREN op zoek naar ne
 foto van haar , aangezien ik geene heb , maar zonder resultaat , is er hier
 soms iemand die nog ne foto heefd van haar ? ge zou mij daar een GROOT
 plezier mee doen . da mag desnoods ne groeps foto zijn , da kan geen kwaad ,
als ze er maar opstaat . alvast bedankt . je kan mij berijken via mail
peeters-vincke@skynet.be
 

Re: bleik aan de Lange Heergracht.

Op volgende kaart uit 1744 is goed te zien hoe het achterland van de Lange Heergracht er uitzag.

http://www.flickr.com/photos/82895222@N00/2192556523/in/photostream/

 

En hier nog een ' blijk ' van vertrouwen, al is die ' bleik '-baar verdwenen!

@ Luc :

En die plek kon ge enkel bereiken als ge door... de Bleekstraat liep in Mechelen !

:-)

nen blààk was een graspartij waarop het witgoed moest bleken in de zon.

Maar ook nen hof achter een huis werd nen "blààk" genoemd.

Ik heb als kind thuis nog "oep den blààk" gespeeld.

tegenwoordig spreekt men enkel nog van "gazon"

zie ook de uitdrukking:  dee hei oep màànen  blààk gesch.....

wat wil zeggen dat de vrienschap over is. 

Hallo Rudy,

Heeft Tony Schaerlaeken een emailadres, ben op zoek naar maten uit het leger en ik denk dat hij er een van is.

Groetjes en bedankt

Jacques

 

 Sorry, Jacques maar ik heb het nu maar pas gelezen. Ik ben inderdaad uw legermakker uit Siegen. 1comp. QMT     tony.schaerlaeken@skynet.be

Is er een mogelijkheid om mij een kopie te sturen van deze postkaart met bleekweide, liefst in hoge resolutie ?

groet,

 

d.

Zou ik ook van deze foto een exemplaar kunnen bekomen aub ?

 

groet,

 

diane

@Diane: klik op mijn naam en stuur me een mailtje via ' contact ', dan zal ik ze je opsturen.

Beste Luc,

Ik ben nieuw in het bloggen en vind niet meteen hoe ik via te klikken op je naam je een bericht kan sturen. Kan je me even een mail sturen via de mail van mijn website info@dianedekeyzer.be

 

groet,

 

diane

 

@ Luc,

             graag een kopie a.u.b.

een kopie ? 

Ik ben op zoek naar een digitale opname van de twee foto's van de blijk. 

 

 

Diane, een digitaaltje van de 2e foto (blijk aan de centjesmuur) en nog een ander zicht op de blijk aan de Zandpoortvest werden naar je e-mail adres gestuurd.

Idd Irene, mijn grootvader had een klein hofke met een beetje gras achter zijn rijhuis en toen ik nog een kleuter was zei hij me meermaals dat ik  "ni oep den blaok moecht trappe".

Vanaf mei 1960 t/m april 1961 werkte ik als radio-omroeper-oppasser bj de NV Radiodistributie, 't Vlietje in Mechelen.De Nederlander P.J.Fluit was de stichter, die na Wereldoorlog II samen met Drouven Harry met een triporteur de eerste klanten ronselde.In 1960 telde het bedrijf meer dan 5.000 abonnees die maandelijks 50 Bef.abonnementsgeld betaalden.In de woningen hing alleen een luidsprekerskast met een geluids- en keuzeknop  voor 4 programma's.

De geluidsvrije studio omvatte volgende componenten: 3 bandopnemers, 4 pick-up voor 78 & 45 toerenplaten,8 ontvangstposten met respectievelijke versterkers, een microfoon, vier luidsprekers in de hoeken van de studio.

Op lijn 1 & 2 werd integraal BRT en RTBF uitgezonden in akkoord met de Regie.

Lijn 3 diende voor eigen producties met stembegeleding : plaatjes,bandopnames, zenders,"De tijd van toen" (Jan Thijs) e.a.

Op lijn 4 werd afgewisseld met andere zenders zonder commentaar ( BBC 1 & 2, Nord Deutsche Rundfunk, Sud Deutsche Rundfunk, Radio Luxemburg, Vlaamse zenders e.a.

De centrale was het kloppend hart van de uitzendingen. Acht zware versterkers (500.000 Bef per stuk) persten de muziek door de muziekkastjes van Mechelen.Door insijpeling van water liepen soms programma's door elkaar. Hiervoor had de Radiodistrubtie een handig systeem ontworpen om storingen te vinden en te herstellen.

Een maand op voorhand kreeg ik van binnen- en buitenlandse zenders een gedetailleerd pogramma-overzicht. Hieruit stilleerde ik een programmablad voor de Mechelaars dat wekelijks verscheen. Metalen gegevensdragers werden door een pers op inktpatronen gedrukt en op papier gezet.dan volgde de verdeling van het document.

In het labo voor TV-herstellingen beschikte men over 4 tafels met de modernste meetapparaten.Frans Grossen was toen één van de beste herstellers.In 1960 vlogen volgende tv-merken de deur uit: Philips, Sierra,Novak, Grundig, Telefunken..

Nog een anekdote: Op een zonnige dag in 1960 werd 's avonds aangebeld aan de voorpoort. Wijlen Louis Neefs kwam me toen vragen om zijn nieuw singeltje "Mijn dorpje  in de Kempen" wat meer te draaien: wat ik met veel plezier deed.

 

 

 Frans Grossen - intussen al enkele jaren overleden. Verre familie van mij langs moederskant en inderdaad een uitstekend TV technicus. Hij heeft heel lang Barco verdeeld vanuit Sint Katelijne Waver. Maar ik was al lang vergeten dat hij ooit bij de RD werkte. 

@ Rudi,

Omdat hij een collega was kocht ik bij hem mijn eerste Barco.Voor hij naar St.Kat.Waver verhuisde woonde hij in de O.L.Vrouwstraat te Mechelen.In de RD werkte ik toen in 2 ploegen .Ik ontmoette hem dagelijks als ik avonddienst had. Mijn taak bestond er ook nog in om de binnenkomende telefoons, na 17 u, te beantwoorden. Ik stelde dan ook herstelbons op, na geverifieerd te hebben dat het toestel wel degelijk bij RD gekocht werd. Hiervoor had in een fichestelsel ter beschikking van alle klanten bij de firma.Eigenlijk kwam Frans dagelijks zijn hersteladressen bij mij ophalen. De herstelbons moesten een beetje gecentraliseerd worden om de verplaatsingen te beperken. Spijtig dat hij op jonge leeftijd getroffen werd door een beroerte.