Muurschildering ontdekt in Sint Janskerk.

(Bron GVA)

(foto Jan Smets)

Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) heeft een reusachtige muurschildering van de Heilige Christoffel blootgelegd in de Mechelse Sint-Janskerk. De muurschildering werd ontdekt tijdens de voorbereidingen van de restauratie van de Sint-Janskerk.

De VIOE startte met een onderzoek en een noodconservering. Het instituut vond een muurschildering van Sint-Christoffel. Na enkele dagen kwam een bijkomende afbeelding van een kluizenaar aan het licht. Vermoed wordt dat de schilderijen over heel de kerk verspreid zijn. Ze zouden uit de 15de eeuw dateren.

En aangezien de kerk van eind 15e dateert zijn dit erg belangrijke vondsten, die deze kerk alweer rijker maken aan kunstschatten !

Prachtig nieuws is dit.  Had het ook net gelezen op GVA-online.  Ben benieuwd om de schilderingen in Sint-Jan te zien.

De Middeleeuwse traditie om Sint-Christoffel op grote schaal af te beelden, heeft te maken met het geloof dat de heilige de toeschouwer zou behoeden voor ongeluk.  Iedereen die een afbeelding van Christoffel kon aanschouwen, was die dag beschermd.  Vandaar dat reizigers vaak een Christoffel-penning meenamen en dat in de kerken schilderingen van deze populaire heilige op zeer groot formaat werden aangebracht, zodat niemand er letterlijk naast kon kijken.  Door het grote formaat van die afbeeldingen, groeide ook de opvatting dat Christoffel een reus was, iets wat in de oorspronkelijke heiligenlegende niet het geval was.

Overigens is zijn naam etymologisch afgeleid van de daad die hij stelt: hij draagt het Jezuskindje op zijn schouders.  Christoffel > Christoforus, in 't Latijn (Christus-ferre) betekent Christus-drager. 

Vandaar dat hij vaak in combinatie met de zwangere Maria (bv. in een tafereel van de Maria-Boodschap) wordt afgebeeld.  Zij draagt immers ook Christus, in haar schoot.  Is er misschien nog een Maria-schildering in Sint-Jan?

 

op www.archeonet.be zijn al enkele foto's te bekijken

Waar restauratiewerken goed voor zijn hé!

Ik had het op Monumentendag ook al gehoord uit de mond van Jan Struyf. Allez, ze weten weer wat ze gaan kunnen tonen als blikvanger voor monumentendag20xx. Als ze maar van het orgel afblijven, in al hun muurschilderlijk enthousiasme... !

Ja, spijtig eigenlijk dat het orgel er voor staat.

 Moest het orgel er niet staan, dan zou de schildering niet bewaard zijn gebleven Rudi.

op http://www.archeonet.be/?p=3811 schrijft Tijl:

In de 19de en ook nog in de 20ste eeuw werden de meeste kerkinterieurs ontpleisterd en afgekapt tot op de blote steen. Door deze spijtige restauratiepraktijk verdwenen ook veel muurschilderingen. In kerken die geheel of gedeeltelijk ontsnapten aan deze drastische behandeling en waar de oude pleisterlagen nog aanwezig zijn, is de kans zeer groot om muurschilderingen te vinden. Hetzelfde geldt voor secundaire ruimtes die aan de aandacht en het gewone onderhoud ontsnapten, zoals deze kleine restruimte die ontstond nadat men in de 18de eeuw een orgeldoksaal met een monumentaal orgel installeerde in de gotische Sint Janskerk.

@Koen: En blijkbaar was Christoffel toch een reus ?

 Het gaat om een enorm grote voorstelling van een heilige Christoffel. Deze wordt sinds de vroege middeleeuwen voorgesteld terwijl hij reizigers, waaronder het Jezuskind, over de rivier draagt. Christoffel komt van ‘Christo-phorus’: degene die Christus draagt. Christoffel was volgens de heiligenlegende een reus. Een kluizenaar, die aan de andere kant van de oever woonde, licht de heilige bij met zijn lantaarn.

Zonet is er nog over bericht in het 7-uur-Journaal op TV1 : Ze zijn euforisch !

En met een piepklein mesje zijn ze stukje bij beetje de pleisterlagen aan het verwijderen zodat geen vierkante millimeter van de onderliggende tekening zou beschadigd geraken.

Goe bezig !

:-)

Ja, Mechelen is  in de pers vandaag. Op de IJzeren Leen vroegen ze aan de mensen wat de BEL20 was voor het 7urenjournaal.

 

En die restauratie van de muurschildering wordt echt een monnikenwerk. Met een scalpel kleine stukjes kalk verwijderen.

Zou er in de kathedraal ook zoiets kunnen onderzitten ?

@ Peter :

Was BEL20 niet gelegen naast (huis)bel 19 of zoiets ?  Ik herinner me dat er zoiets werd verteld.

:-D

@ peter: in de heiligenlegendes werd hij inderdaad beschreven als een reus, maar bij mijn weten kwam dat precies door die 'grote' afbeeldingen.  Een zeldzaam voorbeeld van iconografie die de literatuur bepaalde (meestal is het omgekeerd). 

Zo heb ik het indertijd althans geleerd van mijn profs Middeleeuwse Iconologie in Leuven.

@Koen: Naar het schijnt is het complexer dan dat

http://nl.wikipedia.org/wiki/Christoffel_(heilige)

@peter: Zo zie je maar; iconologie is geen exacte wetenschap.  

Maar hou dit stil, want één van mijn profs in Leuven kon razend worden als men sprak over de exacte wetenschappen en de humane wetenschappen.  "Alsof onze wetenschap niet exact zou zijn!" brieste hij dan.  Quod erat demonstrandum.

...een beetje achteruit met het lezen van het Mechels nieuws deze week - Dus ook van Mechelenblogt...

Maar wat de vondsten in Sint-Jan betreft:  fascinerend!  Ik volg het geboeid...  Ook de OLV-over-de-Dijle gaf reeds oude muurschilderingen prijs...

(foto: Jan Smets)

En gelijk heb je Jan; dit is intrigerend !!!

Ja, we dachten al :

"Has Jans left the building ?"

:-)

Ja, er zouden best nog wel méér 'ontdekkingen' kunnen gebeuren bij deze restauratie...

 

(en néé Gimy - ik heb 'den building' niet verlaten.  Ik ben weer helemaal terug!   ;-)

@ Jans :

En staan al die foto's nu op Flickr onder de zoekterm "Venetie" en "Most recent" ?

Just to know...

:-)

Enfin, hier gaat het wel over de ontdekkingen in de Sint-Janskerk - maar als je 't écht wil weten: mijn vakantiefoto's post ik steeds op een andere Flickr-account.  Ik heb er eentje voor al mijn 'Mechelen-foto's', en eentje voor de reisfoto's...

http://www.flickr.com/photos/78042420@N00/

En is er nu nog iemand in de zaal die wil mekkeren over de hoge onderhouds-/restauratiekosten van onze historische kerken? We reizen naar het buitenland om mooie dingen te zien én er ook voor te betalen om ze te mogen bezien. Moeten we nu niet een beetje meer chauvinistisch gaan worden over onze eigen schatten? 

Luc, inderdaad! en het was te hopen dat AL onze mechelse kerken er even netjes bij lagen en stonden als de prachtige OLVrouw over de Dijle-kerk......maar daar zullen we nog wat geduld voor oefenen zeker?

Ben vorig weekend eens een kijkje gaan nemen in de Sint-Pieterskerk, waar ze binnenin een hoekje - bij wijze van proef - hebben opgekuist, bepleisterd en herschilderd.  Ik denk dat Rudi dit eerder meldde.  Het ziet er prachtig uit en het belooft voor de volledige interieurrestauratie.

Wat mij voor het eerst opviel, was de eigenaardige vorm van de twee kleine vensters (rechts en links) in de voorgevel.  Het is een beetje moeilijk om hier uit te leggen, maar het glasvlak aan de buitenzijde ligt schuin t.o.v. de lichtopening aan de binnenzijde, m.a.w. de zijwanden lopen helemaal scheef.  Bij de vensters in de zijwanden is het niet het geval. 

Waarom zou dit gedaan zijn?  Om een betere lichtinval te hebben of om de vlakverdeling in de voorgevel harmonieus te houden?  Ik weet het niet maar het is alleszins een architecturale eigenaardigheid.