Klein Mechelen

met categorie:  

Iedereen kent Mechelen in Vlaanderen (‘t Zal nog niet zijn). De meesten hebben al gehoord van Mechelen in het Nederlandse Limburg, Megchelen in de Nederlandse provincie Gelderland en vermoedelijk ligt er ook nog een Mechelen rond Frankfurt in Duitsland. Dit laatste gegeven moet nog verder opgegoogled worden, maar als dit Mechelen bestaat vinden we het wel. Ook kennen we Kwaadmechelen, Maasmechelen, Mechelen aan de Maas en Mechelen-Bovelingen (Machelen laten we effe opzij liggen)

Enkele dagen geleden zat ik weer wat te surfen (of is het suffen) op verschillende verkoopswebsites achter oude foto’s van ons Mechelen en kwam ik deze tegen met volgende tekst :



De Vliet op Klein Mechelen (Puurs)

“Interessant”, denk ik, “Dat zoeken we effe op”.
Googlend vind ik een aantal links en inderdaad : er blijkt een “gehucht” te bestaan in de omgeving van Puurs - Bornem met de naam Klein Mechelen.

Dus ga ik effe kijken in Google Maps dat ik dit gebied kan vinden en vind volgend beeld...



Op het eerste zicht lijkt het niet meer als de naam van een straat in Puurs en sommigen zullen zeggen dat dit gewoon de Mechelse Steenweg in Puurs is. Doch de naam is niet Mechelse Steenweg, maar effectief Klein Mechelen. En in eenvolgende tekst blijkt het dus niet enkel over een steenweg te gaan maar over een klein gebied, alhoewel dat misschien maar enkele straten groot was en daarnaast enkele weiden met koeien bevatte :

Op 19 april 1792 verklaarde de abdij van Sint-Bernardus van Bornem op aanvraag van griffier van Goethem, dat Klein-Mechelen zou ingelijfd worden bij het geestelijk Eikevliet. Aanvankelijk verzetten de inwoners van Klein-Mechelen zich hier tegen en zij stuurden een protestbrief op 11 november 1792. Maar na enige tijd beseften ze dat het voor hen gemakkelijker was naar Eikevliet de mis te komen bijwonen dan naar Puurs te gaan, dit omdat de hoge watergetijen van de Vliet hen wel eens parten speelden. Ze trokken hun protestbrief dus in.

De kapel van Eikevliet was in de tweede helft van de 18de eeuw bouwvallig geworden. De wethouders en de inwoners van geestelijk Eikevliet kloegen hierover aan de abdijen van Bornem en Affligem en ze eisten het oprichten van een nieuwe kerk. In maart 1778 deed men de laatste mis in de kapel. Dezelfde maand nog werd de kapel afgebroken maar de toren liet men ongeschonden. Op 5 juni 1778 werd de eerste steen gelegd...

...16 november van dat jaar de eerste mis deed in de nieuwe kerk. Een jaar later werd deze kerk plechtig tot een oratorium gewijd ter ere van de Heilige Lambertus door Johannes Henricus Van Frankenberg, kardinaal en aartsbisschop van Mechelen. Bekijk nu zelf het torengebouw als rechtlijnige historische overlevering van eeuwen strijd om zijn bestaan.


Link naar Tekst



Zoals je ziet op de beide oude foto’s blijkt er, naast een mogelijke wei met koeien, in het verleden een soort van kleine huisactiviteit te zijn geweest in Klein Mechelen. En bij het bekijken van de beelden op Google Maps blijkt Klein Mechelen heden ten dage te liggen in een soort industriezone.

Blijft de vraag of er een link is tussen Klein Mechelen in Puurs en ons Mechelen. Weinig of misschien niets tot... ik op de beelden van Google Maps de naam van de nabije straat ontdek : nl. de Pedro Colomalaan.   En na weer effe googlen ontdek ik dat oa Jos vd Hanswijkenhoek deze persoon heeft vermeld in een artikel van Jans (wonend in den Hanswijkenhoek) over onze (Ernest) Coloma (zijn domein ligt nog altijd in den Hanswijkenhoek).

Blogartikel

Wie weet meer over dit Klein Mechelen in Puurs ?

En wat te denken van dit?

Mecklenburg-Voor-Pommeren (vaak gespeld als Mecklenburg-Voorpommeren; Duits: Mecklenburg-Vorpommern, Nedersaksisch: Mekelnborg-Vörpommern) is een deelstaat in het noordoosten van Duitsland. De oppervlakte bedraagt 23.170 km² en het aantal inwoners 1.693.754[1]. Daarmee behoort het tot de dunst bevolkte deelstaten van de Bondsrepubliek. De hoofdstad is Schwerin, maar de grootste stad is de havenstad Rostock.

En in klein Mechelen hebben ze zelfs een VLIETJE. Misschien heet het daarom wel klein Mechelen?

is de vliet ook overdekt?

 @ Rudi en Gimycko

Is de Vliet die in dit interessante item voorkomt niet dezelfde als die van de Ruisbroekoverstroming? Of zit ik enkele meters uit de buurt?

Kunnen die gebouwen op foto 3, met schouw daarachter soms een dorpsbrouwerijtje geweest zijn?

Ik weet het. Het zijn gissingen maar jullie weten er al meer van dan ik. Gim, jij zal ook  dat nog wel uitvlooien zeker? 

@ Jef :

Misschien is er meer te vinden, maar de eerste google-links met de zoekterm "Klein Mechelen Puurs" levert niet veel meer op als beschreven in bovenstaand artikel.

Daarom mijn oproep of er mensen zijn (uit Mechelen of misschien uit Puurs-Bornem) die er meer over weten.

@gimycko: wil je niet meer dan een klein feestje opzetten in Klein Mechelen? ;-)))

LOL Jokke :o)

Maar wat 'Mechelen internationaal' betreft (klinkt wel chic he) (en man man man, wat is't hier aan het regenen), als ik in Nederland ben, en een ticket 'Mechelen' vraag, is het altijd opnieuw 'welk Mechelen bedoelt u?', en dan is het 'rolls eyes, ondertussen kennen jullie mij hier toch?'.

 

@Hanna1: Als ge in Peking naar een ticket voor Mechelen vraagt krijgt ge te horen: "Mechelen-Centraal of Mechelen-Nekkerspoel" !

@ Jef Van Ransbeeck.

Inderdaad Jef, de Vliet waarover Gim het heeft, is deze van de overstroming in Ruisbroek.

 

Op zaterdag 3 januari 1976, gebeurde in Ruisbroek wat niemand nog voor mogelijk had gehouden na de ingebruikname van het pompstation aan de Beneden Polder in 1938: de dijk van de Vliet brak tijdens een woeste storm en zette het grootste deel van Ruisbroek en Puurs onder water. Het water reikte op sommige plaatsen tot meer dan 3 meter hoog.

Ik herinner mij deze overstroming nog heel goed.

Van overal in België kwam men de slachtoffers van deze ramp helpen. Rode Kruis, brandweer, Civiele Bescherming, honderden individuele mensen, jeugdbewegingen (waarvan ik deel uitmaakte), en zovele anderen.

Ook Koning Boudewijn, kwam de slachtoffers een hart onder de riem steken.

Vergeten we ook niet de inzet van toenmalig burgemeester en wijlen Omer De Pauw, een persoonlijke vriend van mij, de burgemeester met het hoedje en sjaal, werkte dag en nacht en coördineerde zo goed als mogelijk de hulpverlening en de latere heropbouw van Ruisbroek.

 

 @ Gim,

               met dat Mechelen in de buurt van Frankfurt bedoeld u waarschijnlijk MICHELSTADT in de deelstaat Hessen.Ik denk echter dat dit weinig met onze stad te maken heeft.Ik zoek het voor u effe uit.

@ GL :

Als ik de tekst terugvind, laat ik asap iets weten, maar het ging in die tekst wel over een gehucht "Mechelen of Meggelen of zoiets", maar absoluut niet over "Michelstadt" !

Oorspronkelijk van Oppuurs zijnde heb ik men grootouders de term "Klein Mechelen" al vaker in de mond horen nemen. Nu weet ik er het fijne van, interessant artikel !

Het is inderdaad de Vliet die Ruisbroek overstroomde in de jaren '70. Klein Mechelen is in de streek nog steeds bekend als een gehucht tussen hingene en puurs.

Het gebouwtje wasgeen brouwerijtje. Er was een zoutziederij (De Palm, De Zwaluw) uitgebaat in 1903 door Jozef enerzijds en Hubert de Wachter anderzijds in 1903. klipzout werd er omgezet in pekel.  en er was een brug.

De Vliet was toen bevaarbaar voor schepen (officieel niet) tot 60 ton. (tot 1946)

 

groeten

Bart Van Nieuwenhove

Klein Mechelen

@Jef, Rudi

Het gebouwtje was geen brouwerijtje. Er was een zoutziederij (De Palm, De Zwaluw) uitgebaat in 1903 door Jozef enerzijds en Hubert de Wachter anderzijds in 1903. klipzout werd er omgezet in pekel.  en er was een brug.

De Vliet was toen bevaarbaar voor schepen (officieel niet) tot 60 ton. (tot 1946)

 

groeten

Bart Van Nieuwenhove

Het is inderdaad de Vliet die Ruisbroek overstroomde in de jaren '70. Klein Mechelen is in de streek nog steeds bekend als een gehucht tussen hingene en puurs.

Het gebouwtje wasgeen brouwerijtje. Er was een zoutziederij (De Palm, De Zwaluw) uitgebaat in 1903 door Jozef enerzijds en Hubert de Wachter anderzijds in 1903. klipzout werd er omgezet in pekel.  en er was een brug.

De Vliet was toen bevaarbaar voor schepen (officieel niet) tot 60 ton. (tot 1946)

 

groeten

Bart Van Nieuwenhove

Het is inderdaad de Vliet die Ruisbroek overstroomde in de jaren '70. Klein Mechelen is in de streek nog steeds bekend als een gehucht tussen hingene en puurs. Het gebouwtje wasgeen brouwerijtje. Er was een zoutziederij (De Palm, De Zwaluw) uitgebaat in 1903 door Jozef enerzijds en Hubert de Wachter anderzijds in 1903. klipzout werd er omgezet in pekel. en er was een brug. De Vliet was toen bevaarbaar voor schepen (officieel niet) tot 60 ton. (tot 1946) groeten Bart Van Nieuwenhove

@ Bart :

Onlangs dook er nog een geweldige foto op van Klein-Mechelen in Puurs...

Enjoy

BTW : Deze is ook nog een gouwe ouwe...

Ik heb héél vroeger tot mijn twee jaar in klein mechelen gewoond. Vooreerst op 'den beukel'. dit is een klein straatje op de linkerkant als je van Puurs naar Hingene rijdt. Vroeger kruistte dit baantje de spoorlijn Puurs - Dendermonde en kwam via de zeuthoeve en St. Pietersburcht uit op de Oppuurse steenweg (Scheeveld). Nadien hebben we nog gewoond in het eerste huis, vlak over de brug, ook op de linkerkant. Onze overbuur was toen de familie Vermeiren, (inderdaad, diegenen die begonnen zijn met de welombekende speculoos vermeieren). De vliet die daar loopt is inderdaad ook deze die in 1976 voor de miserie in Ruisbroek heeft gezorgd. 

@ Hendrik :

En hebben de inwoners van Klein Mechelen ook een soort van "Mechelen-gevoel" ?

;-)

BTW : Is er een link tussen de 2 Mechelens ?

Een interessante link is, dat we voor 90% hetzelfde dialect spreken.

Klein-Mechelen was in het verleden een gehucht van Eikevliet daarna  Hingene en door de gemeente fusie viel Klein-Mechelen en Hingene onder Bornem , vroeger woonde ik in de Puursebaan in Klein Mechelen na de fusies werd de straatnaam Klein-Mechelen in Bornem. Het is Bornem als gemeente maar Parochie zijn wij Puurs, voor de Vliet is het Puurs over de Vliet is het Bornem en begint Klein-Mechelen , nog steeds zeggen Klein-Mechelaars , ik ben van Klein-Mechelen ons dialect is een mengeling van het Puurs en Bornems. In mijn jeugd waren er enkel landbouwers en boeren actief terwijl en de bossen waar we speelden  nu veranderd zijn in  kmo zone . Een Mechelen gevoel hebben we niet eerder een buitenstaandersgevoel want in Bornem vragen ze :zijn jullie van Puurs en in Puurs vragen ze zijn jullie van Bornem waarop een getogen en geboren Klein-Mechelaar steeds zal antwoorden neen ik ben van Klein-Mechelen

Volgens sommige auteurs hebben we onze naam te danken aan het feit dat  Klein-Mechelen, het mahal of de vergaderplaats (meiveld) van de Franken uit Klein-Brabant geweest  zou zijn zoals Mechelen dat was voor een ander deel van Brabant.

 

 

@ Miranda : Hoe groot zijn Klein-Mechelaars eigenlijk ?

;-)

Frans De Wachter was de grootvader van mijn grootmoeder. Er moet daar ook een brouwerij zijn geweest. Aangezien men in die tijd (oorlogsjaren) al het koper moest afstaan om munitie van te maken, kwam na de oorlog de vraag of men opnieuw een brouwerij wou opstarten. Maar de keuze tussen een brouwerij, met al zijn verplichtingen, en het opstarten van de ziederij was snel gemaakt. Toen werd beslist om de brouwerij door te verkopen aan een collega brouwer, namelijk de familie Moortgat. 

 

Cleyn Mechelen op de kaart van Ferraris (1780?)

Inderdaad, het gaat over oorsronkelijk 2 zoutziederijen links en rechts van de brug over de Vliet.

Die waren van mijn grootvader en zijn broer.

Het gebouw aan de Puurs kant (waar wij wonen ) staat er nog steeds zij het grondig verbouwd.De oorspronkelijke schouw staat nog steeds in onze tuin.

En de acticiteiten waren heus geen klein bier.U moet weten dat er vroeger geen koelinstallaties bestonden ( buiten de ijskelders ) en alles dus werd gepekeld.

Daarvoor was zout nodig. Hier in Puurs werd dat gekocht door mijn grootvader via een tussenpersoon in Antwerpen( de heer De Deken ) en dat klipzout was afkomstig uit Polen ( Sylizka?). Het werd met grotere schepen tot  op de Rupel gebracht en vandaar via kleinere platbodems met mankracht getrokken tot in Klein-Mechelen.

Bij laag tij konden de boten dan onder de brug door.

Soms lukte dat niet en moesten ze vanaf de overkant gelost worden.

De boten werden getrokken van op het jaagpad dat naast de Vliet liep en konden aanleggen in de daarvoor bestemde " kils ".Vandaaruit konden ze nadien terug ijn de tegenovergestelde richting.De pekel ging dan nadien vooral richting Brussel.

  

De naamverklaring voor het Mechelen van Sint-Rombout uit 'mahal', 'magala' als vergaderplaats, is een van de mogelijkheden. Mijns inziens kregen diverse plaatsen wellicht onafhankelijk van de Dijlestad een bij benadering gelijke naam, maar andere zullen eerder naar die stad genoemd zijn. Dit laatste was echter weinig waarschijnlijk vooraleer Mechelen stadsrechten had (zelfs al is haar naam ouder).

Wanneer kwam de naam 'Klein-Mechelen' bij Bornem/Puurs voor het eerst voor? Allicht is het oudste spoor, dat 'Cleyn Mechelen' op de kaart van Ferraris van rond 1780 (cf. 'marcanne'). Nu zou ik graag weten of het gehucht toen al zoutziederijen had (of tot overslag van zout benut werd).

Inderdaad was zout een uitermate belangrijk product. Het oude Antwerpse privilege op de "zoutstapel" was al in 1255 met hertog Hendrik III een belangrijk thema en hoorde tot de allereerste Mechelse stadsrechten (1301). Dat betekent dat de stad er uit zeer wijde omgeving vermoedelijk zowat 450 jaar lang een flinke in- en doorvoertaks op inde en daarop zelfs recht had indien men poogde zout op een minder klassieke wijze te transporteren of te versjacheren. En belastingen innen gebeurde met minstens zoveel rigueur als nu, elk [letterlijk of figuurlijk] omzeilen werd streng aangepakt en desnoods tegenover andere steden met strijdkrachten verhinderd.

Door de (door 'dirk peeters' beschreven) overslag en verwerking van zout ten behoeve van Brussel allicht buiten toenmalig politiek/juridisch bereik van de stad Mechelen te houden, hoefden de Kiekenfretters niet langer als waarschijnlijk voordien [wie kan me dit bevestigen/ontkrachten (*)] de Dijlestad te benutten. Het voordeliger en allicht pas toen ontstane gehuchtje kreeg dan een belangrijke rol te vervullen die eerder met Mechelen geassocieerd was geweest, vandaar dat het Klein-Mechelen genoemd werd. Aldus mijn suggestie. Want zelfs als het al eerder bestond zou het nooit voor iets anders even vernoemenswaard geweest zijn. Tenzij in the middle of nowhere dit gehucht sinds de 10e eeuw een constante was, zou trouwens geen kat een nimmer opgetekende naam onthouden en overgeleverd blijven hebben voor een onbelangrijke eventuele vergaderplaats van wat anonieme Franken.

In de vermoede periode had Mechelen ook al moeten toelaten dat haar oude rechten omzeild werden via de Leuvense Vaart (na 1750) ten behoeve van deze andere Brabantse stad. Die Oostenrijkse tijd lijkt me komaf gemaakt te hebben met de al te zeer verouderde stadsprivileges.

  • (*) Behalve Brussel konden van de capaciteit bij Puurs/Bornem wellicht meer contreien profiteren, welke laatste in potentiële tegenstelling tot Brussel wél eerder via de stad Mechelen hadden moeten zout bekomen; de benaming Klein-Mechelen kan net zo goed door handelaars vanuit die locaties gegeven zijn.

Hier nog een pareltje...