Mechelaars in Holland

met categorie:  

Zopas ben ik thuisgekomen van enkele dagen 'toeristje-spelen' in Nederland....  En ik ontdekte dat Delft ook nog andere kleuren had dan het obligate blauw, en ik liet Amsterdam 'herkansen', nadat het 15 jaar geleden me niet zo héél erg wist te bekoren (en deze keer sloeg de vlam wél in de pan, en slaagde het Venetië van het Noorden glansrijk in zijn 'tweede zit').  En in Leiden tenslotte, stelde ik met eigen ogen vast dat Rembrandt er het Licht zag, maar ook... dat 'onze' Mechelse Rembert Dodoens er het Licht zag uitgaan...

Mechelaars in Holland...  Een  kleine 'ontdekkingsreis' boven de Grote Rivieren...

 

(foto's: Jan Smets -  Leiden en Rembert Dodoens...)

Rembert werd in Mechelen geboren in 1517 in ons Mechelen, als zoon van een Leeuwards geneesheer.    De man werd een genie, en we gaan hier verder niet in op zijn indrukwekkende carrière als geneesheer, botanicus, geleerde, Hofarts van de Habsburgers...  Dodoens reisde als geen ander de toenmalige bekende wereld rond, en na zijn verblijf in Wenen, en een tweetal jaren oponthoud in Keulen, kwam hij terug terecht in zijn geboortestad.  Maar niet voor lang, want in 1582 werd hij benoemd tot hoogleraar in Leiden...

Het schilderachtige Leiden werd de nieuwe thuishaven van de geleerde.  Nu nog is Leiden een bekende universiteitstad.  Rembert trof in deze stad zijn vriend en evenknie, de botanicus Carolus Clusius.  Deze laatste zou vanuit Leiden aardappelknollen naar een aantal andere geleerden en universiteiten hebben gezonden.  En Leiden vertelt trots dat vanuit deze grachtenstad de aardappel aan zijn populaire opmars door Europa begon...  (alhoewel men soms denkt dat 'de patat' niet vanuit de Leidse Hortus Botanicus vertrok voor zijn promotiereis, als wel uit Mechelen....  Waarheid of verzinsel?)

In ieder geval: Rembert gaf in Leiden les.  Drie jaar lang heeft hij dat gedaan, want op 10 maart 1585 zou onze Mechelaar er overlijden.  In de Leidse Sint-Pieterskerk wordt op zijn grafschrift zijn Mechelse herkomst duidelijk vermeld...

(in deze kerk links kan je het grafschrift van Rembert vinden...)

In Delft ontdekte ik 'ons Kareltje', de doorluchtige Keizer in wiens Rijk de zon nooit onderging: geroemd en gevreesd in de hele wereld, heerser van een wereldrijk, maar ooit als kleine uk rondlopend in de Maneblussersstad, hangend aan de rokken van tante Margriet...  De Habsburger verliet de stad van zijn kinderjaren en schudde het provinciale van zich af - maar erg bleef hij steeds de 'kleine Mechelaar'.

In de Nieuwe Kerk van Delft waar het al Oranje is wat de klok slaat, ontdekken we in de prachtige glasramen de gemeenschappelijke geschiedenis van de Nederlanden...  Het leest als een spannend stripverhaal.  En in het hoogkoor, achter het graf van de Zwijger, en tussen de andere zwijgende Oranje-adepten, schijnt de zon door de transparante gewaden van Karel V - 'onze' Karel...

In datzelfde Delft (dat overigens méér dan een bezoek waard is!), heb ik nog een andere 'Mechelaar' (nou ja...) gevonden:  Perrenot de Granvelle, de op zijn zachtst gezegd, niet zo populaire eerste aartsbisschop van Mechelen.  In mijn post van enkele maanden geleden ('Kardinale jaren') ging ik dieper in op deze wat dubbelzinnige grote historische figuur....  Bijna 450 jaar geleden (volgend jaar herdacht!) zat hij op de troon in de Keizerstraat, tot hij zich niet zo erg veel later, uit de voeten maakte, om in Spanje veiliger grond te weten onder deze zelfde voeten.

Ik ontdekte de schrandere maar opportunistische kardinaal in het Prinsenhof, waar Willem van Oranje ooit woonde, en waar hij ook het hoekje werd omgebracht...  Nu is het Prinsenhof een prachtmuseum waar de geschiedenis van het zeevarende Holland - de roemrijke 17 Provincies, op een uiterst knappe manier wordt voorgesteld...  En aangezien het indertijd maar een dunne lijn was tussen Vlaanderen en Nederland, en onze geschiedenis vele parrallellen heeft, is het niet verwonderlijk dat we héél wat Vlamingen ontwaren in het Prinsenhof...  Waaronder Granvelle - op een schilderij - als spotprent bedoeld: in het gezelschap van de 'bloedhertog' Alva...

En nogmaals: afgebeeld op een andere prent:

(foto's: Jan Smets)

Leiden en Delft:  voor Mechelaars een uitstapje zéker waard!

 

Veel connecties met Mechelen in beide mooie steden.

In Delft werkten Antoon en Rombout II Keldermans aan de Nieuwe en Oude Kerk. In die laatste bevindt zich een praalgraf  van admiraal Tromp van de hand van de Mechelse beeldhouwer Rombout Verhulst. Diezelfde artiest bouwde ook elders een mausoleum voor de gebroeders Evertsen en voor De Ruyter. In Mechelen vinden we nog van zijn hand  in het schepenhuis de houten OLVr die vroeger boven de ingangsdeur van dat gebouw stond ( nu een stenen kopie) .

Klokkengieter Wagheevens goot drie zware klokken voor de toren van de Oude Kerk.

Diezelfde Verhulst leefde ook geruime tijd in Leiden en we vinden er nog diverse werken van hem in de stad.

Beide steden verwelkomden 100-en Mechelaars binnen hun muren in de roerige 16de eeuw.

Meer details vind je  in : "spotting Mechelen in Nederland" van mijn collega Lucas Van de Leur. Een must om even te grasduinen als je bij onze noorderburen op bezoek bent. Helaas: het werkje is uitverkocht.

 

Heb Lucas van t weekend leren kennen op de Toren. Leuke kerel ! Ik kende hem alleen van zijn boekskes.

(foto: Jan Smets)

En aan de grondige verbouwing van de Oude Kerk in Delft, aan het begin van de zestiende eeuw, heeft Anthonis Keldermans stevig meegewerkt.  Men wou de bakstenen kerk vervolmaken tot een natuurstenen kruisbasiliek.  Hiervoor riepen de inwoners de hulp in van deze telg van het beroemde Mechelse Keldermansgeslacht. (overigens: de Brabantse gotiek van de Keldermansen is in vele Zeeuwse en Hollandse steden terug te vinden...)

@jans: tot en met de straatnamen aan toe (keldermansvest, keldermansstraat,....) ;-)

mechelen zendt zijn kinderen uit.

Zelfs de achternamen Smets en Van Mullem kom je tegen in het Leids telefoonboek....

Een mooi stukje, Jan. Een aanleiding voor mij om Delft ook gauw weer eens op te zoeken.

Om maar te zwijgen over de mooie winkelpui van Van Kampenhout in de Leidse binnenstad

Dat is vast de rijke tak van de familie, Marc! ;o)

Mooie reportage! Ze mogen in Nederland blij zijn met zo'n Mechelse ambassadeur, Jan! En blijkbaar was het er ook veel mooier weer dan hier...

En wat Delft betreft..... een toemaatje: op onderstaande oude luchtfoto van 1923 merk je onderaan de markt met wat moeite ' Site of Mechelen Inn '. Helaas afgebroken.

Jan, een hele leuke topic, want ik - met mijn half-Nederlandse roots - ken Leiden zo goed. Mijn oom en tante wonen er al eeuwen, ik heb er nog vakantiewerk gedaan  (in mijn tienerjaren) en mijn zus heeft er haar theologie-studies aan de Leidse universiteit gedaan, dus voor mij allemaal heel herkenbare foto's ;o) en heeft Leiden voor mij geen geheimen meer (hmmm, jeugdsentiment vrees ik)

Maar ik heb dan niet dat alziend oog van jou dat op elk detail let, voor mij is Leiden gewoon Leiden...., zoals Amsterdam gewoon Amsterdam is ...

Oh en het boekje waar Rudi over spreekt ("spotting Mechelen in Nederland") heb ik in mijn bezit, toen ik het vorig jaar bij boekhandel Forum in de etalage zag liggen, 'moest' ik het uiteraard gewoon hebben ;o) (dus als je het wil lenen, mail me maar).

 

 

sympathiek voorstel Hanna.  Bedankt!   ;-)

Mechelaars in Nederland, Nederlanders in Mechelen, het Mechelen in Nederlands Limburg en dan heb je ook nog eens... Megchelen in Nederland. 

Nee, hoor, het is geen tikfout !  Google het maar op !

Inderdaad Luc!  In Delft stond ooit het huis 'Mechelen', en daar zou de schilder Jan Vermeer geboren zijn.

Een plaat is daar aangebracht om dit te herinneren.

@ Gimycko.

Natuurlijk ligt Mechelen in Limburg.

En Megchelen ligt natuurlijk in ..........Nederland, maar dan in de provincie Gelderland, vlak bij de Duitse grens.

@ Jos Nys :

Toen ik de naam Megchelen in Nederland ontdekte, stond in diezelfde tekst dat er blijkbaar nog een gehucht met de naam "Mechelen" ergens in Duitsland moet liggen.  Na effe rondgegoogled heb ik dit plaatsje niet direct kunnen situeren, maar het zou in de omgeving van Frankfurt moeten liggen.  En die tekst ben ik alweer kwijt.

Mechelen, Megchelen, Mechelen ad Maas, Mechelen-Bovelingen...

Mechelaars aller landen, verenig U (zou ik zo zeggen)

En dan Gimycko? Het Groot Mechelse Rijk??

vermoedelijk is dit laatste een gimmick...   ;-)