Door de fifties fietsend

Terwijl Jan De Smedt van De Nieuwe Snaar, in de Dijlezaal van Lamot, de geboeide toehoorders door zijn 'jaren'50-platen-collectie' loodste (hé, zag ik daar niet verscheidene bloggers?...), trok ik al fietsend, in een groepje van twaalf, samen met Eric Nobels, door het Mechelen van de vijftiger jaren van vorige eeuw...

(foto: Jan Smets - Koekoekstraat, Oud-Oefenplein...)

 

 

Eric Nobels hoeft nauwelijks voorgesteld te worden.  De man is één van de drijvende krachten van 'Mechelenbinnenstebuiten' en RIM (restauratie en integratie, Mechelen).  Kortom: dé man om mee op pad te gaan door de architectuurgeschiedenis van de Maneblussersstad...

(tegelkunstwerk uit de jaren '50 op de Tichelrij...)

Mechelen in de fifties...

Het werd een spannend verhaal over de impact van de Wereldtentoonstelling van 1958 op de Belgische én Mechelse leefwereld.

Het was natuurlijk ook het verhaal van de legendarische socialistische burgemeester Antoon Spinoy (van wie roddeltantes beweerden dat hij het 'product' was van een scheve schaats rijdende koninklijke Coburger...), en zijn compaan, de CVP-voorman, Jos De Saegher. 

Het was de tijd dat Mechelen de toon aangaf in dit land, door de onvermoeibare ijver en dadendrang van o.a. deze politiekers met visie en 'bouwdrift'.

(In de De Langhestraat.  Hier verving de stad een trits krotwoningen door sociale appartementen.  Herken de namen: Spinoy, De Saegher, en die andere, latere burgemeester, Van Daele...)

Waarschijnlijk is in die jaren ook véél onherstelbaar verknoeid.  Maar wel is waar dat zij Mechelen op de kaart plaatsten.  Mechelen was opnieuw 'the place to be'.  (wil Bart Somers dit succesverhaal misschien herschrijven?)

Cultuurcentrum, bibliotheek... In alles was Mechelen het eerst of het grootst.  En dit...voor een provincestad.

De economie bloeide, en Amerikaanse bedrijven vonden hun weg naar de Dijlestad.  Spinoy ijverde hiervoor tot in de States!  De industrieparken groeiden.

Krotwoningen werden vervangen door appartementen, en er verrezen sociale woonwijken die lucht en licht brachten in het leven van de Mechelaar.  Dit was alleszins de bedoeling.

(in de De Langhestraat...)

(sociale appartementen in de Schijfstraat.  Ze vulden in de fifties op dit terrein de sociale woonhuisjes aan, die er werden neergezet na Wereldoorlog I°

De fifties:

Het was ook de tijd dat mensen wilden breken met tradities, en dat er niet meer werd gebouwd voor eeuwig en drie dagen. 

Nieuwe lijnen, nieuwe vormgeving, nieuwe materialen...  Grote glaspartijen, 'bedwongen  natuur' in accenten met verwerkte natuursteen; véél aluminium (in champagnekleur!), grote luifels, gebogen lijnen, kleine kleurrijke tegeltjes...

(Katelijnestraat - architect Roose...)

De Mechelaar negeerde de rooilijn; liet met 'zijn' gevel zien dat hij niks te maken had met zijn buren..., verdiepingen 'sprongen in' of 'sprongen uit'...

Een nieuwe tijd met nieuwe mogelijkheden was aangebroken.

De fifties in Mechelen.

Het is het verhaal van het huidige station (dat nu in zijn bestaan bedreigd wordt...); het is het verhaal van de Comet (en van de 'sterke madam' die hierachter zat); van façades die geschiedenis verborgen; van sociale woonblokken voor de minder begoede Mechelaar, netjes uitgetekend en als ideaal voorgesteld; van appartementen voor de beter bemiddelde...

(Koningin Astridlaan: de Comet...)

(het 'liberale' antwoord... appartementen voor de méér bemiddelde Mechelaar bedoeld, op de Olivetenvest...)

We fietsten door de De Langhestraat en Spiegelstraat, Astridlaan en langs de blokken van de Olivetenvest, naar de sociale 'enclave' in de Schijfstraat en de 'Volière' op het vroegere Oud-Oefenplein, waar voordien 'onze soldaatjes' bedrijvig waren.

(de Schijfstraat...  Socialistische mutualiteit 'De Voorzorg'...)

(appartementen in de wijk 'Oud-Oefenplein', met straatnamen die allemaal verwijzen naar vogels... Daarom in de volksmond 'de volière' genoemd...)

We werden gewezen op stijlelementen als lichtstenen en grote 'boomerang-achtige' klinken; op bas-reliéfs en sculpturen die het 'ideale' gezin voorstelden; op pompstationnetjes die her en der verrezen bij de ingangswegen van de stad...

(reliëf in de Overheide...)

(Overheide...)

(pompstationnetje uit de jaren '50.  Natuurlijk al wel wat verbouwd.  Maar herken je de fifties-lijnen?)

(sculptuur op een stukje groen tussen de sociale woonblokken op het Oud-Oefenplein... Het 'ideale gezin'...?)

(grote luifels, ronde vormen... mooi voorbeeld van fifties-architectuur!  Schooltje in de sociale woonwijk 'Oud Oefenplein'...)

(Don Bosco-kapel op de Antwerpsesteenweg, met duidelijke stijlverwijzingen naar de abdijhoevens in het Westvlaamse Poldergebied.  Let op de schuine steunberen.  Ook in de particuliere woningbouw drongen deze elementen door...  De stijl was populair...)

De grote Mechelse architecten uit die tijd passeerden de revue: Lauwers, Chabot, Roose...

Met veel kennis van zake, kritisch en met een vleugje humor wist Eric ons te boeien van het begin tot het einde.

De fifties dreigen te verdwijnen uit het straatbeeld.

Renoveren betekent vaak ruïneren.

We gooiden elementen uit deze 'stijperiode' al te vaak in de container.  Gaan onze kinderen  het niet doodjammer vinden dat we dit alles dumpten uit de tijd toen onze ouders jong waren?  Of 'herleven' de fifties écht in Mechelen?  Wordt het station van '58 opgenomen in het Masterplan... of...

Veel vragen; veel stof tot nadenken...

(Katelijnestraat - architect Roose...  Let  o.a. op het champagnekleurige aluminium... In de vitrine weerspiegelt zich de oude Katelijnekerk:  Mechelen de geslaagde mix van bouwstijlen uit vele eeuwen?  of...)

Fietsen door het moderne Mechelen van de jaren '50, kan nog op: zondag 19 augustus tussen 14.00 uur en 16.30u (afspraak Lamot); op woensdag 27 augustus tussen 19.00 uur en 21.30 uur (Lamot), en op zondag 7 september tussen 14.00 uur en 16.30 uur (weerom Lamot)

Een aanrader!

www.anno-expo.be

 

 

Weeral een schitterende post, Jan! En mooie foto's!

Prachtige reportage met mooie foto's, Jan.
Ik denk dat ik mijn ketting ga smeren :-)

 

Mechelen, weer eens door een andere bril bekeken, boeiend verteld en prachtig in beeld gebracht.. Nog van dat, zou 'k zeggen!

@Jan Goovaerts: als dat het enige is dat moet gesmeerd worden, dan sta je er goed voor!

Jokke, achteraf waarschijnlijk de inwendige mens eens goed doorsmeren eh ;-)

Merci voor het boeiend verslag Jan!

Zijn jullie ook langs de 'mini-sociale-woonwijk' aan Geerdegem-Schonenberg gereden? Daar hangt ook een pracht van een 'jaren-50-ornament'. Ik ga dat eens fotograferen als ik nog eens naar ons moeder peddel.

 

Voor diegenen die hun ' keeting ' nog moeten smeren, er zijn nog herhalingen op 10/08 , 27/08 en 07/09. Doe je liever een fiftieswandeling tevoet door de stad dan kan dat nog op 03/08, 06/08, 17/08, 20/08, 31/08 en 03/09. Wil je nog ' fifties ' snuiven, dan zijn dat de momenten.

Goede raad: neem een kodakske mee, morgen is het misschien ( hopelijk niet ) afgebroken!!

 Toffe bijdrage Jan ... Mechelen draagt wel degelijk ook een stempel van de jaren '50 en daar waar we zo eerbiedig tewerk gaan wat gotiek, barok etc... betreft - en terecht natuurlijk - is dat onvoldoende het geval voor de recentere achitectuurkenmerken... tot het onherroepelijk te laat is ....

PS: Het overzicht van de fiftiesmuziek van Jan De Smedt was idd heel leuk .... 't is soms moeilijk kiezen uit al dat interessant aanbod in Mechelen !

Doen zou ik zeggen !!

Meer dan de moeite waard !! :-)

Een mooie reportage. Ik zou die ontdekkingstocht wel eens willen maken.

@Gastblogger,misschien bij een volgende Mechelse Flicker-meeting?? Just een ID.

En...

dan zal onze Gimicko beslist voorop rijden! 

alhoewel??   ;-)

 

Maar alle gekheid op een stokje: die wandelingen of fietstochten van Mechelenbinnenstebuiten zijn écht meer dan de moeite waard!  Ik heb er al heelwat van opgestoken.  En die gidsen: Marc Rubben, Eric Nobels, Patrick De Greef, etc. : gewoon subliem!

Voor de eerstvolgende tijd zijn og de volgende wandelingen (los van Anno Expo) gepland:

- De lange nieuwendijk van de polders - over tuinbouw, slaapgemeente en voetbal.

- De kostschool van de keizer en de zetel van de hoge raad - een verhaal over jezuïten en oratorianen.

- Nekkerspoel, van de burcht van de Berthouts tot een nijvere voorstad.

- De leerlooiers en de achterban van keizer en hertog.

 

Maar ook fietstochten:

- Hombeek, een landbouwdorp met ambitie

-Mechelen over de Zenne - Heffen en Leest, paalschuren en meer

-Fietsen dooheen het oude en nieuwe Muizen

-Walem, een verborgen stukje Mechelen

 

(een aantal van deze wandelingen of fietstochten zijn voorbij - maar meer inlichtingen bij:   omgevingsfilosofie@telenet.be

nog info op:

www.omgevingsfilosofie.be

www.waaromtoscane.be

www.rim.be

Jaren 50 architectuur is vaak erg bedreigd ... het is te jong om oud te zijn, en het wordt vaak als ouderwets ervaren.

Laat ons niet te fout maken uit het verleden om het kind met het badwater weg te gooien. Jaren 50 architectuur is erg kwestbaar momenteel ...

@ Jans : Ik moet duidelijk dringend ne fiets gaan aanschaffen !

Halen die tweedehandse fietsen, die verkocht worden in de Kringloopwinkel op het Berthoudersplein, de af te leggen afstanden ?

Da's te bekijken hoe jij op een fiets voortbeweegt Gimy!  ;-)

Maar de fietstochten zijn gemoedelijk - geen kilometer-vreterij of snelheidswedstrijdjes.  Daar komt het niet op aan.  Het is gewoon een nuttige manier om dingen te bekijken die nét iets verder uit het centrum liggen.

Inderdaad, de fifties-architectuur is erg bedreigd Peter.  We gaan dit ons later erg beklagen...  Ik hoop alleszins dat het station van '58, mooi gerenoveerd, een plaatsje kan krijgen in de vernieuwde stationsomgeving.

Voor Comet is het helaas te laat.  Het schitterende interieur is al grondig verkwanseld..

Maar ook particulieren maken 'fouten' door 'verkeerde' renovaties.  Vaak uit onwetendheid.  Misschien maakt de aandacht die Anno Expo krijgt, en de sensibilisatie van een vereniging als RIM toch iets los...  Laat ons hopen.

...en het gaat niet alleen over grote dingen alleen!  Ook kleinere elementen zijn bedreigd:  zoals bvb:

typografie uit de fifties; klinken  enz...

 (foto's: Jan Smets)

Jans is duidelijk verlekkerd op de Fifties !

Mijn enige valabele oproep aan geïnteresseerden is: neem deel aan de volgende wandelingen of fietstochten. Je kan er niks mee winnen maar je wordt er wel ' rijker ' van.

Ik doe zeker mee de volgende keer.
Gewoonlijk lees ik over de evenementen wanneer ze voorbij zijn.
Misschien moeten we eens een mechelen-blogt rubriekje in het leven roepen dat zulke interessante evenementjes aankondigd.

 

Gim, ik heb nog altijd die mountainbike staan ... (en daar valt over te babbelen zenne, ik ben voor rede vatbaar ;-)  )

@ Gim, als ge de mountainbike van Katrientje 'te gewaagd' vindt, kunt ge het op zo'n sparta-met proberen, dat ziet er uit als een gewone fiets, maar heeft een motortje dat ge stiekem kunt opzetten en dan moet ge bijna niet trappen...

Wie is er in Anno-Expo in het Cultureel Centrum het woord Solex opgevallen? Dat  zou pas iets zijn voor onze Gym. Een Sparta-met is geluidloos, het zalig gebrom van een Solex dat os pas muziek.

Voor de ouderen onder ons (oudleerlingen van het SRC) die niet meer zouden weten wat een Solex is: dat koersmachien waarmee de Plek van het college naar Lemmens over en weer crosste!

@ Jokke, ik beken, ik ben van de jongere generatie en heb nog nooit van Solex gehoord. Maar 'dat zalige gebrom' dat zou metteen de fietstoestand van de Gim verraden he Upgrade your email with 1000's of emoticon icons

Jokke, ik weet wel wat een Solex is, ik herinner me zelfs nog iemand in het dorp dat er mee rond reed,  maar eh ... behoor ik dan ook tot de "ouderen onder ons" ??  ;-)

Ga strak met Dirk afspreken welk tocht we gaan meedoen.

En het "Atelier " In de Donkerlei verkoopt degelijke 2dehandsfietsen.

Vanmiddag waren er weer 17 enthousiastelingen-per-fiets.

Er zijn nog twee herkansingen: zondagen 27/08 en 07/09 telkens om 14u aan de Lamot. Geen speciale tours voor Sparta's of Solexen of Harley's.

ik poog er een van de volgende fietstochten bij te zijn...

Ik ook; mijn ma had een bernini indertijd, geldt dat ook? Anders hou ik het op mijn bescheiden fietsje ....

@ Luc :

Aha, dat waarde gij die daar, met al die fietsers, aan de Lamot stond !  'k Had het moeten weten.  Dan stond ge nu te blinken op de Flickr-fotowebsite, want ik had mijn fototoestel bij !

:-D

@ Gim:

Aha, dat waarde gij die daar, met al die fototoestellen, aan de Lamot stond! 'k Had het moeten weten. Volgende keer uw kodakske onder de snelbinder steken en meefietsen. Eerst tikkeneiren naar de clarissen brengen voor goe weer! ;-)

De Sven stuurde zijn fotografe, dus ge staat misschien mee op de GVA foto.

@Luc: de Gimycko was het plein voor de Lamot aan het afpassen om te zien hoeveel volk hij op zijn fuif kan uitnodigen!

Oei, nu zal ik niet naar dar feestje mogen komen, zeker?

@Jokke: was dat die fuif met het podium op de Vismarkt en wij aan de Lamot?

Ze gaan er nog in geloeve oek !  Goe bezig, gaste !

:-D

@Gimycko: het geloof kan bergen verzetten!

@ Jokke :

Awel, ik was aant peinzen : Hang het stad vol luidsprekers zodat ge overal muziek hebt (Misschien rond Kerst of Nieuwjaar).  Laat iedereen op YouTube of andere filmwebsites zijne favoriete muziek zoeken en stuur de link naar de servers van bv Markec of Gil de AppleFan.  Die sturen dat dan achter elkaar door naar al die luidsprekers int stad.

Iedereen DJ ofwel een Grote Mechelse Stadsfuif.

Dancing in the Streets, zoals Jagger en Bowie zouden zeggen.

tis maar een idee, maar misschien komen we op die manier nog muzikale pareltjes tegen (Jazz, Klassiek, Country, enz).

Wedden dat onze Sven daar wel een artikeltje over zal willen schrijven ?

:-)

Zeg maar waar de toog zal staan, maar dan wel in die zoeterige fiftieskleurtjes en stoeltjes met scheve poten en diensters met een Lucille Ball-kapsel. Hoihoi!

@ Luc : Lucille Ball ? Dat is wel echt de Prehistorie !

“Heeeeeere’s Lucy”

@Gim: ge zijt ne krak! Bekijk die kleurtjes in dat filmpje en je bent vijftig jaar terug. Keinijg, of is het kijneig?

Tof filmpje! Maar wel waaaay voor mijn tijd :o)

(Maar door de twee expo's te gaan bezoeken, ben ik wel weer een beetje bij)

@ Hanna :

Al eens een muziekvideofilmpje opgegoogled van Paul Anka of Cliff Richard op YouTube ?

Moet je zeker doen !  Het was echt een andere tijd !

:-)

Dit is voor Hanna : Paul Anka met Diana uit 1957

En dit is voor de Jackie : Count Basie uit 1956

Merci veu den tip Gim,ask veu au oek is wa kan doen zegdét in teids dén geun'k lôôpe.:-D

Shake, rattle and roll, Jackie !

Dansje gedaan in de living ?

:-D

De fiftiesliefhebbers kunnen ook hier een kijkje nemen.

Bedankt mannen voor Diana van Paul Anka. Ik kende het liedje wel, in het 6e middelbaar heb ik ooit eens voor het vak Engels een spreekbeurt gehouden over inmiddels wijlen Princess Diana, en tijdens een reportage had ik dat liedje zachtjes op de achtergrond laten draaien (en jawel, ik kreeg een 20/20 LOL).

Maar het was wel leuk om het nu met beeld en al te zien ;o)

En de Jackie die een dansje doet in de living, dat had ik wel willen zien, kon hij vast oefenen voor die fuif he!

Ik peins dat ik er niet onderuit zal geraken.  Ze zagen me hier de oren van mijne kop !

:-D

Misschien moeten we dan enkele Fifties-melodieen draaien.  Maar alleen als de Dames komen met carreau hoepelrok en puntschoenen en de Heren met ne Jekker en een vetkuif.

:-D

Laat alle Mechelaars eens kennis maken met de fifties in hun stad. De fietstocht met Erik is alvast een aanrader. Over het station -het meest bedreigde en meest waardevolle van de fifties-gebouwen in Mechelen-  vind je meer in het tijdschrift RIM Nieuws. Ondermeer een artikel over het tegeltableau in de stationshal, een uniek jaren '50 kunstwerk. Jawel, ook het interieur van het station is uniek...Helaas lijkt  het Mechelse stadsbestuur daar nog niet van overtuigd. "Moldavische architectuur" en "ouwen brol", zo typeerden onze burgemeester en een schepen deze parel aan de Mechelse kroon. Of je dat station nu mooi vindt of lelijk, niemand kan ontkennen dat het een prachtvoorbeeld is van architectuur uit de late jaren '50. Moeten we misschien alles uit die periode van de kaart vegen?

Meer via www.rim.be en info@rim.be

Frans Geys

 

     

@ Frans Geys :

Het oude Stationsbuffet mocht er ook zijn, hoor !

@ Jans, waar ge de benaming van die kerk/kapel op de Antwerpsesteenweg haalt, mag Joost weten. Deze kerk is de Heilig Kruiskerk (of in de volksmond Bruine Kruiskerk) genoemd naar het middeleeuwse kruisbeeld dat vooraan in deze kerk staat!

Er  naast staat wel de Don-Boscoschool, misschien vandaar de verkeerde benaming.

De pastoor/stichter , Z.E.H Leo Timmermans,van de Parochie van het Heilig Kruis, was een grote vereerder van de bewuste Don Bosco.

Jarenlang was het mijn parochiekerk! Tussenhaakjes de grootste parochie van Mechelen wat het aantal inwoners betreft.

@Frans: 30 percent van de gebouwen in Mechelen zijn gebouwd in die jaren, reden te meer om dit de moeite te vinden. Ik kan alleen maar de wandeling/fietstocht aanraden !

Dat is inderdaad een aanrader Peter!

(en overmorgen, op woensdag 20 augustus, ga ik wandelen door het Mechelen van de jaren vijftig - ook in het kader van anno-expo.  Vertrek om 19 uur aan Lamot.  Misschien zie ik er nog wel andere bekenden?

@ Jan, zou wel graag willen meedoen, maar vertrek straks voor een paar dagen naar familie in Nederland, dus voor mij zal het voor een andere keer zijn....