RomA AmoR

met categorie:  


Zit ik hier, op een luie zondagvoormiddag, de weekendkrant te lezen en ben geintrigeerd door een artikel over “Vlamingen voelen zich thuis in Eeuwige Stad: Rome wemelt van de Vlaamse Sporen”. Het is een artikel over de Koninklijke Belgische Kerk Sint-Juliaan-der-Vlamingen en er worden enkele namen gegeven van Vlaamse Kunstenaars die in de 15e tot de 17e eeuw aan de slag waren in Rome : schilders, beeldhouwers, musici, architecten, schrijvers en ambachtslieden.
==Sint-Juliaan-der-Vlamingen==

De San Giuliano dei Fiamminghi (Sint-Juliaan-der-Vlamingen) te Rome zou als pelgrimshospitaal voor de inwoners van het graafschap Vlaanderen opgericht zijn ten tijde van de Kruistochten. Bekend is dat graaf Robrecht II van Vlaanderen het hospitaal in 1094 vaste inkomsten verschafte. In 1536 werd Keizer Karel V lid van het aan de stichting verbonden Broederschap van Sint-Juliaan. De Bentvueghels, een vereniging van kunstenaars uit de Nederlanden, kwam er regelmatig bijeen. Uit de archieven blijkt dat er tussen 1624 en 1790 21.213 bedevaartgangers hebben verbleven. Dat waren niet uitsluitend inwoners van het graafschap, maar ook van onder meer Artezië, Namen, Henegouwen, Kamerijk en Doornik.

De huidige kerk stamt uit de zeventiende en achttiende eeuw. Op het plafond is een allegorische voorstelling te zien van het graafschap Vlaanderen en de steden Brugge, Gent en Ieper, en in het midden een fresco (De apotheose van Sint-Juliaan) uit 1717 door de Engelsman William Kent, later bekend als hofarchitect van de Engelse koning.

Sinds 1844 is de San Giuliano dei Fiamminghi de nationale kerk van de Belgen, de officiële naam luidt Koninklijke Belgische kerk en Stichting Sint-Juliaan-der-Vlamingen.

De kerk is gelegen in de Via del Sudario, tussen Largo di Torre Argentina en Sant'Andrea della Valle.

==Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie==

Dus vroeg ik me af of er in deze Kerk der Vlamingen en in Rome ook geen Mechelaars aanwezig waren. En bingo...

“Gastenboeken uit de 16e en de 17e eeuw krioelen van de namen uit Antwerpen, Mechelen, Brussel en Limburg : Scheepsbouwers, Timmerlieden, Bakkers, Vioolbouwers, Vlaamse Polyfonisten, enz...

en ook...

“De sierlijke Anima-Kerk (Santa Maria dell’Anima) wemelt van sporen van Vlaamse aanwezigheid in Kunstwerken en Gedenkstenen. Eén van de Kapellen, met een Altaarstuk van Michiel Coxcie, is toegewijd aan de Brabanders, als teken van de Bescherming van het Heilige Roomse Rijk”.

Blijft natuurlijk de vraag ofdat er buiten Michiel Coxcie nog andere Mechelse Namen hun stempel hebben gedrukt op Rome en wie deze mensen dan wel waren en wat ze hebben gerealiseerd in de Eeuwige Stad ?

Michiel Coxie (MM)


Wie er zeker een zware afdruk heeft nagelaten is Hendrik Van den Broeck, maar in Ialië beter bekend als Arrigo Paludano of Arrigo Fiammingho.
zie tekst hier onder. Paludano is de letterlijke vertaling van zijn naam- Van den Broek, maar broek hier in betekenis van "moeras" ( broek ) in het Italiaans : Palude

"Van de vele Mechelse schilders die in de zestiende eeuw Rome bezochten, citeren wij Henri Van den Broeck (1519-1597), in Italië beter gekend als Arrigo Paludano of Arrigo Fiammingo. Hij werkte veel in Umbrië (foto blz. 80-81) en later in Rome.Tijdens zijn verblijf in de eeuwige stad kreeg hij als eerste Vlaming opdracht één van de muren van de Sixtijnse kapel te versieren. Het werk, "De Opstanding van Christus uit het graf", is er nog steeds, al heeft iedereen slechts oog voor de indrukwekkende fresco's van Michelangelo".
"Een andere Romereiziger was Lodewijk Toeput, een verdienstelijke landschapsschilder die zich ook toelegde op markt- en keukenscènes. Alleen al voor de schitterende en letterlijke italianisering van zijn Vlaamse naam naar Pozzoserrato verdient hij een vermelding in dit overzicht".

Ik zal aan Peter vragen of hij foto's van twee van zijn werken ( uit mijn boek) kan op de blog zetten want ik kan dat technisch zelf niet.
Als anekdote wil ik er bij vertellen dat in de eerste editie een foto staat van het schilderij in de Sixtijnse kapel, waarvoor de uitgeverij veel geld heeft moeten neertellen toruwens. Bij de heruitgave werd terug het Vatikaan gecontacteerd, maar een nieuwe foto hebben we nooit gezien. De fotgraaf die de foto 10 jaar geleden genomen had was ondertusen overleden en de heren hadden klaarblijkelijk geen tijd of zin meer. Ik ben dan terechtgekomen in een plaatsje in Umbrië ( Panicale) waar ik via de stadsdiensten de gegevens gekregen heb van een fotograaf die diverse werken van Palludano had gefotografeerd en voor 50€ de toelating gaf één van die werken af te drukken. Daarom staat er in uitgave twee van mijn boek een andere foto dan in het eerste. Maar dat is niet erg, zo heb je nog en beter idee van het werk van onze stadsgenoot die in die tijd toch wel een zekere faam genoot.
De Santa Maria dell'Anima heb ik al twee keer bezocht.De kerk is de kerk van de Duitsters, maar er is veel werk van Vlamingen ook. Uitleg en lectuur kan je dan ook in het Duits krijgen. Het kerkje is wat verscholen in een straate achter de Piazza Navone.
Van Coxcie is er een gewelfschildering die m.i. de H.Barbara voorstelt. Naar verluidt schilderde Cocxie tientallen werken in Rome, maar veel blijft daar niet van over. Al vind je zijn werk verspreid over alle musea van de wereld.

Een andere Romebezoeker was Sebastiaan Van Aken (1648-1722) die daar het atelier van Mazatti bezocht. Meer weet ik ook niet van die man.

In ons stadsmuseum hangen enkele mooie werkjes met Italiaanse volkstypes. Maar wie die geschilderd heeft kan ik niet meer zeggen. Dus ook niet of het een Mechelaar was.
@ Rudi :
De vermelding van Henri van den Broeck en Sixtijnse Kapel vind ik oa hier...

http://www.inboedeltaxaties...
@ Rudi :
En ook over Pozzoserrato is er heel wat te vinden op het Net. Niet direct een biografie of zo, maar hier en daar duiken wel schilderijen op van zijn hand op Artwebsites...
Ja Gymicko, de wegen van het internet zijn ondoorgrondelijk. Ik heb ook op het internet gekeken bij mijn opzoekingen voor de tweede uitgave van mijn boek, maar deze site herinner ik me niet. In elk geval, eventueel geïnteresseerde bloggers kan ik aanraden eens op die site te gaan kijken. Trouwens de foto in mijn tweede editie komt uit deze Mongeovino kapel. Als ik volgende keer in Umbrië kom, ga ik daar zeker eens langs.
@ Rudi :
Ik moet dringend dat boek van U eens aanschaffen.
Ik heb het zien liggen in het Forum in de Boucherystraat.
IK ben eens over die Toeput gaan neuzen in Google en heb al twee schilderijen teruggevonden. Wel valt me op dat men hem als een Anwterpenaar beschouwd. Enkel op de site van een museum in Nancy vermeldt men als geboorteplaats: Anvers ou Malines 1550 !

Ik moet toegeven dat hij vermeld wordt in "Malines Jadis et aujourd'hui" met geboortejaar als Mechels schilder. Misschien een zelfde situatie als met Frans Hals. Een bekende "hollands" schilder uit Haarlem, maar van Antwerpse of Mechelse origine. In het Museum v. Schone kunsten wordt er wel als geboorteplaats Mechelen vermeld. Het huis van restaurant d'Hoogh heet de beitel, de passer en het penseel en het penseel staat voor.... ja Frans Hals. Deze zou zeer kort na zijn geboorte naar Anwerpen gegaan zijn (de familie vluchtte voor de godsdiensoorlogen) We kennen als "Halsen" van voor zijn geboorte in Mechelen en hij zou geboren zijn op de KOrenmarkt in het huis waar nu Luc Michiels zijn klokkenzaak heeft
@ Rudi :
Over Sebastiaan van Aken vind ik niks terug op het Net. Misschien is ook zijn naam veritaliaanst of aangepast in het Latijn.
In mijn artikel spreek ik ook over Scheepsbouwers, Timmerlieden, Bakkers, Vioolbouwers, Vlaamse Polyfonisten, enz... (stond zo in de gazet)
Zitten daar ook nog (buiten oa Gentenaars) Mechelaars tussen ?
boeiend hé, de Mechelse geschiedenis
@ Driewielerke : Inderdaad.
Algemeen kennen we ons Margrietje of Rembert Dodoens en Jef Denyn, maar ook andere namen uit Mechelen zijn niet direct bekend...
-Alexander Colyn
-Conrad Meit
-David Vinckboons
-Gust Dierickx
-Frans M. Olbrechts
-Jan Frans Boeckstuyns
-Pierre Josef van Beneden
-Theodoor Verhaegen
-...
Geen of niet direct een link met Rome, maar zeker gelinkt aan Mechelen
Wanneer je voor de Sint Pieters staat, heb je aan de linker- en rechterkant de Zwitserse wacht staan. Je gaat naar de linker kant (de kant van de Vaticaanse post). Die wachter spreek je aan en je zegt dat je Belg / Vlaming bent en dat je graag het kerkhof van de Teutonen wil bezoeken.

Ze laten je dan door. Dan ga je gewoon de grote poort door en dan kom je op een soort van pleintje. Aan de linkerkant zie je een muur met in het midden een klein poortje. Achter dat muurtje zie je grote bomen staan. Dat is het kerkhof dat je kunt bezoeken. Er is ook nog een kerk waar je in kunt.

Het voordeel is dat je op dat moment in het Vaticaan bent en dat je dus zonder aan te schuiven ook de basiliek kunt bezoeken. Je loopt gewoon terug richting Zwitserse wacht, maar je loopt dan naar links de trappen op naar de basiliek.

Normaal gezien houden ze je niet tegen... Dat is dus een handige manier om de files te vermijden...
Vorig jaar heb ik het werk van Paludanus in de Sixtijnse kapel kunnen bewonderen, en ook de Santa Maria dell'Anima bezocht ik...
Zie ook de post die ik hierover maakte:

'Mechelaars in Rome'
(24/02/2007)
@ Jans :

@ 24/02/2007 waren we nog schoon en jong en zat ik nog niet op den Blog...

:-D
En vergeet Van obberghen niet Gymicko!!! Eén van de grootsten....
@ Rudi :
Zoveel eeuwen Mechelse Kunstenaars !
Er zal nog wat moeten afgegoogled worden.
Want het wordt tijd dat we die vergeten namen
terug naar de oppervlakte brengen.
Ik wil gewoon effe inpikken op de titel die Guy boven dit artikel heeft gezet: RomA Amor.
Toevallig is dit - in omgekeerde orde - de naam van een muziekgroep uit onze regio: AmoRRomA, het ensemble van de klassieke geschoolde muzikant-componist Jowan Merckx (uit Boortmeerbeek), die authentieke Europese volksmuziek gebruikt als basis voor zijn oeuvre.

De term AmoRRomA verwijst naar de Katharen: Amor is uiteraard de Liefde en Roma staat voor de Macht, het Gezag van de kerk, waartegen de Katharen zich afzetten.