Van os en ezel, en andere Kerstverhalen...

met categorie:  
Een winterwandeling langs Mechelse kerken om Kersttaferelen te bekijken?
Het kon (én kan nog tot Driekoningen, 6 januari) in ons Mechelen...
Zaterdag ging ik mee op stap - en het werd een boeiende tocht langs vier historische kerken in de binnenstad, waarna in de Beurs kon opgewarmd worden met een Glühwein of chocomelk...


(foto: Jan Smets - Sint-Romboutskathedraal)

...en het ging heus niet alleen over os en ezel...
De wandeling startte in de Sint-Janskerk.
Onze goed gedocumenteerde gids fietste gezwind en me veel talent door het Kerstverhaal, en schoolde ons bij over de iconografie van de afgebeelde bijbelse figuren, die we gedurende de tocht zouden ontmoeten in de vrij overvloedige schilderijen, glasramen, beeldengroepen...
Voorwaar: leerrijk!

Natuurlijk konden we niet voorbij hét topstuk van de Mechelse 'Kerstcollectie': de 'Aanbidding der Wijzen', van onze Vlaamse Prins van de barok: P.P.Rubens...
Veel ga ik hier niet meer over neerpennen, daar ik er onlangs nog een post aan besteed heb.
Toch een kleine anecdote:
Algemeen wordt aangenomen dat de eerste vrouw van Peter-Paul, Isabella Brant poseerde voor de Maria-figuur - Maar!
...er zijn andere kunstcritici die beweren dat onze-lieve-vrouw eigenlijk werd 'vertolkt' door een Elewijts herderinnetje (dat meermaals in Rubens' werken zou voorkomen)...
In Elewijt had de grote schilder een 'optrekje' - vandaar...
Wie heeft gelijk?
In ieder geval was het een leuke kanttekening...

Ter vergelijking: hieronder een portret van Isabella Brant door de hand van Rubens, oordeelt u zelf !

Isabella Brant


(foto: Jan Smets - 'aanbidding der Wijzen', Rubens...)

Maar er zijn meerdere verwijzingen naar het Kerstverhaal in de Sint-Janskerk.
Boven een zij-altaar hangt er nog een 'aanbidding der herders' van een tijdgenoot van Rubens.
(waarvan de naam me ontsnapt.... wie helpt?)
In de schaduw van de grootmeester borstelden nog anderen kwalitatief hoogstaand werk neer.
Ze hadden alleen de pech om in een zelfde periode te leven en te werken als Rubens...
Op het linkerpaneel van het schilderij herkennen we hier Maria die haar nicht Elisabeth ontmoet (zij werd de moeder van Johannes - één der patroonheiligen van deze kerk...)


(foto: Jan Smets)

En natuurlijk konden we niet voorbij de mooie, grote Kerststal in de Sint-Janskerk...


(foto: Jan Smets)

Van daar ging de wandeling langs Schoutetstraat en Klein-Begijnhof naar de Katelijnekerk - de kleine stemmige gotische kerk in de Katelijnestraat...
In de Sint-Jozefkapel konden we negentiende-eeuwse glasramen bewonderen die het leven van deze heilige uitbeelden...


(foto: Jan Smets)

Op dit glasraam is de kleine Jezus de Kerstepisode al wat doorgroeid, en het toont hem hier in de werkplaats van zijn vader (let op het schrijnwerkersmateriaal...)

In deze kerk zagen we ook een mooi bas-reliëf van een vrouwelijke telg van een beroemde Mechelse kunstenaarsfamilie: Maria Fayd'herbe...
Herken je het Kersttafereel?


(foto: Jan Smets)

De preekstoel van de Katelijnekerk toont ons een momentopname uit 'de vlucht naar Egypte'...

Van de Katelijnekerk ging het op een drafje naar de Begijnhofkerk...
Da's weerom zo'n prachtige kerk met een bijzonder rijk interieur.
Jammer dat het zo snel moest gaan...
Maar bekijk dit glasraam eens: het stelt 'de opdracht in de tempel' voor...


(foto: Jan Smets)

In de Sint-Romboutskathedraal eindigde de wintertocht...
Een glasraam in het Hoogkoor leest als een stripverhaal...
In dit tafereeltje jaagt de waard van de herberg de hoogzwangere Maria en Jozef weg...
Er is immers voor hen 'geen plaats in de herberg'...
Let op de kwaaie hond...


(foto: Jan Smets)

En wat denk je van dit fragment:


(foto: Jan Smets)

Ja, het was een boeiende tocht... (en er was nog véél meer te zien en te beluisteren hoor...)
Hoe kan ik beter besluiten om alle bloggers nu en hier een 'Zalig Kerstfeest' te wensen?
Geweldige Kunst uit een ver en niet zo ver verleden.
En de Bijbelse verhalen blijven een geweldig onderwerp voor Grootse Kunst in alle vormen.
Was Glasraamkunst ook een activiteit die in het oude Mechelen werd vervaardigd ?
Voor Goudleer en Wandtapijten moesten we zeker niet onderdoen tegenover andere Steden.
Daarom mijn vraag : IKA/RIKA houdt zich oa bezig met Glasblaaskunst, maar zijn ook zij bezig met Glasramen ?

http://www.ikamechelen.be/
Jawel hoor Gim, er zijn verhalen bekend van mensen die van ver naar Mechelen kwamen om glasramen te kopen.

Mechelen was erg goed in kunstambachten, waaronder goudleer, steekwerk in albast, kantwerk, meubelen, maar ook glasramen, klokken, vijzels en zelfs een tijdje diamant.
Diamant ? ? ?

{ :-O
VERTEL ! ! !
Veel is er nog niet van bekend, maar bij het huidige molenhuis stond een echt molencomplex: de Dijle dreef er verschillende molens aan.

Deze molens werden o.a. gebruikt voor het vollen (=vervilten), maar ook voor het ontschorsen van bomen (schorsmolen), een graanmolen, ...

Nu werd een van deze molens ook gebruikt voor het slijpen van diamant, getuige hiervan enkele documenten die zijn teruggevonden. Waarschijnlijk op een moment dat het in Antwerpen te heet werd.

Maar hoe groot deze nijverheid was in Mechelen, dat is nog een niet ontsluierd geheim.

:-)
Ik heb de zoekterm "diamant in Mechelen" en de zoekterm "Diamantnijverheid in Mechelen" eens ingetikt in Google.
Weinig gevonden, behalve op deze (meer dan interessante) website :

http://www.ethesis.net/reiz...

Het gaat niet specifiek over Mechelen, maar over Brabant. En alhoewel Nijlen heel bekend is voor zijn huisarbeid in Diamantslijpen, misschien wel een richting aangaande Diamant in deze streken...

"Tenslotte kunnen we zeggen dat ook de luxe-industrie bvb. de diamantnijverheid het moeilijk had vanwege de concurrentie met het buitenland.
 
In “De Hollandsche wijsgeer in BRABAND” en in “Levenswyze en lotgevallen” vinden we een algemeen Hollands oordeel over de industrie van de Antwerpenaren terug. Wat sterk opvalt volgens hen zijn de voorrechten die de gilden genieten en de strenge handhaving daarvan. Een handwerker die van elders komt, zal geen kans hebben om zich als beoefenaar van zijn vrij beroep in zijn nieuwe woonplaats te vestigen en als dat toch zou lukken, zal hij voortdurend worden tegengewerkt. In Antwerpen werd niemand die geen geboren Brabander was, als meester tot een gilde toegelaten. Het monopolie van de gilden zorgde er voor dat geen vreemden of nieuwe ondernemers met moderne of verbeterde methoden konden komen wedijveren. De ambachtslui waren niet echt vriendelijk voor hun klanten. Hun gildebroeders werkten immers op een even klantonvriendelijke manier en hadden dus geen concurrentie te duchten. Ook de stedelijke ambtenaren vertoonden een zelfde willekeur als de ambachtslui. Vooral vreemdelingen werden naar zijn mening slecht bediend en kregen maar moeilijk een rechtvaardige behandeling van hun zaken. De oplossing moet komen van de politiek van Jozef II. Enkele voorbeelden van de gunstige politiek zijn de DIAMANTSLIJPERIJ, kantarbeid, schilderkunst en handel in schilderijen. Ook in de zijde- en kantnijverheid zijn veel goede vaklui werkzaam, vooral vrouwen uit de burgerij doen dit werk."

De functie van de molen(s) in Mechelen was me reeds bekend...

http://mapt.stadmechelen.be...
Sta me toe om sterk te twijfelen aan het verhaal van het herderinnetje als model voor OLvrouw en wel om de volgende reden: Het schilderij werd gemaakt in 1617 en volledig afbetaald in 1624. En wanneer kocht Rubens het kasteel van Elewijt?
In 1635 - zie onder":
"Op 12 mei 1635 kocht hij de titel en het riante buitengoed Het Steen te Elewijt, dat tussen Brussel en Mechelen is gelegen, waar hij de laatste jaren van zijn leven grotendeels doorbracht".

Waarmee ik maar wil zeggen dat je moet opletten en liefst enkele bronnen gaat nakijken vooraleer je dergelijke dingen poneert. Er zit 18 jaar tussen beide data, reden tot scepsis. Tenzij Rubens al jaren een "affaire " had met een Elewijtse schone, lang voordat hij er
ging wonen.
En Ambrosius Francken is de maker van het schilderij van de aanbidding der herders waar JanS naar verwees.
Ter aanvulling bij Rudi, heb ik een schilderij van Rubens van Isabella Brant toegevoegd aan de post van Jan.

Oordeel zelf ...
diamant in mechelen ? mijn ogen beginnen al te fonkelen!
Bedankt voor de aanvullingen Rudi!
Ik was de naam 'Francken' vergeten.
En van dat herderinnetje gesproken: uw uitleg klink aannemelijk.

Bedankt Peter voor het toevoegen van de foto van Isabella Brant.
De watermolens op de Dijle werden o.a. ook gebruikt om de lopen van kanonnen uit te boren.

Deze leuke (foto)repo zonet herontdekt, als reactie op andere recente kerkentopic. Iets op tegen Jans als ik url hiernaartoe opneem op uitinmechelen.be? 

Geen probleem hoor Ellys je kan vrij doorlinken, copyrights staan namelijk hier.

Bedankt !